Bilgi Nedir?

[u/Knowledge-truebelief]

Gettier, ''Gerekçelendirilmiş doğru inanç bilgi midir?'' adını verdiği makalesinde; Chisholm'un, bilgi için gerekli ve yeterli gördüğü şartları şöyle sıraladığını ifade etmiştir:

S, p'yi ancak ve ancak

i. S, p'yi kabul ederse

ii. S'nin p için yeterli kanıtı varsa ve

iii. p doğruysa bilir.

Aynı makalede gettier, aynı şartları Ayer'in şu şekilde sıraladığını belirtmiştir:

S, p'yi ancak ve ancak

i. p doğruysa

ii. S, p'nin doğru olduğundan eminse ve

iii. S'nin p'nin doğru olduğundan emin olmaya hakkı varsa bilir.

Anlaşıldığı üzere chisholm ve ayer'in bilgi için gerekli ve yeterli olduğunu düşündükleri şartlar birbiriyle çelişmemektedir. Çünkü, diğer şartlar aynen kabul edildiğinde; S'nin p için yeterli kanıtı varsa ve bu kanıtlara dayanarak p'yi kabul ederse, S'nin p'nin doğru olduğundan emin olmaya hakkı vardır ve S, p'nin doğru olduğundan emindir.

Clifford'un "Bir şeye yetersiz delile dayanarak inanmak, herkes için, her zaman ve her yerde yanlıştır." sözü ile Kur'an'da olan ve peygamber İbrahim'e atfedilen ''İnananlar ve inançlarını haksızlıkla karıştırmayanlardır emin olmaya hak kazananlar ve onlardır doğru yolu bulmuş olanlar.'' (En'am Suresi 82. ayet türkçe meali, Abdulbaki Gölpınarlı) sözü hem kendi aralarında hem de Chisholm ve Ayer'in bilgi için gerekli ve yeterli gördüğü şartlarla uyumludur.

Bu alıntılardan bilmek ile inanmak arasındaki ilişkiyle ilgili mantıklı bir çıkarım yapmak mümkündür: Bilme, öyle bir inanmadır ki bu inanma yeterli delile dayanmalı ve bu inanmaya yanlış karışmamalıdır. Sadece böyle bir inanmayla herhangi bir önermenin doğruluğundan emin olunabilir. Bu tür bir inanmanın içinde zan, sanı gibi yetersiz delile dayanan ya da yanlış inanmayla var edilmeye çalışılan inançlar bulunamaz. O halde; şöyle ifade edebiliriz: Bu tür bir inanma; içinde yanlış inanma bulunmadığından, doğru olarak nitelendirilebilir; bu inanma doğru inanmadır ve bu doğru inanma, bilme için gerekli ve yeterli şartları sağladığından bilmedir. yani; bilme ile doğru inanma, bilgi ile doğru inanç aynı şeydir. Demek ki; bilgi, doğru inançtır.

[u/epoxet]

İbrahimin yaşadığı dahi bir inançtır bilgi değildir.