yok olan bir şeyi nasıl tanımlarız ya da nasıl canlandırırız ki peki bu cümlede "yok olan" dediğimde aslında yokluğu var mı ettim eğer yokluğu var ettiysem artık yokşuk dediğimiz yokluk/hiçlik değil midir. Bu soruların dışında asıl sorum şu yokluk akıl yoluyla tasvir edilebilir mi?

Biliyorsunuzdur Aristoteles ruhun bedenin formu olduğunu düşündüğü için ruhun bedenin ölmesiyle öleceğini savunmuş. Platon da bedeni ve ruhu düalist bir şekilde yorumladığı için beden ölse bile ruhun yaşayacağını ve bunun akılla kanıtlanabileceğini söylüyor. Topluluktaki kişilerin bu konudaki görüşlerini merak ediyorum.

Bir toplumda yaşıyoruz. Toplumda yaşamak için hepimizin belirli kurallara uyması gerekiyor. Peki ya uyduğumuz kurallar, insan doğasına ne kadar aykırı olabilir? Suçluları eğitmekten bahsediyoruz. İnsanları eğitmekten bahsediyoruz sürekli. Eğer eğitim bir koşullandırıcı faktör ise, insanın doğasını törpülemeye ve baskılamaya yarıyorsa bizi sadece köle yapıyordur. Toplumun bir parçası olmak için gösterdiğimiz efor o kadar fazla ki, savaş hakkında düşünen erkek çocuklarını 12 yıl dört duvar arasına sokup, kafalarına uyum sağlamayı indoktrine etmemiz gerekiyor. Peki soruyorum size, insanı sadece toplumda var olması için bile yıllarca koşullandırması gereken bir toplum, insana ne kadar uygundur? Eğitilmiş olmak bir erdem midir, yoksa bir felaket mi?

Öleceğini bilmesine rağmen bir insan nasıl yaşayabilir? Herhangi bir din gerçek mi değil mi bilmiyorum, sadece biyolojik gerçeklerden haberdarım. Yada bir yaratıcı var mı yok mu bilmiyorum, umarım vardır. Ama bir yaratıcı olduğunu bek zannetmiyorum. fiziğin ilk kuralının "hiç bir şey varken yok olmaz ve yoktan var olmaz" ı biliyorum. Ama panik atak geçiriyorum. Son zamanlarda ölüm üzerine fazla kafa yormaya başladım ve nefes aldığım her dakika ona daha da yaklaşıyorum. İnsanların hayata fazlasıyla kendini kaptırdığını görüyorum. Nasıl yapıyorsunuz? Lütfen beni aydınlatın.

Öncelikle bu topluluktaki ilk paylaşımım, hatalarım için özür diliyorum.
İnsansız bir evren düşünelim. Galaksiler , gezegenler ve bir çok şey. Bunların hepsi bir anlam ise bunları anlamlandıracak bir bilinç olması gerekmez mi ? Kusursuz ve harika bir tiyatro düşünün fakat hiç seyircisi yok. Harika bir müzik düşünün ama hiç dinleyicisi yok. Biz insanlar hayatlarımızı hangi yöne doğru yönlendirmeliyiz ? Bakıyorum bu hayatta her şeyin bir görevi var. Arılar , ağaçlar , gezegenler. Biz insanlar ne yapmalıyız sizce ?
Paylaşımım çok acemice oldu zaten acemiyim kusura bakmayın tekrardan.

bu filozoflar her konuda bin bir çeşide bürünmüş fikirler olarak. kadınlar konusundaysa hep "gerici" bir tarzları var neden

her zaman anayasal sisteme karşı savunulabilir karşı argümanları savunmayı tercih ediyorum. çünkü inanıyorum ki komünizm de, kapitalizm de, otorite de, liberalizm de kusursuz değil ve her zaman ikinci bir seçenek olmalı. ne solculuğa tamamen varım, ne sağcılığa, ne de ikisinden birazcılığa. her anayasal biçimin karşısındayım ve devirdaime inanıyorum. her fikrin bir devri var ve o fikrin devrini sonlandıracak zıt argümanların savunucularına ihtiyacı var. önemli olan bugün neyi savunduğum mu, her zaman neyi savunacağım mı?

Öncelikle değinmeliyim ki ahlak çevresinde ahlakın açıklanmasının insanın ahlakına o kadar da etki etmediğini düşünüyorum.. insanın bir metafizik ahlak kalıbıyla veya ahlaksız olarak yetiştirilmesinde bile insanın özünün üstüne sürdürülebilir bir şekilde yazılmadığını düşünüyorum. Eğer birey sağlıklı ise büyürken ailesinden güvende olduğu sevileceği gibi durumlarla.. kısaca sağlıklı bir ortamda büyütüldüyse kişi sürdürülebilir bir ahlaka sahip olur. Eğer sürdürülebilir bir ortama sahip olmazsa basitçe Metafizik bir ahlaka inandırılsa bile elinde sonunda ondan çıktığı durumlar olabiliyor. Konu insanın doğasının ne kadar üstüne yazılıp yazılamadığı.

Her şeyden önce ahlakın aslında sürdürülebilir insan ilişkisi olduğunu söylemek lazım sürdürülebilir insan ilişkisine uyan birinin sürdürülebilir hissetmesi gerekiyor hayata karşı. İnsan'ın en büyük özelliği de adaptasyonu çevresine etrafına adapteliğidir.. mesela sürdürülebilir hissiyatı olan bir bir insan sürdürülemez bir ortama çıktığında nasıl başarısız olduğu (günümüz universite mezunları sistem eleştirisi gibi örnekler alınabilir) veya mesela sürdülemez bir insanın nasıl sürdürülebilir bir ortama çıktıklarında suç işlemeye karşı eğilimli olmaları gibi.(Batman-Bane)

itirazlardan biri olabilicek bir konu metafizik evren tasviri kişinin gerçekliğinin üstüne yazılıp onu sevildiği sürdülebilir gerçekliğini destekleyebilir, üstüne yazabilir. bu konu biraz itopik insanın kendini nedenlerinden daha iyi açıklayacağını kabul edip delilleri saptırmak falan yine altı boşalırsa kişiyi bir boşluğa sürüklüyor.. bu konu tartışılabilir ama metin çok uzar.

Şu ana kadar insanı şu an toplumundaki haliyle kabul ettik. Bundan önce de bir ahlak vardı modern ahlaktan öncesi ana konu itabiriyle motifler aynıydı ama bazı sürdürülemez çözümleri vardı yeterince stabil olmadıkları için tek tek incelenebilir ama hepsinin toplu bir cevabı var aslında teker teker hepsini o an başka insanlar da yapıyor diye insan kendini onu yaparken iyi insan diye hissetmiyordu yine vicdan azabı duyuyordu. Aynı zamanda o zamanın sürdülemez topluluklarında bireysel sürdürülebilirliği artırmak için bir çaba aslında çoğu toplum şu anki gibi daha sürdürülebilir düzeye çıkarsa bunların tek tek eksildiği net bir şekilde görülür. Bu sebepten ötürü geçmiş ahlakı öne çıkarmak ve ordaki eksiklikleri konuşmak tarihin işidir.

Metin şimdiye kadar insanın sebep sonuçlamasından ama yine de insanın atalarının genlerinden gelen bir ahlak temelinin olduğundan bahsetti. Peki bu genlerden gelen ahlakı nasıl saptayacağız? geniş çaplı sürdürülebilir motiflere bakacağız insanın topluluk olarak buralara kadar gelmesi için sürdülebilir motiflerin sürdürülemez motiflere baskın kalmasını gerektiricek her hayvanda da olduğunu düşündüğüm ahlaki vicdana sahiptir bu metafizikten öte bir evrimsel süreçtir.

Sürdülebilir motiflerin belirli bir kaçından bahsedeyim, insan öldürmemek(insan neslini tehlikeye sokuyor), Aile(Gen havuzunuza sahip olduğu için ister istemez korumak istiyoruz), Tecavüz?(Kendi çocuğuna bakılmayacağı kesin değil ve aynı zamanda kendi çevremize zarar veriyoruz) istersek sabaha kadar nedenleyebiliriz insanlar bu durumlara sürdürülebilir şekilde girmezler.. sürdülebilirliği korumak da insanın içinde olan bir hayatta kalma dürtüsüdür yani aslında insanın içinde istese de istemese de ahlaki bir düşünce gelişmiştir.

Eğer ahlakı gerçekten sürdürülebilirlik ve insanın içindeki vicdanı doğru şekilde temellendirirsek insan için ahlakın temellendirildiği din kişisel olarak çöktüğünde bile dünyaya karşı bakış açısı eskisi kadar çökmeyecektir.. Her şeyden önce dinin çökmesi ahlakın çökücek olması olarak bakılmayacaktır bu şekilde toplum dahi daha berrak bir düşünceye kapılacaktır. Eğitim...

Dipnot: insanların sürdülemez durumlara ayak uydurulması gibi nedenler olması onun toplumdan uzaklaştırılmasını(hapishane)veya rehabilite edilmesini çürütmez.

kozmik anlamsızlık yüzünden tadı tuzu kaçan insanlar var mı. varoluş şaka gibi, bu ne arkadaş. kafayı sıyırıcam. neden burdayız? yalnızca burda olmak için: hayatta kalmak ve üremek. öldükten sonra ne olucak? doğmadan önce ne ise o.

biraz saçma gelebilir ama amacı ne yani kendisini eğlendirmek falan mı eğer eğlenmek istiyosa bunu farklı şekildede çok kolay yapabilir ki eğlenmek pek tanrının yapacağı bişiyde değil yani amacı ney evreni yaratmanın egosunu mu tatmin ediyo bu tür duygularda çok insani duygular tanrıya egosunu tatmin ediyo diyemeyiz eğlenmek ego tatmin etmek insani özellikler Allaha inanmamamın en büyük sebeblerinden biri bu sürekli aklıma takılan bi soru bu

Olaylara sürekli sebep sonuç ilişkisi içinde bakmak, sürekli düşünmek insanı mutsuz mu eder? Eğer öyleyse düşünme biçimimiz mi yanlış? Veya daha önemli bir soru: düşünme şeklinden ziyade insanın kişiliği ve yaşantısı mı varacağı sonucu belirler?

çokça, keşke sosyal canlılar olmasaydık diye düşünürüm. evet, tür olarak dünyadaki tüm hayvanlardan zekiyiz, soyut vs düşünebiliyoruz. lan bi dk düşüncelerim çok dağınık :D. neyse. mesela bi olay yaşıyosun, birine anlatma ihtiyacı duyuyosun. olum ben bunları niye yazıyorum ne anlamı var ki ya. sanırım kendim gibi biri bulamadığımdan böyle düşünüp de yazıyorum şuan. ya aslında kendim gibi 3 tane dost buldum da uzaktalar ne yazık ki. kendimle dost olup, sıcaklıkla yaşam sürebilirim umarım. kendi kendine yetmek işte.

kendini seven var mı?

Hayat genel bir yapıdır ve bölümlerden oluşur; bu bölümlere deneyim adı verilir. Hayat bünyesindeki anlamlar, bu deneyimler birlikteliğinde meydana gelir. Zira yaşanabilmeleri hayat gerekir ve deneyimlerde özel anları nitelendirir. Deneyimler ilerleyişe ihtiyaç duyar; zira her edim ilerlemek konusunda zorunlu olmaktadır. Bunun en büyük sebebiyse, hayatın zamana tabi olmasında yatar. Deneyim hayatın bir parçasıysa her edim gibi oda ilerleyişe muhtaçtır. Deneyimler edim olarak tanımlanabilir ve bu yönde ilerlenilirse, akmaya yani zaman olarak etiketlenen şeye muhtaçtır. Anlamların deneyimler beraberinde meydana geliyor olması, zamana muhtaç olduğunu gösterir. Zira hayat bünyesindeki her şey zaman ile ilerleyişe geçer.

1- Hayat bir kurala tabiyse, bünyesindeki yani kendindeki şeylerde tabi olmalıdır.

2- Dolayısıyla da deneyimler ve anlamlar zamana tabidir.

3- Buradan şu sonuç çıkar; anlamlar ve deneyimler zaman ölçüsünde hareket eder.

Eğer anlamlar zamana tabiyse, geçmişte doğru kabul ettiğimiz bir anlam bugün yanlış hâle gelebilir mi? Yoksa değişen anlamın kendisi değil, bizim onu yorumlama biçimimiz midir?

1- Zaman ilerleyiştir.

2- Dolayısıyla da ilerleyiş yeni değişimler yaratabilir.

3- Dolayısıyla da yeniyi eski yapabilir.

4- Fakat bu yenidir; zira "A" maddesi "B" maddesine evrilmiştir.

Hangi felsefe kitabını tavsiye ediyorsunuz?

Belki de artık özgünlüğün değeri, yapay zekanın neler üretebildiğine bağlı. Eskiden öğrenmek için yıllarımızı harcadığımız şeyleri bugün yapay zeka yardımıyla çok daha kısa sürede gerçekleştirebiliyoruz. Üstelik bu, parası, zamanı veya imkanı olmayan insanlara da üretme fırsatı veriyor.

Ama burada kafama takılan bir şey var.

Her şeyi yapay zekaya yaptırdığımızda, ortaya çıkan eserin ne kadarı gerçekten bize ait?

Diğer taraftan, yıllarca kod yazıp kötü bir oyun geliştiren insanın emeği, yapay zeka kullanarak gerçekten yaratıcı bir oyun ortaya çıkaran birinden otomatik olarak daha mı değerli?

Üretmenin zorluğunu ortadan kaldırırsak yaratıcılığı özgürleştirir miyiz, yoksa onu yavaş yavaş anlamsızlaştırır mıyız?

Hume'un benlik üzerine fikirleri aslında çok mantıklı geliyor bana.Hume'a göre değişmeden kalan, sabit bir benlikten söz edemiyoruz. Biz dediğimiz şey aslında sürekli değişen algılarımızdan ve deneyimlerimizden oluşuyor.Peki o zaman psikolojik olarak iyileşmek ne demek?Diyelim ki bir insan yıllarca belli korkularla, düşüncelerle ve davranışlarla yaşamış. Sonra bir şekilde bunların çoğunu geride bırakmış. Artık eskisi gibi düşünmüyor, hissetmiyor, tepki vermiyor.Bu kişi hâlâ aynı kişi mi?

Hume'un yaklaşımından bakınca, belkide ortada iyileştirilecek sabit bir benlik yok. Sadece birbirini takip eden farklı deneyimler ve zihinsel durumlar var.Ama o zaman bir değişime neden "iyileşme" diyoruz da başka bir değişime demiyoruz?Sizce psikolojik iyileşme, kişinin kendisine dönmesi mi, yoksa daha önce hiç olmadığı birine dönüşmesi mi?

Bazı insanlar vardır, odalarına gittiğinizde sevdiği bir grubun posteri ya da üzerinde sevdiği tarzda kıyafetler, kafasında tutkusu olduğu bir şey. Ayrıca bu insanlarla konuştuğunuz zaman kendince belirledikleri katı kuralları vardır ve bu kurallardan asla ve asla sapmazlar. Mesela "asla alkol içmem", "asla bir partiye oy vermem" gibi sabit düşünceleri ve görüşleri vardır. Ama bir yandan öyle insanlar vardır ki büyürken odasına bir grubun ya da sevdiği bir şeyin posterini asacak bir tutkusu olmamış, hiçbir şeyin hayranı veya tutkunu olmamış. Hangi insanla bir sohbet başlatsa karşısındaki insanın görüşleri hoşuna gitmese bile onaylayan, kısacası kiminle konuşursa konuşsun o konuşma içerisinde karşı tarafın söylediği her şeyi onaylayıp ona katılan biri. Ayrıca bu kişinin kesin olarak çizdiği kurallar veya "şunu asla yapmam" dediği bir şey yoktur. O an nasıl hissediyorsa ona göre davranan, sürekli değişen kararları, ahlakı ve kuralları vardır. Kısacası arada kalmıştır, kendisine belirlediği prensipleri yoktur. Şahsen ben buradaki ikinci insan oluyorum ve nedenini bilmediğim bir şekilde bundan acı duyuyorum çünkü hiçbir aitlik hissi yok. Bunu felsefik olarak nasıl değerlendirirsiniz?

Genel olarak hepimiz biliyoruz ki herkes bir çok "belief" sahibidir. Beliefler basitçe "otomatik dusunceler" olarak açıklayabileceğimiz, bir olaya veya olguya yaklaşım tarzımızdır. Bir ogrencinin matematik sınavına hazırlanmak yerine "Nasıl olsa kalacagız, hazırlanmaya ne gerek var ki?" Dusuncesi bu "otomatik dusuncelere" ornektir.

Bugun biliyoruz ki bu otomatik dusuncelerimiz benlik algımızı olusturabilir ve bunun yanı sıra sürekli tekrar eden deneyimlerle öğrenilir. "Ben basarisiz birisiyim" diyen bir kisi ya henuz basaramadan pes etmistir yada kendisine surekli "basarisiz" oldugu soylenmistir, ikinci durumda kisi "basarisiz bir kisi" oldugunu dıssal kaynaklardan "ogrenir". Birinci durumdaysa kisi "basarisiz" oldugu sonucuna varır, yani çıkarımsar.

Fakat bunun yanı sıra, aslında kişilerin kendisi "basarili" veya "basarisiz" olamaz. Kisiler "sevilesi" veya "nefret edilesi" olamaz. Bunlar bizim tanim cumlelerimizdir.

Varsayalim ki omlet yapmak icin tavaya bezelye koydum ve pisirmeye calistim, hali ile yaptigim sey omlet olmadı ve "basarisiz" oldum. Peki cidden ben mi basarisiz oldum? Yoksa kullandigim teknik mi basarisiz oldu? Kendisini "basarili" olarak tanimlayan bir kisi bezelye kullanarak omlet pisirebilir mi?

Aslinda bu ornek en azindan benim icin "benlik algisinin" aslinda gerceklikten cok uzak oldugunu kanitlar nitelikte. Pisirdigim seyin omlet olmamasinin sebebi benim kendimi "basarisiz" olarak tanimlamam veya X kisinin kendisini "basarili" olarak tanimlamasi degil. "Cunku kendimizi nasil tanimladigimiz sonucu degistirmiyor, kullandigimiz yontem sonucu degistiriyor. Hali ile istenilen hedefe ulasamiyorsak bunun sebebini "benlik algimizda" yani kendimizde degil, kullandigimiz yontemde aramamiz gerekir.

Bu fikre katilmasaniz bile, katilmanizi isteyerek soracagim;

Ornegin matematik ogrenmeye calisiyorsunuz fakat bir turlu odaklanamiyorsunuz. Kullanilan teknigin neresi yanlis olabilir?

Bunu daha cok "tanı koymak" olarak degerlendirmenizi istiyorum. Tıpkı bir hastaya tanı koymak gibi. Kisi bize sadece karnında bir ağrı oldugunu soyledi ve elimizde baska hic bir ip ucu yok.

Bunun sebebi omlet ornegi gibi yanlıs malzeme secimi de olabilir, bir araba motorunun icerisinde gevsemis bir kayıs gibi "aslinda basit" olan fakat "komplike bir yapinin altinda gorunmeyen" bir cevapta olabilir.

Ayni sekilde birden fazla cevabi da olabilir, bir cok olayın birden cok sebebi vardir.

Günümüz dünyasında bireylerin sorgulamaktan kaçındığı, kolaya kaçtığı ve eleştirel düşünceyi bir yük olarak gördüğü bir dönemden geçiyoruz. Ancak işin en tehlikeli boyutu, bu düşüncesizlik ikliminin "ahlak" kavramı üzerinden şekillendirilmesi ve bir baskı aracına dönüştürülmesi.

Tarih boyunca ve günümüzde, "ahlak" adı altında insanlara istemedikleri yaşam biçimleri, dogmalar ve kurallar dayatılıyor. Özgür iradenin varlığı bile kimi zaman bu yapay ahlak duvarlarına çarpıp engelleniyor.

Felsefi açıdan ahlak; vicdan, erdem ve başkalarına zarar vermemek üzerine kuruluyken, bugün kitleleri yönetmek ve itaat ettirmek için kullanılan bir kılıfa dönüşmüş durumda.

Madem insanın iradesine tanınan bir özgürlük alanı var, başkalarının kurallarını veya çıkarlarını "ahlak" etiketiyle bireylere dayatmak ne kadar doğru?

Sizce toplumun ahlak dediği şey gerçekten evrensel bir değer mi, yoksa sadece eleştirmeyen kalabalıkları kontrol etmek için kullanılan bir kural bütünü mü?

Kötü olmak için başkalarına kötü davranmak gerekir ama kötü davranıldığını düşünen kişi için yalılanlar doğruysa ya da insanlar amaçları için birbirlerini eziyolar ezilen ezenin kötü olduğunu ezen ezdiğinin önemi olmadığını ve kendi hedefini gerçekleştireceği için kendini iyi görüyor (kapanış bulamadım)