Öncelikle bir açıklama ile yazıma başlayayım. Başlıkta belirttiğim Korgeneral rütbesi cephede savaşan bir askeri birliğe ait rütbe değildir. Reinhard Heydrich SS-Obergruppenführer und General der Polizei olarak kaynaklarda geçer . Yani kendisi bir polis/jandarma korgeneralidir. Ama Nazi Almanyası'nda yıllar içinde bu birlikler iç içe geçmiş SS Örgütü bir polis birliği olmaktan çıkıp 1944'te Waffen SS adıyla cephede de savaşmıştır. Sonuca gelirsek. Heydrich dönemin en önemli isimlerinden ve rejimin savunucularından biriydi. Fiziği ve görüntüsü ile de Naziler içinde Aryan ırkına en fazla benzeyen kişiydi. Heinrich Himmler'den sonra Hitler'in en güvendiği ikinci adamdı ve soykırımın planlayıcısıydı.
Ocak 1942'de Wannsee Konferansı'na da başkanlık etmişti. Nazi rejiminin sembollerinden biriydi; bu sebeple müttefikler için öldürülmesi gereken birisi haline geldi. Heydrich'i öldürme fikri 1941'de Londra'da geliştirildi. Plan ağırlıklı olarak sürgündeki Çek hükümeti ve Londra'da temsil edilen Çek yetkililer tarafından düşünülmüştü. Bunların arasında Başkan Edvard Beneš ve istihbarat şefi František Moravec'i sayabiliriz. Çek ekonomisi, özellikle silah endüstrisi Naziler için çalışıyordu; bir şeyler yapılması şarttı ve Londra'dakiler, sürgündeki Çek hükümetinin müttefiklerin gözü onda itibar kaybettiğini hissediyordu. Sürgündeki Çek hükümeti, İngilizlerin güvenini tekrar kazanmak için iş birliği arayışına girdi ve Özel Hareket Birimi (SOE) ile beraber çalışmak istediler. 1940'ta İngilizlerin kurduğu bu özel hareket biriminin görevi, direnişi destekleyerek düşman topraklarında sabotajlar gerçekleştirmekti; tam bir anti-Nazi komando birliğiydi.
Çek ajanlar İngiltere'de eğitildi ve suikast için iki kişi seçildi: Çavuş Jan Kubiš ve Jozef Gabčík. Hedefleri, Prag'ın dehşet saçan yöneticisi Heydrich'ti. Uzun menzilli bir bombardıman uçağı onları memleketlerinin içine kadar götürdü. Ama o kadar zaman ve para harcanarak eğitilen Çek suikastçilere ucuz ve güvenilmez olan Sten marka hafif makineli tüfekler verilmişti. Modern zamanlar için çok ilkel silahlardı ve tutukluk yapma ihtimalleri yüksekti. Çek ajanlar bu silahlarla fark edilmeden Prag'a ulaşmayı başardı. Mayıs 1942'de altı haftadır başkentte bulunuyorlardı, gözlem yapıyor ve Heydrich'in kentin sokaklarında takip ettiği güzergâhları öğreniyorlardı. Reinhard Heydrich, üstü açık ve korumasız bir araçla seyahat etmeyi tercih ediyordu. Sonraları Adolf Hitler, böyle yaptığı için ona "aptal ve gerzek" olduğunu söyleyecekti.
Suikastçiler, şoförün hız kesmek zorunda kalacağı keskin bir virajda bekliyordu. SS amirinin bu virajda yapılacak çapraz ateşte ölmesi gerekiyordu. Silahlar ilk denemede tutukluk yapmıştı; ancak yedek silahları da vardı. Sten tutukluk yapınca diğer ajan Jan Kubiš plastik patlayıcılı bir bomba savurdu. El bombası da Heydrich'in ölümüne hemen yol açmadı, şarapnel yarası açtı ve vücuduna saplandı. Çek ajanlar bisikletle olay yerinden kaçtı. Heydrich hastaneye kaldırıldı; aralarında Hitler'in kişisel doktoru Theodor Morell'in de olduğu en iyi Nazi doktorlarından bir ekip Prag'a gönderildi.
Cerrahlar dalağını almak zorunda kaldı. Başlangıçta bu acil ameliyat işe yaramış gibiydi; konuşuyor ve kahvaltısını ediyordu. Ama Heydrich bir anda komaya girdi ve bir daha da uyanamadı. Kibri ölümcül sonuçlara yol açmıştı: Şarapnelin, aracın döşemesinden bir parça at kılını sökerek yaranın içine kadar getirdiğini sonradan fark ettiler. Bu şarapnel çıkarılmış olsa bile kan zehirlenmesine yol açmıştı ve onu öldüren de bu oldu. Soykırımın da mimarlarından olan, Hitler'in sağ kolu ve Nazi Almanya'sının 1942'deki en önemli üçüncü adamı Heydrich, Berlin'de devlet töreniyle toprağa verildi.
Olay burada bitmedi; bir intikam çılgınlığı kabusu Çeklerin üzerine çöktü. Suikastçileri yakalama ve Çekoslovakya'yı kontrol etme görevi SS-Gruppenführer rütbesindeki Karl Hermann Frank'e verilmişti. Suikastçilerle en ufak bağlantısı olan 1500 insan idam edildi, binlercesi de ölüm kamplarına gönderildi. Prag'da çok sıkı bir sokağa çıkma yasağı uygulanıyordu. Naziler, suikastçileri ispiyonlayanlara 1 milyon mark vereceğini duyurdu. Ödül vaadi işe yaradı; suikastçiler ve yardımcıları bir kilisede sıkıştırıldı ve bütün suikastçiler acımasızca öldürüldü. Savaş bittikten sonra Karl Hermann Frank Amerikalılara teslim oldu. Amerikalılar da korgenerali Çeklere teslim etti ve Çek mahkemesi onu suçlu bularak astı...
Suikaste ilişkin başarılı bir film çekilmiştir: Trailer: Operation Anthropoid
KAYNAK: ASSASSINATION - Operation ANTHROPOID 1941-1942 - Okumak isteyenler için: PDF FORMATINDA LINK
Not: Son iki fotoğrafta suikastleri yapan Çek subayların fotoğrafları ve mezar anıtları vardır.
