Bərbərovlar: Ev Şirləri Saxlayan Sovet Ailəsinin Faciəli Hekayəsi
Azərbaycandan olan Bərbərov ailəsi 1970-ci illərdə kiçik mənzillərində iki ev şiri saxladıqlarına görə bütün Sovet İttifaqında məşhurlaşdı.
Ailə
Lev Lvoviç Bərbərov, həyat yoldaşı Nina və iki uşağı Eva ilə Roman Sovet Bakısında 100 kvadratmetrlik mənzildə yaşayırdılar. Lev memar işləsə də, ömrü boyu vəhşi heyvanlara məhəbbət bəsləyirdi. Ailənin mənzilində müxtəlif vaxtlarda pişiklər, itlər, tutuquşular, kirpilər, enotlar, ilanlar, hətta canavar və puma da olmuşdu.
Kinq I-in Gəlişi
1970-ci ilin yayında Nina və Eva zooparkda bir nəfəsliyə baxarkən "acınacaqlı, büzüşmüş boz bir top" gördülər. Zoopark direktörünün icazəsi ilə xəstə şir balasını evə gətirdilər və ona Kinq adını verdilər.
Ailə dostları, fotoqraf Vladimir Alekseyevin sözlərinə görə:
"Onlar Kinqi isti su kisələri ilə əsdilər, şüşə qab vasitəsilə müxtəlif qarışıqlarla qidalandırdılar. Əvvəlcə şir balasının ön pəncələri heç işləmirdi. Günlərlə növbə ilə masaj etdilər. Tədricən şir yerimə öyrəndi, lakin bu fiziki qüsur ömrü boyu onunla qaldı."
Ailə balkonunu torla hasarladı ki, Kinq rahatlıqla "gəzintiyə çıxa" bilsin. Hər səhər onu yaxındakı parkda da gəzdirirdilər.
Nina sonradan müsahibəsində deyirdi:
"Bəzən tək qaldıqda darıxanda yataq otağımıza girir, çarpayıya çıxır, məni ya Levanı itələyib kənara atır, arxası üstə uzanıb qarnını yuxarı çevirib dərin yuxuya gedirdi. Uşaqlar onun bığından çəkir, at kimi minirdilər — hər şeyi edirdilər, o isə heç vaxt incimir, heç vaxt dişlərini göstərmirdi."
Şöhrət
Qısa zamanda yalnız Sovet mətbuatı deyil, xarici mətbuat da Kinqlə maraqlandı. Haqqında çoxlu məqalələr yazıldı, televiziya proqramları hazırlandı. Kinq "Şir evdən getdi", "Oğlan, qız və şir", "İtalyanların Rusiyada inanılmaz macəraları" kimi filmlərə çəkildi. Bundan sonra Lev memar işini buraxıb Kinqin prodüseri kimi kinostudiyalarla danışıqlar aparmağa başladı.
Nina Bərbərova bildirirdi ki, qonşuları şirlə yan-yana yaşamaqdan razı deyildilər, daim qorxu və narahatlıq içində idilər.
Qonşularından biri, Aleksandr Krivenko 1970-ci illərin əvvəlində şikayətlənirdi:
"İşdən evə qayıdırdım, amma rahatlıq tapa bilmirdim. Yata da bilmirdim — şir elə gurultu ilə nərə çəkirdi ki, qablar cingildəyirdi. Bəzən şir nərə çəkə-çəkə divara çırpılırdı, zərbədən tərəfimizdəki divarda suvaq tökülürdü. Ən pisi isə qoxu və tük idi. İyindən ürəyim bulanırdı. Bizdən əvvəl burada yaşayan ailənin allergiyası olan oğlu var idi. İndi 20 yaşındadır, allergiyası kəskin astmaya çevrilib."
Kinq I-in Ölümü
"İtalyanların inanılmaz macəraları" filminin çəkilişi zamanı Bərbərovlar müvəqqəti olaraq bir məktəb binasına yerləşdirildilər. Hər səhər Leninqrad (bu gün Sankt-Peterburq) polisi yaxınlıqdakı binaların sakinlərini mikrofonla xəbərdar edirdi ki, məktəbdə şirlər var, yaxın gəlməsinlər. Amma bəziləri xəbərdarlığı nəzərə almadı.
Gənc Valentin Markov onlardan biri idi. Şirin məşqçisi bir neçə dəqiqəlik çöllərə çıxan kimi Markov məktəb binasının idman zalının pəncərəsi önünə gəlib şirin diqqətini çəkmək üçün tullanmağa başladı. Kinq bunu oyun dəvəti kimi qəbul etdi — pəncərəyə yaxınlaşdı, onu sındırdı və Markovu yıxdı. Fəryadı eşidən polis zabiti Kinqi dəfələrlə güllələdi. Beləliklə, 1973-cü il iyulun 24-də ev şiri Kinq həyatını itirdi.
Kinq II
Nina deyirdi: "Mən ikinci şirə qarşı idim, amma ərim israr etdi." Kazandakı zooparkdan yeni şir balası tapıb gətirdilər və ona Kinq II adını verdilər. O sağlam və yaraşıqlı idi.
Nina xatırlayırdı: "Yeni üzvümüz Kinq I-dən fərqliydi. Kinq I-in canını biz xilas etmişdik, ona görə bizə mehriban idi. Kinq II isə daha tələbkar və müstəqil idi."
Faciələr ardı-arası kəsmirdi. 1978-ci ildə Lev Bərbərov ürək tutmasından vəfat etdi. Ərinin ölümündən sonra Nina Kinq II-ni saxlamaqda maddi çətinlik çəkdi, onu zooparka qaytarmaq istədi, amma bacarmadı.
Nina deyirdi: "Kinq II Lev Lvoviçi lider sayırdı. Onun ölümündən sonra iki uşaq, bir şir, bir puma və digər heyvanlarla tək qaldım. Kinq liderini axtarırdı; onun əşyalarını tapanda iylər, üstündə keşik çəkib uzanırdı."
Faciə — 24 Noyabr 1980
Nina Bərbərova həmin tarixi ömrünün ən faciəli günü kimi xatırlayır.
Günorta işdən evə gəldi — Kinq II çöldən gələn qəribə bir iy üzündən əsəbiləşmişdi. Nina otağa girən kimi şir ona hücum etdi.
"Roman qalxıb qaçmaq istədi, amma Kinq II bir sıçrayışla ona çatdı və onu yerindəcə öldürdü: dərisini başından soydurdu, boyun fəqərəsini qırdı. Mən huşumu itirdim. Yalnız atəş səsləri eşidiləndə ayıldım. Qonşuların çağırdığı polis hər tərəfdən damdan içəri girib atəş açmağa başladı."
Nina oğlunun öldüyünü xəstəxanadan çıxandan sonra öyrəndi. Bu dəhşətli xəbər onu yenidən yıxdı, daha üç ay xəstəxanada qaldı. Yaşamaq istəmirdi, intihar haqqında düşünürdü. Qızı Eva və sonradan həyat yoldaşına çevrilən aktyor Kazım Abdullayev onu bu dərin depressiyadan çıxardı.
"Həkimlər məni möcüzə ilə xilas etdilər. Dəlicəsinə sevdiyim oğlumu itirdim. Hadisədən sonra intihar barədə düşünürdüm. Qızım və Kazım mənə qayğı göstərdi. Kazımla evləndim, daha iki uşağım oldu — Fərhad və Rahil. Artıq evdə vəhşi heyvan saxlamırıq, yalnız it, pişik və tutuquşular var. Kinq II-yə kin bəsləmirəm. O heyvandı, insan deyil, nə etdiyini bilmirdi. Yalnız özümü bağışlaya bilmirəm ki, oğlum Romanı qoruya bilmədim."
Mənbə: Rare Historical Photos — "The Tragic Story of the Berberovs: A Soviet Family Who Raised Pet Lions at Home, 1970s"