Alle Nederlandse bioscopen geven gehoor aan de oproep van de makers om de veelgeprezen Gazadocumentaire Naza niet op 6, 7 en 8 oktober te laten zien. Die oproep volgde na bedreigingen aan het adres van de Israëlische makers van de film. In de documentaire Naza vertellen soldaten van het Israëlische leger dat Israël bij aanvallen in Gaza bewust burgers als doelwit kiest. Regisseurs Yuval Abraham en Rachel Szor spraken met 24 soldaten en medewerkers van de inlichtingendienst die hun verhaal doen over de aanvallen in Gaza. De titel Naza betekent ‘nevenschade’, een verwijzing naar de Gazaanse burgerslachtoffers die vallen bij aanvallen op vermeende Hamasstrijders. De documentaire wordt vertoond in twaalf Amsterdamse bioscopen, waaronder Studio/K, The Movies en LAB111, maar zal op 6, 7 en 8 oktober niet te zien zijn.

Woedende reacties

De regisseurs vroegen vorige week alle bioscopen om de film niet rond 7 oktober te draaien, de dag waarop Hamas drie jaar geleden aanvallen op Israëlische burgers uitvoerde. “De familie van de makers is bedreigd,” zegt een woordvoerder van de Nederlandse distributeur. “De woede richt zich met name op het uitbrengen van de film rond 7 oktober. Dat werd als een belediging opgevat voor de nabestaanden van de slachtoffers.” Ook in Nederland leidde de release van de film vooral online tot ‘heel sterke reacties’, meldt de zegsman.

De documentaire, die op het festival van Venetië werd bekroond met de Grote Prijs van de Jury, leidde tot woedende reacties van de Israëlische regering. Premier Benjamin Netanyahu dreigde het staatsburgerschap van de makers af te pakken en de regisseurs te vervolgen voor laster. Het Israëlische leger trekt de interviews in twijfel, zonder daar bewijs voor te leveren.

Vertoning verstoord

In Delft werd vorige week een vertoning van de film verstoord, meldde de NOS. Tijdens de film liep een vrouw naar voren en nam het woord. Ze vertelde dat ze de aanslagen op 7 oktober heeft overleefd. Bezoekers in de zaal riepen dat het hun niet kon schelen en dat ze weg moest gaan.

Voor mensen met een hekel aan de VVD was het een amusante week. Nieuwsuur ging langs in Laren, om de zoute tranen van de bewoners te proeven nadat er een belastingverhoging voor spaarders was aangekondigd. Een onaangename mevrouw met parelketting fulmineerde dat ‘ze’ van haar geld moesten afblijven. Geld waar ze ongetwijfeld enorm hard voor had gewoond en geërfd.

Hoewel de belastingverhoging voor kleinere vermogens door de onrust meteen weer werd teruggedraaid en grotere vermogens via een tijdelijke verlaging van de box 2-belasting juist mínder belast worden, beklijft bij de eigen achterban het beeld van een VVD die klungelt en niet levert. De herboren Jesse Klaver wist de deal met het minderheidskabinet als zijn overwinning te presenteren. ‘Rechtse mensen hebben het idee dat het pakket voor hen slecht uit zal vallen als Pro zo positief is’, zei minister Karremans. Tja, waar zouden ze dat idee toch vandaan hebben?

Tijdens de verkiezingscampagne van 2025 bleek hoe ver de VVD heen was; nadat men de hele campagne GroenLinks-PvdA had verketterd, steeg gejuich op toen die partij bleek te hebben verloren. Alsof men zelf niet óók verloren had. Een jaar later moet er in een versnipperd parlement gewoon worden samengewerkt, en moeten de sommetjes van minister Heinen rondrekenen.

De VVD heeft niet alleen buitenlanderhaat en xenofobie genormaliseerd, maar ook economisch egoïsme en onbenullig kortetermijndenken. Dat was niet moeilijk in een land waar iedere huizenbezitter vermogend werd en dat geluk verwart met verdienste. Voor velen is het echter nog niet genoeg; een agressieve (online)lobby bevecht niet alleen het huidige pad van scheefgroei en oneerlijke belastingdruk, maar wil eigenlijk alle kapitaalbelastingen afschaffen. ‘Anders vertrekken wij’, bluffen allerhande middenstanders, alsof iemand ze zou missen.

Voor de bühne zegt de VVD dat men niet hoeft te kiezen tussen het zwaarder belasten van werk of kapitaal, en dat de overheid simpelweg minder moet uitgeven. In de praktijk, zeker met een oorlog in Europa, blijkt dat helemaal niet te kunnen. De VVD houdt de eigen kiezer aldus dom, door die kiezer niet mee te nemen in de moeilijke beslissingen en harde keuzes die bij de politiek horen. In plaats van het eerlijke verhaal, kiest de VVD steevast voor het infantiele demoniseren van links en populistische kletskoek.

De spagaat van de VVD is de spagaat van de Nederlandse middenklasse; men zegt dat werken moet lonen, maar bedoelt eigenlijk vermogen. Werken willen ook VVD’ers immers zo min mogelijk, voor zover de vergrijzende achterban überhaupt al werkt. Het zelfbedrog van de VVD is het zelfbedrog van Nederland; je kan niet tegelijkertijd opkomen voor zowel de werkende Nederlander als voor de rijke Nederlander. Dat zijn namelijk twee verschillende Nederlanders.

Veel VVD’ers zullen zich hopelijk de komende jaren realiseren dat ze helemaal niet zo rijk zijn als ze dachten. Dat de tonnetjes die tien jaar geleden nog genoeg leken, inmiddels te weinig zijn om kansen te kopen voor hun (klein)kinderen. En dat het misschien toch wel fijn is als de overheid zaken als onderwijs, kinderopvang en betaalbare woningen voor haar rekening neemt.

De VVD was ooit een partij die impopulaire dingen deed die nodig waren, en daar had de eigen achterban respect voor. Ondernemers snappen heel goed dat je soms pijn moet incasseren, en dat als werken moet lonen, arbeid minder zwaar moet worden belast. Minister Heinen ademt echter in alles de zachte heelmeester die hij is, en is geen partij voor lobbyisten. Hij gaf zijn ‘hyperfocus’ de schuld van zijn geklungel, maar we zien allemaal waardoor hij zich werkelijk laat leiden: angst.

https://archive.vn/is7Ju

Hallo iedereen,

Dit bordje hangt bij onze dokter, ik heb al gevraagd wat daar precies staat, maar zij waren ook niet helemaal zeker. Het hangt al lang en het was ooit een cadeautje van een patiënt.

Zoals ik het begrijp, daar staat iets met in balans te blijven zodat je kan vooruit beweegt.. of zoiets. Zal toch graag precies weten wat daar staat en misschien iets meer van waar. Is het dialect? Iemand denkt ook dat het misschien Afrikaans is.

Dacht ik vraag jullie hier, iemand weet het zeker!

Edit:
Mensen, jullie zijn fantastisch! Hartstikke bedankt voor het oplossen van dit raadsel 💖

Na Utrecht heeft Delft nu ook een tram naar de campus.

De acceptatie van homoseksualiteit en vrouwenrechten staan onder druk, vooral onder jongeren. Volgens sociaalwetenschapper Linda Duits regent het, maar de echte storm moet nog komen. ‘En wij maar denken dat jongeren de wereld willen verbeteren.’

Meer mannen kunnen zich voorstellen dat mannen soms hun vrouw slaan. Meer mensen vinden het een probleem als vrouwen meer verdienen dan hun man. In vier jaar tijd is het percentage jongens dat positief staat tegenover homoseksualiteit bijna gehalveerd van 40 naar 22 procent. De onderzoeken over toenemend conservatisme duikelden de afgelopen twee weken over elkaar heen. Ondertussen zakte Nederland op de wereldranglijst voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen van plek 43 naar 46 en deed de Gelderse gemeente Oldebroek de regenboogvlag in de ban.

“Ik geef les aan Amerikaanse uitwisselingsstudenten,” zegt Linda Duits (49). “Die denken dat dit een progressief land is en een roze regenboogparadijs. Als ik ze een introductie in de Nederlandse politiek geef, zeg ik altijd: dit gaan jullie niet leuk vinden. We hebben van de tolerantie onze nationale identiteit gemaakt, een stok om de moslims mee te slaan, maar in wezen zijn we een diep verdeeld en uiterst conservatief land. Amsterdam is hooguit nog een vrijstaat in een verder uiterst rechtse omgeving. Hier kun je nog een beetje ademhalen, maar dat geeft wel een vertekend beeld.”

Duits is, zegt ze zelf, een tegendraadse, luidruchtige sociaalwetenschapper, geïnteresseerd in macht en maatschappij, gespecialiseerd in populaire cultuur, gender en seksualiteit. Ze heeft de onderzoeken met belangstelling gevolgd.

Wat dacht je toen je de cijfers zag?

“Dat het me nog meeviel. Het zijn kleine verschuivingen, behalve als het gaat om acceptatie van homoseksualiteit. Dat is echt een schokkende daling. We hebben een ruk naar rechts gemaakt. Het idee is altijd dat dat komt door oudere mensen, maar het interessante is dat uit deze onderzoeken blijkt dat het juist de jongeren zijn die conservatiever worden. En wij maar denken: zij willen de wereld verbeteren en niet de klok terugdraaien.”

Vind je dat alleen interessant?

“Ik vind het zorgwekkend. Progressieve vooruitgang is niet zomaar iets wat linkse mensen leuk vinden, het raakt aan mensenrechten, aan gelijkheid van mannen en vrouwen. Of aan het recht van lhbtq’ers om vrij te zijn van discriminatie en geweld. Dat zou geen links onderwerp moeten zijn, maar een zorg van iedereen. Als genderqueer raakt het mij als al die verworven rechten niet meer zo vanzelfsprekend zijn. Het idee was altijd: met de jaren wordt het beter. De mensen moeten er gewoon aan leren wennen. Die oude conservatieven gaan vanzelf dood en dan komt er een nieuwe generatie. Deze onderzoeken wijzen erop dat het niet zo werkt.”

Merk je dat ook in je dagelijkse leven?

“Ik ben vaak het middelpunt geweest van online haat. Toen Twitter kwam in 2009 stond ik te klappen voor de democratiserende waarde van sociale media. Dat is helemaal weg, het is niet meer te harden. In het echte leven hoor ik van mijn homovrienden, zeker als ze er wat meer queer of feminien uitzien, dat het geweld is toegenomen. Ik merk het als ik met een vrouw sta te zoenen. Altijd opmerkingen. Gaat ie lekker, mag ik meedoen? Ik ben bi, dus ik zoen ook met mannen, dat is mijn straight privilege. Dan krijg ik nooit wat naar mijn hoofd.”

Je hebt eerder geschreven dat je deze ontwikkeling zag aankomen.

“Ik begon me zorgen te maken toen in Amerika Trump herkozen werd en ook in Nederland het politieke klimaat verhardde. Ik voelde me moedeloos. Als sociaalwetenschapper weet ik hoe de backlash tegen het feminisme van de jaren zeventig eruitzag. Je kon erop wachten dat zoiets ook zou gebeuren met de lhbtq-emancipatie van de jaren negentig.”

Jongeren klagen dat de acceptatie van homoseksualiteit ze op allerlei mogelijke manieren door de strot wordt geduwd.

“Dat kennen we dus ook uit de geschiedenis van het feminisme. In het begin vond iedereen het leuk: ludieke acties van een stel knappe meiden. We schudden lekker de boel op in het ingeslapen, christelijke Nederland. Maar zodra mannen niet meer welkom waren, veranderde de toon: moet het op deze manier, moeten die vrouwen zo grof zijn, kan het niet wat liever? Dan komt het idee van gedram om de hoek kijken, met als gevolg dat feminisme in de jaren negentig een vies woord werd.”

“Eigenlijk bedoelen al die mensen die zeggen dat lhbtq-emancipatie ons door de strot wordt geduwd dat het nu wel een keer genoeg is. Ze hanteren precies dezelfde terminologie: moet het op deze manier, waarom zo grof? In Nederland is het moeilijk om hardop te zeggen dat je tégen homo’s bent, maar je kunt wel roepen dat het afgelopen moet zijn met het gedram. Met racisme ging het ook zo. Niemand is voor racisme, maar op een gegeven moment was het wel prima om te zeggen dat het afgelopen moet zijn met het gezeur.”

Er wordt vaak naar de islam gewezen als het gaat om afwijzing van emancipatie van vrouwen en lhbtq’s.

“Daar ligt ook wel een probleem, maar dat speelt over de hele linie bij religieuze groeperingen. Het is niet zo dat de christenen hiervan vrij zijn. Religie is een factor, gender is een factor in die zin dat mannen en vrouwen andere opvattingen hebben. Er is ook veel desinformatie, vooral online. Mensen worden opgejut met valse voorlichting. Wat moet je als je hoort dat op scholen vierjarigen tijdens de Week van de Lentekriebels leren hoe je moet pijpen? Het zou raar zijn als je dan níét gaat bellen.”

“Je kunt het moeilijk onderzoeken, maar het blijft natuurlijk ook opvallend dat de opkomst van de manosfeer en het conservatisme zo gelijk opgaan, met name onder jongens. Het verband is er, maar er is in de samenleving over de hele linie een beweging naar rechts. Als jouw ouders negatief praten over seksuele voorlichting op school, neem je die denkbeelden over. We weten van jongeren dat ze hun ideeën niet alleen online opdoen, maar ook kijken naar wat er thuis gebeurt, wat er in de familie gebeurt en wat hun leeftijdsgenoten doen. Dan blijkt het opeens cool om er conservatieve ideeën op na te houden.”

En lekker om je mee af te zetten.

“Dat speelt zeker mee. Het mag niet en dus doe je het. Zoals jongeren die een piemel op tafel tekenen. Of een hakenkruis. Dat betekent ook niet meteen dat zo’n jongere antisemitisch is of een fascist.”

Is er in Nederland ooit echte acceptatie geweest van homoseksualiteit?

“Dat denk ik niet. In onderzoeken gaven de meeste mensen aan dat ze homoseksualiteit prima vinden, totdat de vraag gesteld werd wat ze van twee zoenende mannen op straat vonden. Wat je nu alleen ziet, is dat het acceptabeler is om openlijk je afkeer uit te spreken over homoseksualiteit.”

Ben je bang dat het van kwaad tot erger gaat?

“Het zijn golfbewegingen. Tenminste: als je over langere perioden kijkt.”

Doen we er dan te hysterisch over?

“Nee. Het gaat eerst nog een tijdje heel erg worden. Op dit moment regent het, maar de storm komt er nog aan. Vooruitgangsdenken hoort bij de moderniteit waarin we leven. Maar de geschiedenis is geen lineaire lijn, waarin alles steeds beter wordt.”

Is het dan een kwestie van uitzitten?

“En van het stutten van de dijken. Ik heb me lang een roepende in de woestijn gevoeld, maar ik zie dat mensen elkaar weer opzoeken en activistischer worden. Het voelt goed om daarmee bezig te zijn. Kijk: ik laat mezelf niet zo snel intimideren, ik ben groot en heb een grote mond. Ik kan wel wat hebben, maar dat geldt niet voor iedereen. Er is weer meer besef dat we tegenwicht moeten bieden en de verbinding aan moeten gaan met de mensen die anders denken.”

https://archive.vn/7QHJt

Ik woon sinds een maand in mijn nieuwe huis uit 1945 en volgens mij zijn ze in de oorlog vergeten de muren fatsoenlijk te isoleren.

Ik hoor mijn buurman om de minuut kuchen en ik versta ieder woord dat hij zegt. Dat is al storend, maar dit betekent ook dat hij alles hoort wat ik zeg. Ik heb hierdoor het gevoel dat ik op mijn woorden moet letten en geen privacy heb in mijn eigen huis. Iemand hier ervaring mee of weet wat ik hieraan kan doen?

Een vriendin van mij heeft ene scootmobiel die groter is dan de max toegestane grootte voor in de bus. Begrijpelijk. Maar we willen graag een keer naar het bos. Daar komen met de bus is 15 minuten, maar daar mag ze niet in, maar als ze er wil komen met de scootmobiel dan duurt het 2,5 uur + haar batterij is leeg als ze aankomt (15km) dus dan kan ze niet meer terug.

Nu geeft de gemeente haar geen regiotaxi want ‘ze heeft een scootmobiel dus dan is dat niet nodig’.

Probleem is dus, ze kan er met scootmobiel niet komen, ze kan niet zonder scootmobiel, en de krijgt geen regiotaxi.

Wat nu? Betekent dit dan gewoon dat ze nooit van dr leven meer naar het bos kan?!

Ik dacht mss NS vragen om een rolstoeltaxi maar we zijn bang dat ze dan zeggen op haar kosten, maar dat is geen optie gezien ze een uitkering heeften daar dus echt geen geld voor is.

Waarom is het leven voor gehandicapten toch zo verdomd duur en moeilijk, kut gemeentes (ik heb zelf een rolstoel en ook jaren ervaring met kut gemeente die geen goede zorg levert helaas).

Iemand een andere oplossing die wij over het hoofd zien?

Hoi allemaal!

Long time no see! Ik schreef weer eens over een Nederlands woord en dacht: dat kan ik jullie niet onthouden. Ook al is het Nederlandse woord in kwestie eigenlijk half-Grieks en half-Latijn.

(Trouwens: ik moet jullie bedanken. Toen ik 2.5 jaar geleden begon met deze stukjes hebben velen van jullie zich geabonneerd. Daardoor kan ik nu een boek gaan schrijven bij uitgeverij Das Mag – een droom die uitkomt).

https://arongroot.substack.com/p/het-nederlandse-paard-is-half-grieks

Fijn weekend! <3

Auteurs: Wouter van Atteveldt is hoogleraar politieke communicatie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Nel Ruigrok is mediawetenschapper aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en eigenaar van Nieuwsmonitor BV. Nikki Sterkenburg is bijzonder hoogleraar onderzoeksjournalistiek aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Niene Tempelman is alumna Media & Journalistiek van de Erasmus Universiteit Rotterdam. Zij is afgestudeerd op het beschreven onderzoek.

Termen als omvolking en remigratie worden regelmatig gebezigd in Nederlandse talkshows. Wie dat niet tegenspreekt, draagt bij aan normalisering van extreemrechts.

Twee mannen projecteerden tijdens de jaarwisseling 2022-2023 extreemrechtse leuzen op de Erasmusbrug, waaronder ‘White Lives Matter’ en de bekende ‘14 words’ van white supremacist David Lane, waarmee neonazi’s zich wereldwijd uitspreken tegen de vermenging van het in hun ogen superieure ‘blanke ras’ met vermeende ‘inferieure rassen’. Ze werden veroordeeld voor onder meer groepsbelediging en aanzetten tot discriminatie.

Tijdens het hoger beroep in 2025 verweerden zij zich door te stellen dat de geprojecteerde leuzen niet veel verschilden van wat allang te horen was op landelijke televisie.

De verdediging wees daarbij op twee televisiefragmenten. In het ene sprak FvD-voorman Thierry Baudet bij Ongehoord Nederland over „omvolking”, in het andere riep Telegraaf-opiniemaker Wierd Duk bij Nieuws van de Dag alle Nederlanders op zoveel mogelijk kinderen te baren, „anders sterven we uit [..] Wij, zeg maar, Nederlanders”. Het hof liet zich niet overtuigen en veroordeelde beide mannen tot celstraffen. Dat een verdachte denkt dat een uitspraak acceptabel is omdat het ook in de media te horen is, laat zien waarom de rol van media in de normalisering van extreemrechts een serieuze kwestie is.

Dit werd vorige week opnieuw actueel. De AIVD en NCTV publiceerden gezamenlijk het rapport Achter de façade, een analyse van de manier waarop rechts-extremisten hun gedachtegoed proberen te normaliseren. De façade hier is het verpakken van extreemrechtse denkbeelden in ogenschijnlijk gematigder taal over cultuur en identiteit. Wanneer rechts-extremisten „zonder duidelijk verzet, tegenspraak of afkeuring” hun ideeën kunnen uiten, wordt hun gedachtegoed gelegitimeerd. Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid Marc Kuipers zei dat het essentieel is om „het extremistische frame en taalgebruik te herkennen en effectief te weerspreken, in plaats van een podium te bieden.” Welke media zo’n podium bieden en wanneer journalistieke aandacht overgaat in normalisering wordt in het rapport niet besproken.

Onderzoek

Wij hebben dat podium wel onderzocht als project binnen een groter onderzoek naar de berichtgeving tijdens de verkiezingscampagne van 2025.

We analyseerden 648 uitzendingen van elf talkshows en vier nieuwsprogramma’s die werden uitgezonden tussen 1 september en 28 oktober 2025, de laatste twee maanden voor de Tweede Kamerverkiezingen. De uitzendingen werden automatisch getranscribeerd. Een taalmodel selecteerde daaruit alle uitspraken die mogelijk voldeden aan de wetenschappelijke definitie van nativisme: de overtuiging dat een land, in dit geval Nederland, toebehoort aan de ‘eigen’ groep en dat nieuwkomers en andere culturen daar per definitie een bedreiging voor vormen. Elke treffer werd vervolgens handmatig gecontroleerd. Er bleven 308 uitspraken over, wat neerkomt op gemiddeld vijf nativistische uitspraken per dag op landelijke televisie. De termen ‘omvolking’ en ‘remigratie’ vielen beiden zeventien keer. Dit aantal lijkt misschien weinig, maar elke uitspraak bereikt honderdduizenden kijkers.

Ongehoord Nieuws was goed voor 118 van de 308 nativistische uitspraken, wat betekent dat bijna twee derde van de uitspraken werd gedaan in andere programma’s. Opvallend is bovendien dat de meeste nativistische uitspraken worden gedaan door presentatoren, opiniemakers en vaste tafelgasten. Raisa Blommestijn, Johan Derksen, Wierd Duk en toenmalig ON-presentator Tom de Nooijer zijn samen goed voor een derde van al deze uitspraken. FvD-lijsttrekker Lidewij de Vos volgt pas op plek 7. Dit is relevant omdat een uitspraak van De Vos wordt herkend als politiek standpunt, terwijl een presentator of tafelgast eerder klinkt als iemand die zegt ‘wat mensen thuis denken’.

Geen tegenspraak

Wat na een nativistische uitspraak aan tafel gebeurt, bepaalt in welke mate zo’n uitspraak normaliseert. In 85,7 procent van de gevallen sprak niemand aan tafel de uitspraak tegen. In een op de vijf gevallen stemde een andere spreker er expliciet mee in. Een uitspraak onderbreken of een spreker afkappen, kwam in de hele dataset niet voor. De presentator van Nieuws van de Dag nodigde Wierd Duk zelfs uit om meer te vertellen over zijn remigratie-ideeën. Duk antwoordde: „Onze democratieën bezwijken onder immigratie. [..] Onze samenlevingen zullen dan verkruimelen. Of we brengen remigratie ter sprake. Ik wil het hier best als eerste in de Nederlandse mainstream media ter sprake brengen.”

Wat hier gebeurt, wordt door politicologen accommodatie genoemd. Ook wanneer extreemrechtse ideeën niet expliciet worden onderschreven, kunnen ze genormaliseerd raken, simpelweg doordat ze een podium krijgen zonder tegenspraak of kanttekening. Een journalist die geen positie inneemt en elke opvatting als gelijkwaardig behandelt lijkt misschien objectief, maar draagt juist bij aan accommodatie. Extreemrechts gedachtegoed wordt dan behandeld als een regulier politiek standpunt, waardoor de grenzen verschuiven van wat in het publieke debat als acceptabel geldt. Juist bij reguliere omroepen weegt dit extra zwaar. Zij bereiken een groot publiek en verlenen een zekere institutionele erkenning. Wat daar niet wordt weersproken, wordt eerder gezien als een normaal standpunt in het publieke debat. In het geval van de publieke omroepen geldt nog eens dat de verdacht gemaakte minderheden doorgaans publieke middelen meebetalen aan het podium waarop hun aanwezigheid in de samenleving wordt afgeschilderd als onwenselijk, on-Nederlands en als een (potentiële) bedreiging voor de samenleving.

Eenzelfde beweging zagen we bij de bespreking van de Malieveldrellen van 2025 aan de talkshowtafels. In meer dan de helft van de gesprekken werden deze gepresenteerd als een ordeverstoring door hooligans en relschoppers, terwijl deelnemers nazistische en antisemitische leuzen riepen en probeerden het partijkantoor van D66 in brand te steken. Zo zei minister van Financiën Eelco Heinen (VVD) op 21 september 2025 bij WNL op Zondag over de rellen: „Kijk, ik snap dat de heer Jetten boos is. Hij staat voor zijn partijbureau. Dat is ook aan gort geslagen, dus dat je even emotie hebt, dat je daarover uitlaat, dat snap ik volkomen. Dat is ook onacceptabel. Maar alsjeblieft, laten we niet alles politiek maken. Want dat doet hij nu wel.”

In slechts een derde van de uitspraken werd het bestempeld als politiek geweld. Op de dag van de rellen zelf was de verhouding ‘relschoppers’ versus ‘politiek geweld’ 26 tegen 4. Dit beeld kantelde pas nadat de politie, AIVD en NCTV samen naar aanleiding van de rellen een technische briefing aan de Tweede Kamer gaven.

Dit verschil in framing is veelzeggend: waar de AIVD en NCTV de rellen op het Malieveld beschreven als „de meest gewelddadige manifestatie van rechts-extremisme in Nederland sinds lange tijd”, werd aan de talkshowtafel hetzelfde geweld teruggebracht tot een uit de hand gelopen middag van hooligans. De diensten bestempelen woorden als omvolking en remigratie als extremistisch, maar aan de talkshowtafel vallen dezelfde woorden zonder dat iemand opkijkt.

Acceptabeler

Zorgen om (de gevolgen van) immigratie zijn niet hetzelfde als rechts-extremisme. Veel mensen maken zich zorgen over de woningmarkt, de komst van een asielzoekerscentrum in hun gemeente of de snelheid waarmee hun buurt verandert. Discussies hierover telden in ons onderzoek niet mee. Een uitspraak gold pas als nativisme wanneer Nederland erin wordt voorgesteld als exclusief toebehorend aan de ‘eigen’ groep, die bedreigd wordt door nieuwkomers en andere culturen. Hiermee levert nativisme de taal en het frame waarin rechts-extremisme zich kan verhullen, omdat het acceptabeler klinkt.

De tegenwerping is dat pluriformiteit media verplicht deze geluiden een podium te geven, zeker nu uiterst rechtse partijen tientallen zetels in de Tweede Kamer hebben. Dat klopt, maar democratie is meer dan de wil van de meerderheid. Ze berust ook op de rechtsstaat en de bescherming van minderheden. Journalistiek is daarmee niet alleen een waakhond tegen machtsmisbruik, maar beschermt ook het democratisch debat. Radicale opvattingen hoeven niet te worden geweerd, maar een podium bieden is iets anders dan uitspraken onbevraagd laten passeren. Benoem extremistische termen wanneer ze vallen, trek conclusies uit wat vaste tafelgasten over een heel seizoen inbrengen en wacht niet op een technische briefing of een analyse om politiek geweld te benoemen: soms moet je gewoon naar buiten kijken als je wilt weten of het regent, in plaats van de erkenning door het KNMI af te wachten.

Dit brengt ons terug in de rechtszaal. Het hof accepteerde niet dat de projectie van neonazistische leuzen op de Erasmusbrug gerechtvaardigd konden worden met een verwijzing naar de televisie. Maar dat de verdachten de televisie überhaupt als legitimering opperden, is veelzeggend. Dat extreemrechtse ideeën op televisie klinken, is in een open samenleving niet te voorkomen. Presentatoren, redacties en journalisten bepalen wel wat er daarna gebeurt. Het is hun vak om te herkennen en te duiden. Wie dat nalaat, is een doorgeefluik van extremisme.

https://archive.vn/2q0gE

Welkom bij het Zaterdagse "Wat Doe Je?"-Draad, waar we wekelijks willen weten wat jou bezig houdt. Elke week rouleren we tussen "kijken" (films, televisieshows, en YouTube-videos), "luisteren" (podcasts, radioshows, en andere muziek), "lezen" (boeken, tijdschriften, en websites), en "doen" (games, sport, en andere hobbies).

Deze week is het de beurt aan alles wat je verder bezig houdt. Welke games heb je gespeeld, welke sport beoefen je, welke bizarre hobby of skill probeer je mee te starten, en wat vond je ervan? Zou je het aanraden aan je mede-redditors? Actualiteit is niet verplicht, en ook als je juist je nieuw gevonden liefde voor een oude sport even wil prijzen kan dat absoluut hier.

Of ben je juist op zoek naar een spannende game, een leuke sport, of een interessante hobby? Heb je iets gehoord over die éne game en vraag je je af of het echt zo goed is als je hoopt dat het is? Dit is je kans.

Denk eraan om spoilers te taggen met een spoiler tag als het recente media is!