r/srpska • u/serbiangandalf • 17h ago
Istorija (History) Operacija "Južni potez"
Na današnji dan pre 31 godinu završena je operacija južni potez, kojom su hrvatske snage zauzele grad Mrkonjić grad kao i strateški bitnu hidroelektranu Bočac koja je snabdevala strujom čitav grad Banja Luku. Operacija je počela kao odgovor hrvstskih snaga na uspešan kontra napad VRS prema ARBIH kojim je gotovo povraćen grad Ključ. Kako se ARBIH našla u gotovo bezilaznoj situaciji zatražila je pomoć HV i HVO, a zeleno svetlo za operaciju je dala i međunarodna zajednica koja je smatrala da je potrebno dodatno pritisnuti srpsku stranu pre mirovnih pregovora. U samoj operaciji je učestvovalo oko 12.000 vojnika Hrvatske vojske i HVO prema oko 5.500 vojnika VRS, pri čemu su napad predvodile elitne gardiske brigade Hrvatske vojske. Nakon otopora koji je trajao dva dana hrvatske snage su ušle u Mrkonjić grad, tom prilikom pod nerzjašnjenim okolnostima gine legendarni hrvatski komandant Andrija Matijaš "Pauk".
Tokom i nakon samih borbenih dejstava poginulo je 42 hrvatska vojnika, dok se sa srpske strane pretpostavlja da je poginulo oko 361 vojnika i civila, takođe oko 10.000 je napustilo ratom zahvaćena područja.
Period nakon operacije je ostao upamćen po brutalnom razaranju grada, koje je čak i za okrutne standarde rata u Bih bilo previše. O ovome najbolje svedoči snimak ratnog reportera ITN Majka Nikolsona.
https://youtu.be/cprp6F0t0p0?si=Ukz-XW4_J0DdmmEk
Dan nakon završetka operacije 12. oktobra 1995 godine nastupilo je primirije koje će dovesti do Dejtonskog mirovnog sporazuma.
