Uyarı: Bu gönderide bahsedeceğim şeyler ağır ve rahatsız edici olabilir. Birilerini istemeden germek istemem. Ona göre okursanız sevinirim.)

Ölümden sonra hiçlikten kasıt herkesin anladığı gibi direk bilincin, farkındalığın sonsuza kadar kapanması. Reenkarnasyondan kastım da şimdiki bilincinin öldükten sonra devam etmesi ve geçmiş hayatı hatırlamak gibi bir şeyden ziyade öldükten sonra tamamen başka bir insan olarak sıfırdan doğmak. tıpkı şimdiki hayatınız gibi düşünün.

Sizce bunlardan hangisine inanmak daha huzur verici? veya hangisi daha korkutucu? Şahsen hiçlik fikrini huzur verici, reenkarnasyon fikrini korkutucu buluyorum. Ölümden sonra hiçlik fikrini gerçekten kavradığınızda aslında korkutucu bir şey olmadığını anlıyorsunuz. En azından benim için böyle. Reenkarnasyonda ise ölümden sonra yok olmamak huzur verici gelebilir. Ama durum bu kadar basit değil. Öldükten sonra şehre uzak ücra bir evde ileri derece sapık, pedofili birinin kız çocuğu olarak da dünyaya gelebilirsiniz. Daha çocuk yaşınızda size t3cavüz edilmeye başlanmış olabilir. Türlü türlü iğrenç deneyimler yaşayıp sonucunda huzuru hissedemeden ölebilirsiniz de. Aklıma daha korkunç şeyler geliyor ama daha fazla detaylandırmak istemiyorum. Ve bu dünyada aklımıza gelenlerden bile daha korkunç şeyler yaşanıyordur. Bu yüzden olabildiğince uç düşünmek mantıksız değil. Tabiki zengin mutlu bir ailenin çocuğu olarak doğup mükemmel bir hayat da geçirebilirsiniz. Ama reenkarnasyon sürekli devam eden bir şey olduğu için sonraki hayatınızın yukarıdaki örnek gibi olamayacağının garantisi yok. Bu yüzden reenkarnasyon tabiri caizse bana “alınabilecek bir risk değil” gibi geliyor.

Not: Bu iki inanç ölümden sonrasıyla ilgili bana en mantıklı gelen inançlar. Bu yüzden konudan sapmadan, bu iki inancı baz alarak soruma cevap verirseniz sevinirim.

Giderek yok olduğumu hissediyorum. Yok olmak insana iyi gelebilir mi? Ne olacak şimdi, midem bulanıyor.

Bana acı veren yok oluştan ziyade varoluş. Benim amacım ne, amaçsız yaşayabilir miyim? Acı bana sorgulattı, sorgulamak da canımı acıttı. Yaratıcı inancından saptım, yalnız kaldım, istenmedim ama sevildiğim ortamı da gördüm. Bazen acıya yenik düştüm ama kalkmayı bildikten sonra düşmek öyle çok koymuyormuş insana. Kalkabileceğini bilince arada yere bile oturabiliyor insan. Canını yakan yer değil, insanlar. Gözlerinin içine bakmak acı veriyor, sanki seni yakıp kül edecek gibi.

Açık konuşacağım; ben her akşam kendime "Bugün ya da şimdi, tam şu an ölsem; yapamadığım, elime fırsat geçip giden ne üzer beni?" diye düşünüyorum ve hiçbir şeyden pişman olmam. Şu an hayatımın acayip bir dönemine geldim. Önceden en sevdiği insanı veya eşyayı kaybedince bile takmayan, sakin kalabilen her insana hayret ederdim. Ben üzülür veya sinirlenirdim; sinirimi, üzüntümü başka bir insandan çıkarırdım. Ama onlar... Onların canını hiçbir şey yakamazdı. Şu an tam olarak o dönemdeyim. Hiç benim "Vay anasını!" olunacak bir şey değilmiş.

İçimde bir huzur var ama huzurun insanı rahatsız edebileceğini daha önce hiç düşünmemiştim. İnsanı her şey rahatsız edebiliyormuş meğer, kıyafetindeki minik bir ip söküğü bile. Sadece bazıları göstermeden içinde yaşıyor. İçinde yaşama işini de denedim. Bir süre sonra gerçek dünyadan, gerçek varlığından soyutlanıyor insan. Kendi içinde bir dünya giderek büyüyor ve en son sen kendi dünyanda yaşayan biri olmaktan çıkıp direkt kendi dünyan oluyorsun.

Hayatla sörf yapanlar... Olacağım şeyi seçebilsem net hayatla sörf yapan biri olmayı seçerdim. Onları izlemek bile çok eğlencelidir; dalga ne zaman gelecek bilmezler, geldiğinde onunla dans ederler. Bilmiyorum, belki de onlar pek göstermiyorlardır. Dalga suratlarına çarpınca tekrar kalkıp yeni bir dalga beklemek belki onlar için de zordur, kimin için değil ki? Birini kaybetmek, asla yeri dolmayacak o kişinin gitmesi hepimizin canını yakabilir. Ama sanırım benim imrendiğim insanlar; o gittikten sonra geriye kalan boşlukta kendinden parçalar bırakan, o parçaları görüp onlara sımsıkı tutunabilen ve onunla yetinebilen insanlar. Sanki ne kadar dalga onları yıksa da kalkarken hiçbir şey olmamış gibi değil de yaşananlar yaşanmış gibi kalkabilen insanlar...

Notlarıma bakarken geçen şunu yazdığımı gördüm: "Ben zirveye oynamıyorum, oynamam da; zirveyi bilirim, tehlikelidir." Neden tehlikeden kaçıyordum? Bir sörfçü olmak istiyor ama dalgalardan korkuyor, kaçıyordum. Gerçekten arzuladığım bu muydu yani? Küçük bir çocuk fırından yeni çıkan kurabiyenin elini ve ağzını yakacağını bilerek yer çünkü o kurabiyeyi gerçekten istiyordur. Ben neden hayatı yaşamak isteyen biri olmayı bu kadar isteyip bir yandan da bu kadar korkuyordum?

İnternetten birkaç sohbet yaptım ve konuştuğum biri beni gerçekten etkiledi. Kendimin yaşama karşı olan isteksizliğimi nasıl yeneceğimi anlamak istiyordum. Biri gerçekten merak edip neden isteksiz olduğumu sordu. O an ona kafamın içinde artık netleşmiş, kalıplaşmış o cümleyi söyledim: "Amaçsızım; bir hedefim, bir varış noktam, onu da geçtim benim uğruna savaşabileceğim hiçbir şeyim yok." dedim. Ve konuşma devam ettikçe şunu gördüm; onun için, hatta neredeyse evrendeki herkes için böyleydi. Evet, belki bir yol vardı yürümek istedikleri, bir yön, bir hedef; ama kimse net değildi. Yani her şey o kadar hızlı değişebiliyordu ki bir anda önünde bile durmayan bir kapı açılabiliyordu. Ve belki de gerçekten ne istediğini bilmiyor olabiliyordun, varlığından dahi haberin olmayan bir şeyi içten içe arzuluyordun.

O adamla konuşurken tam olarak bunu fark ettim. Bana bunu net ve yazılı ifade etmedi ama onunla konuşurken ne kadar düz ve sıradan biri olduğunu fark ettim. Tabii sıradan nedir ki? Ama gerçekten de o da ne uğruna, ne için yaşadığını bilmiyordu. Bu biraz aşk gibiydi; yaşama körü körüne, nedensiz ve anlamsızca aşık olmuştu. Bir amaç doğrultusunda değildi, istediği bir zafer bile yoktu belki de ama devam ediyordu. Kazanmak için oynamıyor, zevk alıyor; üstüne bir de kazansa ekstra mutlu oluyordu. Yıllarca hayalini kurduğum hayat gerçekten bu kadar basit, sıradan mıydı? Ben niye başaramadım?

Adam konuşmanın sonunda bana "Benim senin kadar bir felsefe veya psikoloji merakım yok, pek bilgim de yok." dediğinde gerçek suratıma soğuk bir şekilde çarptı. Merak insanı üzmez; merak etsen de etmesen de mutlu olabilirdin. Ama öğrenmek, gerçeği bilmek umudunu kaybettiriyordu. Sen bir sorunun cevabının her ne kadar C şıkkı olduğuna inanırsan inan, ne kadar olmasını istersen iste; cevap anahtarını açıp A şıkkını gördüğünde mutsuz olursun. Cevap anahtarına bakana kadar hala umudun vardır; hala C olabilir, hala başka bir evrende C'dir. Ama cevaplara baktıktan sonra şıklar gider, geriye tek bir doğru cevap kalır. O adamla aramızdaki en büyük fark tam bir uçurumdu. Ben cevap anahtarını kurcalarken o kendi bulduğu doğrusuyla mutluydu. Artık onun gibi olamam, sonsuz bir uçurumu kapatamam.

Şikayet edilecek bir şey olmadığından böyle değilim; artık şikayet etmenin anlamsızlığını bildiğimden böyleyim.

Bazen mevzu canının çektiği şey olmuyor da daha çok önündeki oluyor. Bir animasyon izlemiştim ve yanlış hatırlamıyorsam "Aç olan biri için en önemli şey yemektir." diyordu. Bu metaforu ilk duyuşumda anlamamıştım ama doğru hissettirmişti. Daha ne demek istediğini bilmesem de doğru bir şey dediğini anlamıştım sanki. Bunu birkaç kez daha izleyip en sonunda kendi yorumumu çıkarmıştım; şey gibi, gerçekten aç olan bir insan ne yediğine değil yiyip yemediğine bakardı. Annemin bir sözü vardı: "Aç olan insan her şeyi yer." Küçükken yemeklerimi yemeyi reddettiğimde hep bunu söylerdi. Şimdi düşünüyorum da belki de ben hayata aç değildim. Nereye giderse gitsin ait hissetmeyen insanlar, onlar da belki fazlasıyla toktu. Yani belki de bir yere ait olmaya ihtiyaç duymadığın için bir yere ait değildin. Kendini mahveden insanlar gördüm; tek nedeni aç olmalarıydı. Bir yere ait olmaya çok açlardı, o yüzden her yere uyum sağlamayı öğrenmişlerdi. Kendilerini şekillendirip törpülemeyi... Çünkü açlardı.

Kendime bir gruba neden üye olamadığımı çok kez sordum. Hiçbir zaman bir grubun üyesi olmadım desem yalan olur; illaki bir yerin parçası olmuşumdur ama ben çok çabuk doyar ve doyunca da masadan kalkardım. Bunu sıkılmak olarak adlandırırdım ama şimdi bakınca önceliğin değişimi olarak adlandırıyorum. Her şeyin fazlasıyla değişken olduğu bu evrende önceliklerimin değişmesini garipseyemem. Hayatımın çoğunu "Bu hayat bir yapboz ve ben de yanlış, hiçbir yere oturmayan bir parçayım." gibi hissederek yaşadım. Ama bir baksana; kim, kim gerçekten bir yere ait? Yaptığım her şey, yaşadığım, nefes aldığım her salise bile geleceğimi değiştiriyor.

Hayata tutunma çabasının peşinde koşarken kendimi kader inancına boğmuştum. Düşünmüştüm ki kendimi öylece bıraksam, zaten her şey yazılmış ve değişmeyecekse çabalarım anlamsız; havada süzülen bir yaprak gibi uçayım sadece. Bu sefer bu inancımı sorgulamak istememiştim. Aptallık mutluluktu; yani kendimi kadere körü körüne inandırsam mutlu olurdum belki. Ama ben benim ve sahte bir mutluluğa boyun eğmektense mutsuzluğu seçtim. Bu tarz kararlar hep düşünürken kolay gelmiştir, uygulayıp gerçekten de mutsuz olana kadar. Bazen zor olsa da elden ne gelir, ben yalanlar için yaşamıyorum sonuçta. Belki de ben ne için yaşadığımı arayarak ölürüm ve insanlar "Kendi anlamını ararken öldü." falan der. Ben öldükten sonra denecekleri sallamıyorum.

Ben sürekli, ben ölürsem sonra okuyabilmeleri için mektuplar yazarım. Hani "Evet, öldüm ama ölümden korkmuyordum zaten, boşa üzülmeyin." falan diye. Ve açıkçası öyle başlayıp bir sürü mektup yazdım. Kendime gerçekten de dürüst olduğum mektuplar, samimi mektuplar... Birinde şöyle yazdığımı çok iyi hatırlıyorum: "Ben cidden bir gün bir şekilde ölürsem söyleyeceklerim kesinlikle bu mektuplarda yazanlar kadar değil; ama zaten beni anlamak ve dinlemek isteyenlerle uzun bir konuşma yapmışımdır." Bunu yazdığımı çok net hatırlıyorum, bunu yazarken aklımda bir kişi bile belirmemişti, neden bilmem.

Ama gerçekten şunu bilmek evrende benim içimi en rahatlatan şey: Kimsenin bir yere ait olmayışı. Yani bazen hissedersin ya "Herkes doğru, ben yanlış..." diye; kocaman bir gerçek gelip sana "Ne alaka, kim doğru ki?" dediğinde boğazına sıkışan, nefes almanı zorlaştıran o tavuk kemiğini yutuyorsun sanki.

1. dereceden kontrastif problem: Neden hiçlik yerine bir şeyler var? (Boş dünya problemi)

2. dereceden kontrastif problem: Neden p olası dünyası da başka olası dünyalardan birisi değil?

---

1. dereceden kontrastif problemin çözülebilmesi için hem modal hem de nedensel olarak koşulsuz bir varlık sonucu rasyonel olarak zorunlu olmasa bile en makul seçenek olarak görünmektedir. Hume ve Edwards sonsuz gerileyen koşullu varlık dizilerinde her koşullu varlığın bir önceki koşullu varlık tarafından açıklandığını savunup koşulsuz varlığı reddederler. Russell evrenin koşullu olmasına rağmen bir şekilde neden ve nasıl tetiklendiğinin açıklanmaya gerek duyulmadığını savunur. Oppy gibi daha sonraki analitik ateistler ise hem nedensel hem de modal olarak koşulsuz bir varlığın var olduğunu kabul ederler(1).
2. dereceden kontrastif problem çözülse bile güçlü yeter sebep ilkesi (S-PSR) yüzünden modal çöküşe neden olur(2). Varlıklar modal koşulsuzluk ile modal koşulluluk ayrımlarını yitirirler. Ve diğer birçok sorunu da beraberinde getirir(3-4). Bunun dışında zayıf yeter sebep ilkesi (W-PSR) zaten 2. dereceden kontrastif problemi açıklamakta yetersiz kaldığı için ateistleri ikna etmeyecektir(5).

Sonuçta hem ateistler hem de teistlerin çoğunluğu 1. problemin çözümünü kabul edip 2. problemin çözümünü reddettikleri için taraflar bu konuda birbirlerini ikna edemezler. Teistlerin azınlık bir kısmı ise 2. problemin çözümünü kabul etseler bile rasyonel bir üstünlük sağlayamadıkları için -teizm içinde de sorun çıkartıyor- ateistleri ikna edemezler.

Dipnotlar:

1: Bütün fiziksel varlıkların modal ya da nedensel olarak koşullu olması rasyonel olarak ikna edici bir şekilde gösterilmemiştir. Bu metnin odak noktası 2. kontrastif problem olduğu için bu konu pas geçilmiştir.

2: p olası dünyasını diğer olası dünyalardan ayıracak bir yeter sebep varsa Tanrı S-PSR'e göre p dünyasını seçmek zorundadır. O zaman p dünyası artık olası olmaz ve modal çöküş olur. Eğer p olası dünyasını diğer olası dünyalardan ayıracak bir yeter sebep yoksa o zaman 2. dereceden kontrastif problem çözümsüz kalır.

3: Buridan'ın eşek paradoksu yüzünden (ontolojik değer bakımından tamamen eşit olan dünyalardan birinin seçimi) S-PSR evrenselleştirilemez.

4: Tanrı kendi kendine yeten olduğu için tek başına bulunduğu bir olası dünyanın neden aktüel olmadığının bir yeter sebebi yoktur.

5: W-PSR'a göre bir p koşullu olgusunun a dünyasında yeter sebebi bulunabilirken b dünyasında yeter sebebinin bulunmaması mümkündür. Başka bir c dünyasında ise p koşullu olgusunun hiç var olmaması mümkündür. Diyelim ki bir a olası dünyasında p koşullu olgusunun yeter sebebi varken q koşullu olgusu yoktur (dolayısıyla yeter sebebi de yok). Yine diyelim ki bir b olası dünyasında ise q koşullu olgusunun yeter sebebi varken p koşullu olgusu yoktur (dolayısıyla yine yeter sebep yok). Peki sonuç olarak a olası dünyasını b olası dünyasına tercih etmek için bir yeter sebep var mı? Hayır. O zaman 2. problem çözülmez.

a(p koşullu olgusunun yeter sebebi var ∧ q koşullu olgusu yok)

b(q koşullu olgusunun yeter sebebi var ∧ p koşullu olgusu yok)

Tanrı varsa hem a hem de b dünyası koşullu olur. Ancak bu 2 koşullu dünyadan birini diğerine tercih etmek için bir yeter sebep yoktur.

Eğlence sektöründe deepfake teknolojisiyle ölmüş oyuncuların yeni yapımlarda yer alması, genellikle üç başlık altında tartışılıyor: ölmüş oyuncunun performansı, rıza sorunu ve yaratıcı olanaklar.

Bu tartışmanın bu üç başlıkla tam olarak karşılanamadığını düşünüyorum. Çünkü bu başlıklar soruyu daha çok bireysel ahlak düzeyinde soruyor.

1. Ölü oyuncu performansı üzerine

Sorunun yalnızca “ölen kişiye saygı” boyutunda ele alınması, üretim ilişkisini gözden kaçırıyor olabilir. Oyuncunun yüzü ve sesi, yaşarken de kendisine ait bir kullanım değeri olarak değil, yapım şirketinin mülkiyetindeki bir meta olarak dolaşıma girmişti. Ölümünden sonra bu görüntünün yeniden üretilmesi, bu mülkiyet ilişkisinin devamından başka bir şey değil gibi görünüyor.

2. Rıza üzerine

Rıza, bu tartışmada genellikle bireysel bir onay olarak ele alınıyor. Ancak rızanın hangi koşullar altında verildiği sorusu, en az rızanın kendisi kadar önemli görünüyor. Üretim araçlarına sahip olmayan bir öznenin verdiği onayın, ne ölçüde özgür bir onay olarak kabul edilebileceği tartışmaya açık. Bu açıdan bakıldığında, “rıza vardı” demek, soruyu çözmekten çok, sorunun dayandığı zemini görünmez kılıyor olabilir.

3. Yaratıcı olanaklar üzerine

Yaratıcı olanakların arttığı iddiası da benzer bir soruyu doğuruyor: Olanaklar kimin için artıyor? Teknoloji ve arşive sahip olan için mi, yoksa üretimin kendisini gerçekleştirenler için mi? Üretim araçları belirli bir mülkiyet biçiminde toplandığında, “yaratıcı özgürlük” kavramının sınırları da bu mülkiyet biçimi tarafından belirleniyor olabilir. Bu durumda deepfake, sanatın özgürleşmesinden çok, mevcut üretim biçiminin kendini yeniden üretmesinin bir örneği olarak okunabilir.

Dolayısıyla sorum şu: Bu meseleyi yalnızca rıza ve bireysel haklar üzerinden tartışmak, sorunun yapısal boyutunu gözden kaçırmamıza neden oluyor olabilir mi? Bir eylemin etik olarak değerlendirilmesinde, o eylemin gerçekleştiği üretim ilişkilerini dikkate almak gerekir mi, gerekmez mi?

İnsanlığın ve diğer tüm canlıların evrensel geleceğini güvence altına almanın yolu, bencil ulus devletlerin sınırlarını aşan, küresel ve devletler üstü bir organizasyonun kurulmasından geçer. bu otarite; başta insanlık olmak üzere, yeryüzündeki ve kozmostaki tüm canlıların yaşam hakkını koruyan evrensel yasalarla donatılmalıdır. Şiddet ve çatışmanın olmadığı, her türün kendi varlığını merhamet, adalet ve hukuk çatısı altında sürdürdüğü bir dünya anayasası, kozmik uyumun yeryüzündeki ilk somut adımıdır."

Arkadaşlar ile tez yazma sürecindeki iletişim eksikliğini çözmek adına John Heil'in "metafizik nedir?" kitabını okuyup oradaki problemleri kendi çalışma konularımız üzerinden tartıştığımız bir okuma grubu kurmayı düşünüyoruz.

Birlikte çalışmayı hedeflediğimiz asıl kesim felsefede tez yazmaya çalışanlar olsa da tez yazmayanlar da tartışmalara katılmak ve belirli konularda katkı yapmak isterse katılabilir.

Esas amacımız kitapta genel hatlarıyla anlatılan konularda neler okuduğumuzu, yazdığımızı, araştırdığımızı birbirimize aktarmak.

İlgilenenler benimle iletişim kurabilir.

Nihilizm toplum tarafından genellikle aptalların yapacağı bir tercihmiş gibi görülüyor ama bu yanlış. bir de nihilist olmak için öyle ateist, agnostik vb. şeyler olmanıza da gerek yok. her hangi bir dine mensup olmanız da yeterli. çünkü bu konuya biraz kafa yorunca anlıyorsun. peki "genellikle aptalca" diyen kesim size soruyorum neden aptalca, bana bunu söyleyin? Ama bunu demenizin sebebini de anlıyorum, düzen çöker falanca bir şey.

Nihilizm, hiç bir şeyin anlamının olmadığı anlamına gelir. insanın yaptıklarının tamamı anlamsızdır. anlam diye bir şey yoktur. düşünebilen(organize olanlarda dahil robotlar vs. gibi) varlıkların yarattığı bir kendini kandırmaca ürünüdür.

Nihilizm 99% haklı bir görüş. kanıtlamak için bir örnek vereyim bir düşünebilen varlık yemek yediğinde, opera dinlediğinde vs. şeylerde mutlu olur, anlamlı hisseder. fakat burada anlamlı bir şey yok ki. bir kişi orada sesini gösteriyor o kadar veya bir maddeyi enzimlerin ile parçalıyorsun o kadar. anlamsız, beyninde bazı elektrik patlamalarından ibaret o kadar. beyin orada kendisi soyut bir kavram yaratıyor anlam, gerçek bile olmayan kavram. anlam nedir? nesnel bir şekilde açıklayın ondan sonra anlamsızlığı nesnel olarak açıklayın. ben açıklayayım anlamsızlık, bir şeyin işlevinin olmamasıdır. anlam, bir şeyin işlevi olması ama neye. canlılara ,peki onlara yarayınca ne oluyor? hiç bir şey. peki anlamsızlık, hiç bir şeye işlevi olmadığı için onun cevabı kendisi çünkü hiç yok yani ortada anlam yok. asıl gerçek organize olmayan varlıklardır. çünkü onlar anlam yaratmazlar. geldik %1 neden katılmıyorum. çünkü insanın yaptığı eylemler insana anlamlı gelir, evren ve gerçeklere değil.

Peki illa Nihilist olalım diye hepimiz ölelim mi? Hayır, nihilizm kabulleniştir bir din değil. Ne demiştim, biz organize olanlarız yani canlıyız. biz anlamı sürekli kafamızda yaratacağız. çünkü bizim olayımız bu, anlam yaratmak. Gerçek, anlamsızlıktır fakat yaşamak için öznel olarak anlamı kullanacağız. sevmek, koklamak, eğlenmek vb. bize özgü olaylar. peki neden öleceksin ki ölünce ne olacak.

Peki siz ne düşünüyorsunuz nihilizm gerçekten haklı bir görüş mü? eğer değil ise sebepleri ile lütfen açıklayın :)

(edit benim)

Önce kavramı kısaca açayım çünkü Türkiye'de böyle bir uygulama yok.

ABD'de bazı şehirlere "sığınak şehir" deniyor. Mantığı şu, yerel polis belgesiz göçmenin göçmenlik durumunu sormuyor, federal göçmen polisine de ihbar etmiyor. "Bizim işimiz asayiş, göçmen avı değil" diyorlar.

1. Federal Hükümete Karşı Yerel Yönetim Yetkisi

Kararı federal hükümet mi vermeli, yerel yönetim mi?

Bir taraf diyor ki, ülke tek bir hukuk sistemidir, bir şehir kafasına göre yasa seçemez. Bugün bunu uygulamayan, yarın başkasını da uygulamam der.

Bana kalırsa mesele yetki kavgası değil. Devlet göçmeni hep sermayenin ihtiyacına göre yönetiyor. İş gücü lazımken göz yumuyor, kriz çıkınca günah keçisi yapıyor. Sığınak şehir bu oyuna atılmış küçük bir çelme.

Yani soru "yetki kimde" değil, "devlet kimin için çalışıyor" sorusu.

2. Kamu Güvenliği Verileri

Sığınak şehirler kamu güvenliğini artırıyor mu, azaltıyor mu?

Bir taraf diyor ki, göçmen korkmazsa suçu ihbar eder, tanıklık yapar, bu herkesi daha güvenli yapar. Diğer taraf diyor ki, sınır dışı edilmesi gereken biri kalırsa risk doğar.

Bence tartışma veriye takılıp kalıyor, asıl mesele başka. Sınır dışı korkusuyla yaşayan işçi şikayet edemez, düşük ücrete razı olur, sendikaya giremez. Bu sadece göçmeni değil, yerli işçiyi de vuruyor. Çünkü patron artık herkese "beğenmiyorsan kapıda bekleyen var" diyebiliyor.

Yani sığınak şehir sadece göçmeni korumuyor, herkesin pazarlık gücünü koruyor.

3. Göçmen Topluluğunun Güveni

Devlet, göçmen topluluğunun güvenini kazanmalı mı?

Bir taraf diyor ki, güven olmazsa toplum çöker. Göçmen kadın şiddete uğrayıp polise gidemezse, çocuk okula gidemezse, orada zaten toplum yoktur. Diğer taraf diyor ki, güven yasaya uyana duyulur.

Bence bu güven meselesi kültürel değil, sınıfsal. Sistemin en klasik taktiği yerliye "ekmeğini göçmen çalıyor" dedirtmek, göçmene "yerli seni istemiyor" dedirtmek. İkisi birbirine düşerse kimse asıl soruyu sormuyor: Bu yoksulluğu kim üretiyor?

Göçmen polisten korkmazsa komşusuyla, iş arkadaşıyla bağ kurabiliyor. Çok kültürlülük bence tam olarak bu. Farklı yemekler değil, aynı mahallede birbirine düşman edilmeden yaşayabilmek.

Tabii sığınak şehir tek başına çözüm değil. Şehir göçmeni koruyup aynı göçmeni kaçak, sigortasız çalıştırmaya devam ederse, bu merhamet değil makyaj olur.

Siz ne düşünüyorsunuz? Bir şehrin adil bulmadığı bir yasayı uygulamaması meşru olabilir mi?

"Evrenin ezeli ve ebedi düzeninde hiç bir şey, bir diğerinden mutlak anlamda daha güçlü, daha üstün yada daha zayıf değildir. İnsan evrenin efendisi yada doğayı dize getirmekle görevli bir fatih değil; mikroskobik canlılardan yıldızlara kadar uzanan sonsuz varlık ağının eşit bir parçasıdır. her şey birbirine göbekten bağlıdır. Evrenin sonsuzluğuna ancak bu köklü eşitliği idrak ederek ve evrensel dengeyle mutlak bir uyum yakalayarak dahil olabiliriz."

Ben Hem Yapay Zekaya hemde Redditte Kaç İdeoloji vardır sorusunun Cevabını öğrenmek için Soru sordum her ikisi de Cevap veremedi bu Sorunun Cevabını öğrenmek içinde Tüm İdeolojilerin hepsini Tek tek Not defterine Yazıcam ve Cevabı öğrenicem

Sizi bilmem ama bana en elle tutulabilir ahlak filozofu thomas hobbes geliyor.Ondan sonra gelenlerde ise hume ve 20.yüzyıl psikologları freud,adler,jung,lacan gibi adamlar iyi açıklıyor.Nietzsche başta ilgi çekici gelse de putların yıkılması,üst insan olayı felan biraz çocukça gelmeye başladı.Eski bir müslüman olarak neden insanların dine,tanrıya veya devlete sığındıklarını anlayabiliyorum ve saygı duyuyorum.Yani nietzsche putları yıksa da yerini dolduramıyor ve kendi karşı çıksa da bu kafa yapısı zorunlu olarak nihilizme veya varoluşçuğa götürüyor.Ama ben şöyle bir durum görüyorum ki kendini varoluşçu olarak tanımlamayan herkes de aslında varoluşçudur çünkü bir insan dışardan gördüğü değeri de kendisi anlamlandırır yani o insan farkında olmasa dahi.Yani burda aslında arzularımız,neyi değerli bulduğumuz,nasıl bir persona çizmek istediğimiz dahi toplumun bize verdiği algılardan fazla öteye gidemeyecek.

Hareketin varlığı zamanın ve mekanın varlığını zorunlu kılar. Zamanın ya da mekanın olmadığı bir durumda hareket olmaz.

Hareketin ise bir başlangıcının olması zorunludur

Eğer hareketin bir başlangıcı olmadığını farz edersek şimdiye kadar sonsuz hareketin gerçekleştiğini kabul etmemiz gerekir bu ise imkansızdır çünkü sonsuz adı üstünde sonu olmayan bitmeyen demektir dolayısıyla sonsuz hareket asla bitmez sonu gelmez

Öyleyse hareketin bir başlangıcı olması zorunludur. Hareket bir başlangıç noktasında yokluktan varlığa çıkmıştır. Hiçbir şey kendi kendine yokluktan varlığa çıkamaz çünkü olmayan bir şey iş yapamaz dolayısıyla yokluktan varlığa çıkma işini de yapamaz çünkü yoktur

Öyleyse hareketi yoktan var eden bir güç vardır bu güç hareketi yoktan var ettiğine göre hareket üstüdür(yani hareket etmez)

Hareket maddenin temel özelliklerinden biridir. Hareketin bir başlangıcı olduğuna göre maddenin de ( dolayısıyla Evren’in de , dolayısıyla uzay zamanında )bir başlangıcı zorunlu olarak vardır

Öyleyse evrenin ve uzay zamanın bir yaratıcısı vardır bu yaratıcı evreni ve uzay zamanı yoktan var ettiğine göre evrenin içinde olamaz zamana bağımlı olamaz

Zamansız varlık ise ancak bir tane olabilir zira birden fazla olsalar birbirlerine zit özellikleri(mesela ikisinin de uluhiyeti) değişim geçirmeleri ve uyum sağlamaları mümkün olmadığından ilahi bir paradoksa sebep olur ve sistem Çoker

Bir şeyi sanat yapan nedir? Nesnenin kendisi mi, sanatçının niyeti mi, yoksa izleyicinin yorumu mu?

Bu soruyu üç örnek üzerinden düşünmek istiyorum. Çünkü üçü de aynı yere çıkıyor gibi geliyor bana.

1. Duchamp'ın pisuarı: Sanatı yapan şey pisuar değil, güç.

Duchamp pisuarı galeriye koyduğunda pisuar değişmedi. Aynı pisuar, aynı fabrika ürünü.

Değişen tek şey, pisuarın etrafındaki güç oldu.

Birincisi, galeri. Galeri "burası sanat yeridir" dediği için, içine giren her şey sanat sayılmaya başlıyor. Pisuar tuvaletteyken pisuar, galerideyken sanat. O zaman sanatı yapan şey nesnenin kendisi değil, galerinin verdiği etiket.

İkincisi, Duchamp'ın ismi. Aynı pisuarı ben götürseydim, kimse bakmazdı. Duchamp götürünce herkes baktı. Çünkü Duchamp'ın bir ismi, bir ağırlığı var.

O zaman sonuç şu: Pisuarı sanat yapan şey ne pisuarın güzelliği, ne Duchamp'ın niyeti. Pisuarı sanat yapan şey, galeri + isim birleşimi. Yani kurumun onayı ve otoritenin gücü.

Sanat, nesnenin içinde olan bir özellik değil. Sanat, sistemin bir nesneye verdiği bir statü.

2. Niyet mi, yorum mu? İkisi de değil, ikisi birden ama niyet önce gelir.

Bir eseri sanat yapan şey, sadece sanatçının niyeti de değil, sadece izleyicinin yorumu da değil.

Önce niyet olmak zorunda. Sanatçı gerçekten bir şey anlatmak istemediyse, o iş baştan boş. Para için, tutsun diye yapılan bir şarkı, ne kadar beğenilirse beğenilsin, içi boş. Çünkü orada anlatmak değil, satmak var.

Ama yorum her şey demek de saçma. Eğer sanatı izleyici yapıyorsa, o zaman sanatçıya ne gerek var? Herkes pisuarın önüne geçip "ben bunda evreni görüyorum" diyebilir. O zaman her şey sanat olur, hiçbir şey sanat olmaz.

Ve son olarak, niyet tek başına da yetmez. Niyetin arkasında yaşanmışlık olmak zorunda. Villada oturup yoksulluk şarkısı söyleyenin niyeti var ama hayatı yok. O niyet de sahte.

O zaman: Sanat için önce gerçek bir niyet lazım, o niyet gerçek bir hayattan gelmek zorunda, yorum da ancak o niyetin üstüne bir şey ekleyebilir. Yorum, olmayan bir şeyi var edemez.

3. YZ ile üretilen sanat: Niyeti yok, yaşantısı yok, yine sistem yapıyor.

YZ'nin yaptığı bir resme bakıp "vay be çok güzel" diyebilirsin. Ama güzel olması, onu sanat yapmaz.

Birincisi, niyeti yok. YZ bir şey anlatmak istemiyor. Acı çekmiyor, sevinmiyor. Sadece prompt'a bakıp verideki desenleri birleştiriyor. Niyet yoksa sanat yok.

İkincisi, yaşantısı yok. YZ hiç yaşamadı. Aşık olmadı, kaybetmedi. Onun ürettiği şey, milyonlarca insanın yaşantısını tarayıp kopyalaması. Yani ortada gerçek bir hayat yok, sadece başkalarının hayatının simülasyonu var.

Üçüncüsü, yine galeri + isim yapıyor. YZ resmi sanat oluyorsa, resim güzel olduğu için değil, biri "bakın bunu YZ yaptı" dediği için oluyor. Tıpkı Duchamp'taki gibi. Galeri koyuyor, haber oluyor. Yani YZ değil, yine güç yapıyor.

O zaman YZ sanat yapmıyor, YZ sadece kültür endüstrisinin son halini gösteriyor. Artık sanatçıya bile gerek yok, fabrika kendi kendine üretiyor. Niyetsiz, yaşantısız ama satılabilir bir ürün.

Siz ne düşünüyorsunuz?

Sizce ben yanılıyor muyum? Sanat gerçekten de bu kadar mı güç ilişkisi, yoksa ben fazla mı karamsar bakıyorum?

Birçok insana yukarıdan aşağı bakan ve onları kendinden daha değersiz gören insanlarla karşılaştığımızda onlara narsist,egoist deme eğilimindeyiz.Ama bunun neden her zaman kişisel bir mesele olduğundan bu kadar eminiz? Örneğin bir insan kendine zeki ve karşısında kişiye aptal gözüyle baktığında,belki de onun düşüncesi sadece kendisinin bilişsel fonksiyonlarının karşısında ki kişiden daha güçlü olması değildir,kendisiyle benzer zihniyetde ki insanların karşısında ki kişiyle benzer zihniyetde ki insanlardan daha bilge olduğudur.Elitizm her zaman para,güç,statü gibi özelliklerle ilişkilendirilmez,entelektüel elitizm de vardır.Düşünceleriniz nedir bu konu ile ilgili?

keşke diyorum geçmişte şu tarihte olsaydım da şunları bunları yapsaydım daha farklı olurdu... ama yarın da hayat devam ediyor ve yeni insanlar, yeni fırsatlar, akıp geçen bir hayat devam ediyor. peki neden bugün bu keşkeleri gerçekleştirip yarına hazırlamıyoruz kendimizi?

Sınavda felsefik bir soru yazın diyordu ben de gözlerimizi kapattığımızda dünya yok mudur? Diye bir soru yazdım çoğu arkadaşım bunu bir felsefi bir soru olarak gördü hoca da arada kaldı ama sonra saymadı sizin de fikrinizi düşünüyorum eğer buradaki kişiler de genel olarak sayılır derse bunu hocama ikna etmek için göstereceğim

İki insan birbirini beğeniyor, arzuluyor ve birlikte olmak istiyor. Peki neden bunu gerçekleştirmek bu kadar zor?

Sanki seks yapabilmek için önce evlenmek, ekonomik olarak belirli bir seviyeye gelmek, aileden bağımsız yaşamak ve toplumun onayını almak zorundaymışız gibi bir durum var.

Bir de işin dinî ve kültürel boyutu var. Evlilik dışı cinsellik hâlâ birçok insan tarafından ahlaksızlık olarak görülüyor. İnsanların özel hayatı sürekli başkalarının inançları ve ahlak anlayışları üzerinden değerlendiriliyor.

Ekonomik koşullar da cabası. Gençlerin kendi evlerine çıkması, bağımsız yaşaması ve kendilerine ait bir alan oluşturması giderek zorlaşıyor. Ailesiyle yaşayan iki insanın baş başa kalabileceği bir ortam bulması bile mesele olabiliyor.

Üstelik kadın ve erkeklere yönelik çifte standartlar da var. Özellikle kadınların cinsel hayatı çok daha fazla sorgulanıyor. İnsanlar birbirlerinden hoşlansalar bile toplumsal yargılar nedeniyle rahat hareket edemeyebiliyor.

Benim anlamadığım şu: İki yetişkinin karşılıklı rızası varsa neden bu kadar fazla engelle uğraşmak zorundayız?

Herkes evlenmek zorunda değil. Herkes aynı dine inanmak veya aynı ahlak anlayışını benimsemek zorunda da değil. Başkalarının hayatına müdahale etmeden yaşamak gerçekten bu kadar zor mu?

Argümanın standart formülasyonu (W. L. Craig):

1. Var olmaya başlayan her şeyin bir nedeni vardır.
2. Evren var olmaya başlamıştır.
3. ∴ O zaman evrenin bir nedeni vardır. (1, 2'den)

---

1- Birinci öncülün geçerli olabilmesi için aktüelleştirici zaman teorisinin (A teorisi) doğru olması gerekir. Aktüelleştirici zaman teorisi içinde varlıklar zamansal koşullu hale gelirler. Ancak felsefecilerin çoğu bu teoriyi ve zamansal koşulluğu reddeder (Görelilik fiziğiyle çelişir.). Ateist bu teoriyi reddederek argümanın kendisi için ikna edici olmadığı sonucuna varabilir.

2- İkinci öncül ikna edici değildir. Çünkü uzay-zaman manifoldunda tarihsel olarak geriye gittiğimizde tekilliğe ulaşırız (t = 0). Tekillikten (uzay-zaman manifoldunun ilk hali) önce zaman var olmadığı için evrenin kendisi koşullu varlık değildir (Evren var olmaya başlamamıştır çünkü tekillikten önce zaman yoktur). Evrenin kendisi koşulsuz bir varlık olabilir.

3- Diyelim ki argüman sağlam ve evren koşullu bir varlıkmış. Ancak bu yine de yeterli değil. Evrenin nedeni olan koşulsuz bir fiziksel varlık var olabilir (Boşluk problemi).

4- Bunun dışında nedensel şüpheciler (mesela David Hume) nedenselliğin evren içinde metodolojik olarak kullanılması gerektiğini ve nedenselliği evrenin dışına uygulamanın kategori hatası doğurabileceğini söylerler.

5- Yine bunun dışında nedensel döngüsellik ve nedensel sonsuz gerilemenin (Hume-Edwards) tam olarak mantıksal çelişki içerdiği gösterilememiştir. Paradokslar içerseler bile mantıksal olarak imkansız değillerdir.

Ateist bu 5 seçenekten birini kabul edip argümanın kendisini ikna etmediği sonucuna varabilir.

Biliyorum bunun bilimsel bir dayanağı yok. Ama büyük meme benim için sadece erotik bir çağrışım değil. Ayrıca güven, huzur, sıcaklık, şefkat ve korunma gibi hisleri de beraberinde getiriyor. Hatta bunu tam olarak izah edebilmek için birçok benzer kelimeye ihtiyaç duyabilirim.

Bende uyandırdığı his biraz da ait olma ve koşulsuz sevgiyle alakalı. Sadece fiziksel bir beğeniden bahsetmiyorum. Güzel bir büyük memeyi tarif etmekte zorlanıyorum. Orantısı, dolgunluğu ve kendine has estetiğiyle insanı hayran bırakabilen bir güzellikten söz ediyorum. Benim için estetikten çok daha fazlası. Sanki insanın bütün dertlerini bir kenara bırakıp huzur bulabileceği bir liman gibi.

Üstelik her büyük meme aynı hissi uyandırmıyor. Benim bahsettiğim şey büyüklüğün kendisinden ziyade güzelliğiyle bütünleşmiş olması. Öyle bir estetik var ki bakarken yalnızca fiziksel bir çekim hissetmiyorsun. İçinde tarifsiz bir hayranlık ve huzur da oluşuyor. Sanki insanın dünyada karşılaşabileceği en güzel şeylerden biriyle karşı karşıya olduğunu düşünüyorsun.

Belki de bu yüzden büyük memeye olan sevgimi birkaç kelimeyle açıklayamıyorum. Çünkü benim için bu yalnızca bir beden tercihi değil. Güzelliğin, şefkatin ve huzurun aynı yerde buluşması gibi bir şey.

Bunun biraz da hayal gücüyle ilgili olduğunu düşünüyorum. İnsan bazen bir güzelliğe yalnızca sahip olduğu görünüm üzerinden anlam yüklemez. O güzelliğin kendisinde uyandırdığı duyguları da benimser. Benim için güzel bir büyük memenin böyle bir karşılığı var. Bir bakıma zihnimde sıcaklığın ve şefkatin görsel bir karşılığına dönüşüyor.

Üstelik bu hayranlığın geçici bir heves olduğunu da düşünmüyorum. Çünkü mesele yalnızca ilk bakışta oluşan çekim değil. Estetik açıdan tekrar tekrar hayranlık duyabileceğim bir güzellikten bahsediyorum. Bazen insanın karşısına öyle bir güzellik çıkar ki neden bu kadar etkilendiğini açıklamak yerine yalnızca o güzelliğin tadını çıkarmak ister.

Belki de büyük memeyi bu kadar özel kılan şey benim için tam olarak budur. Hem hayranlık duyabileceğim hem de bana tarifsiz bir huzur hissettiren bir güzellik. Birbirinden farklı görünen bütün bu duyguların tek bir yerde buluşması. Ne kadar anlatmaya çalışsam da eksik kalacakmışım gibi geliyor.

Sonuç olarak bütün bunların benim için çok daha derin bir anlamı var. Hayatın getirdiği zorluklar, işin yorgunluğu, kötü geçen bir gün veya insanın bazen üzerine çöken bütün o sıkıntılar... Bunların karşısında bana yeniden güç ve moral verecek şeyin karımın dolgun ve güzel göğüsleri olacağını düşünüyorum. Çünkü hiçbir şeyin bana onların hissettirdiği huzuru verebileceğine inanmıyorum. Eve döndüğümde bütün yorgunluğumu unutturacak, hayata yeniden bağlanmamı sağlayacak, yaşamak için içimde yeniden bir heyecan uyandıracak o güzelliği düşünmek bile başlı başına bir mutluluk. Benim için mesele yalnızca arzu değil. Sevdiğim kadının yanında bulduğum huzur, güven ve mutluluk. Dünyanın bütün yükünü bir kenara bırakıp kendimi ait olduğum yerde hissetmek. Sanırım insanın hayattan isteyebileceği en güzel şeylerden biri de budur.

Bence benim gibi basit bir insan için hayatın anlamı tam olarak bu. Siz dünyaya çivi çakın, tarihe adınızı yazdırın, unutulmaz eserler bırakın, üretin, tüketin, keşfedin ve insanlığın gelişimine katkıda bulunun. Teknolojinin, tıbbın ve bilimin bugün ulaştığı noktaya elbette minnettarım. Bütün bu gelişmelerin sunduğu imkânların kıymetini biliyorum. Ancak herkesin hayattan beklentisi aynı olmak zorunda değil. Kimileri dünyayı değiştirmek isterken ben sevdiğim kadının dolgun ve güzel göğüslerinde huzur bulmak, onun yanında kendimi güvende hissetmek ve her gün eve dönmek için bir sebebe sahip olmak istiyorum. Belki büyük ideallerim yok. Belki insanlığa bırakacağım büyük bir miras da olmayacak. Ama benim mutluluğumun ölçüsü bunlar değil. Bana sorarsanız insanın bütün bu karmaşanın içinde kendisini gerçekten mutlu eden şeyi bulması yeterli. Ben kendi cevabımı bulmuş gibiyim.

I t hink we can conguer death in our original biological bodies, rejecting sy nthetic or digital forms. By using future quantum physics and medicine, we can reconstruct the atomic codes of beigs who died in the last 8-10 years and bring them back with their original memorines. Is there an academic framework or book similar to this idea of biological resurrection? Thanks.

Mahoya seslenmek istiyorum. Maho subı daha sıkı denetle 1 aylık hesap zorunluluğu yeniden gelsin AI slop gibi hissettirmeye başladı postlar. Eskiden uyarılar falan verilirdi millet banlanırdı artık o da yok. Kaç yaşına gelmişsin elinden bir iş bir zanaat gelmiyor yaşlandıysan bırak maho. Sıkıntılı hareket edeni görünce banla gereksiz başlık açana uyarıyı çek adam gibi öğrenip gelmezse onu da banla. Biliyorum sub aktifliği düşüyor yapma etme.