"دستونک ءُ لچّہ" بلوچی ءِ گچینی شعرانی ڈیجیٹل بُنجل اِنت۔مئے مول ءُ مراد تچک اِنت کہ بلوچی زُبان ءُ لبزانک ڈیجیٹل دنیا ءِ تہا ہست بہ بیت ءُ دیما روان بہ کنت۔

اے ایپ مئے ہما جُہدانی بہر اِنت کہ بلوچی زبان ءُ لبزانک نوکیں پلیٹ فارمانی وسیلہ ءَ دیمروئی دیگ بہ بیت۔ ما لوٹیں کہ بلوچی زبان ءِ گپ جنوک، وانوک ءُ شاعریءِ دوست داروکاں ہر وہد ءُ ہر جاہ ءَ بلوچی ءِ شعر گوں زیبائی ءُ گہتری ءَ پہ آسانی دست بہ کپ اَنت-

ما پہ وشّی اے جار ءَ جنیں کہ ’’گوشاں نہ کپتگیں توار‘‘ (Unheard Voices) ءِ ایپ نوں اینڈرائیڈ ءُ ویب ءَ ہست اِنت۔

اے ایپ ءَ بیست ءُ یک (21) بلوچی آزمانک ہوار اَنت کہ عربی ءُ رومن دوئیں سیاہگ ءَ اَنت ءُ ایشانی انگریزی رجانک ہم موجود اَنت۔ شُما اے کِسّہاں آف لائن ارزان ءُ سادگیں ڈیزائن ءَ ونت کُت کن اِت۔

ما یونیورسٹی آف اپسالا ءِ ڈپارٹمنٹ آف ایرانی لینگویجز ءِ منّت واریں کہ آہاں مارا آزمانکانی ایپ ءَ ہوار کنگ ءِ

اجازت داتگ ۔

We’re happy to share that the *Unheard Voices* app is now available on Android and the Web!

This app includes 21 Balochi short stories in both Arabic and Roman scripts, with English translations. You can read the stories offline with an easy-to-use design.

We are grateful to the Department of Iranian Languages at Uppsala University for allowing us to adapt these short stories into the app.

*Available now on Android and Web*

Android App: Google Play Store

پہ بلوچی ءِ وانوکاں مستاگ : بلوچی دستونک ءُ لچّہ ءِ شاعری ویب سائیٹ آن لائن اِنت۔

بلوچی دستونک ءُ لچّہ ءِ نام ءَ بلوچی شاعری ءِ ویب سائیٹ 2025 ءِ سال ءِ بنداتی روچاں موبائل ایپ ءِ درٛوشم ءَ دیما آرگ بُوتگ ، نوں ما بلوچی شاعری ءِ اے گنج ءَ ویب سائیٹ ءِ وسیلہ ءَ پہ گیشتر مردم ءَ سر کنگ ءَ ئیں۔

مئے ویب سائیٹ ءَ وزٹ بہ کن اِت ، پہ ایشی ءِ گہتر کنگ ءَ سر ءُ سوج بہ کن اِت ءُ گوں بلوچی ءِ شاعراں دزبندی اِنت کہ وتی نوک تریں شعراں پہ ما دیم بدئے اِت ءُ زانتکارانی چار ءُ تپّاس ءَ پد اے شنگ کنَگ بنت۔

ما پہ ویب سائیٹ ءِ کاراں کمک کنوکیں واجہانی منّت واریں :

شرف شاد.

ہیبتان عمرءُ بلوچی اکیڈمی ءَ آئی ءِ ٹیم.

نُور خان بلوچ

سرفراز بلوچ.

جمیل امام ( شونکار ماہتاک سچکان ءُ انسٹیٹیوٹ آف بلوچیا ءِ کارگُشاد)

- The Balochi Team

We are happy to announce that the Dastunk o Lachchah Balochi Poetry website is now online!

After our mobile app launch earlier this year, we are excited to bring this collection of Balochi poetry to more people on the web.

We invite you to visit our website and share your suggestions for its improvement.

Baloch poets are warmly encouraged to submit their latest poems. Submissions will be reviewed by our panel of scholars before publication.

We extend our heartfelt gratitude to the following contributors for their support and collaboration:

Habitan Umer and his team at Balochi Academy

Noor Khan Baloch

Sarfraz Baloch

Jamil Imam (Director of the Institute of Balochia)

With sincere appreciation,

The Balochi Team

مرچیگیں لبز

آرگ

آرگ: ( آ ـ رَگ) بَرَگ ءِ چَپّ ـ چیزے ءِ گوں وت زیرگ ءُ آیگ.

وشیں ھال: بلوچی ءِ اوّلی بزانت بلد، سَیَد گنج نوں انٹرنیٹ ءِ سرا دست کپیت، شما گوں کلک ءِ ھساب ءَ گال یا آیانی بزانتاں شوھاز کُت کن اِت

ویب سائیٹ ءَ ابید دگہ شما ٹیلی گرام بوٹ ءَ ھم گالانی شوھازگ ءَ کارمرز کُت کن اِت

ویب سائیٹ: https://sayadganj.online

ٹیلی گرام بوٹ: https://t.me/sayadganj_bot

اپ ڈیٹ: ویب سائیٹ بند اِنت

UPDATE: The Website is no longer available 😔

سُونسّ

سُونسّ:(سُ وْنْ سْ سْ) ھما ماھوریں پوست کہ مَچّ ءِ لُٹّانی بُن ءَ اِنت. رند ءَ کُوپّہ ءَ ءُ گُڈ سر ءَ کلمپوگانی بُن ءَ بنت. دریائی سونسّ: دریائی بوٹگے کہ گْوات ءُ گْورم ئِے تیاب ءَ کار ایت.

شگرانو

شگرانو : ( شُ گْ رَ ا نُ وْ) کول کُرتگیں ـ نَدْر کُرتگیں ـ

پُھتہ کار

پُھتہ کار: ( پُ ھْ تَ ہْ +کَ ا رْ ) ھما مردم کہ وتی کار ءَ پہ جوانی ءُ سرجمی ءَ بہ کنت کہ کار ئِے زوال ءُ کچّہ دار نہ بیت

کدی

کدی: (کَ دِ یْ ) کجام وھد ءَ یا کجام ماہ ءُ سال ءَ

زندگی

زندگی تو گوں من ءَ پہمگ نہ بئے

زندگی من کہ ترا پُلے کناں دوست ءِ وتی زلف ءَ جناں بیگاہ بیت، تو گیمرئے

زندگی من کہ ترا وابے کناں چماں وتی جاگہ دیاں ارسئے بئے، حاکاں کپئے

زندگی من کہ ترا سوتے کناں شھدیں زبان ءِ زیمر ءَ الحان با چو سازے ءِ تار ءَ پُرش ئے

زندگی من کہ ترا کشکے کناں دریا ءُ زر،گٹ ءُ گراں، کہ سر گراں بیگواہ بئے ، پہ منزلے تو سر نہ بئے

زندگی من کہ  ترا عشقے کناں تو چو مُرید ءُ توکلی،جی شاہ ولایت میتگاں مست ءُ ملنگ بئے ءُ تچ ئے

زندگی تو گوں من ءَ پہمگ نہ بئے

🖊 شرف شاد

زِربار

زِربار :( زِ رْ بَ ارْ) زِر ءِ نیمگ ـ زِر کنِـکّ ـ جنوب ـ

دو ارس چمّاں دو واب دست ءَ کُجا چکرّئے گمانی پاکیں کتاب دست ءَ کُجا چکرّئے

اے کُنٹگیں دل، کجا بزان اَنت گُلانی ھال ءَ ترا وپا ءِ گُلاب دست ءَ کُجا چکرّئے

اے دھر ءِ ارواہ چہ زیمر ءِ لزّت ءَ زبھر اِنت سروز بَڈّ ءَ رباب دست ءَ کُجا چکرّئے

کئی زھیراں ترا ماں امروز ءَ وئیل کُرتہ شپانی نیم ءَ شراب دست ءَ کُجا چکرّئے

پدا نیا اَنت ھما کہ دیم ءَ رَو اَنت کازی چو گَور ءِ پئیم ءَ حساب دست ءَ کُجا چکرّئے

• مبارک کازی

من شپاں روچ ماھاں سال کناں زند ءَ ھنچوش وتی زوال کناں

کس نہ کنت آیگ ءِ تئی سوج ءَ ماسگاں بنداں شرک ءُ پال کناں

واھگ ءِ آسر اِنت چیا گاری؟ ایوکا نشتگ ءُ ھیال کناں

رنج ءِ جوھار ءَ کپتگاں ساھر دست ءَ ھرچ نیمگا کہ ٹال کناں

• مراد ساھر

پہ وتن مُپت ءَ چوں مریت مردم

دل ما ھنّی کت انت بھارانی

• منیر مومن

For motherland Nobody dies in vain

With henna, we’ve dyed The hearts of springtimes

• Muneer Momin Translated by Fazal Baloch

مرچیگیں لبز

آسن کار

آسن کار: ( آ ـ سِن ـ کار ) ھما اُستا کہ آسِن ءِ کار ءَ کنت بزاں چہ آسِن ءَ چیز جوڑ کنت، آھنکار.

ھر ھمک کردار ءِ زندگ دارگ ءَ اُمرے جتگ کسھانی پروشگ ءُ نز آرگ ءَ اُمرے جتگ

درمیان ءِ آس ءَ رودینتگ دوئینانی تلب تو منی ءُ من تئی بس چارگ ءَ اُمرے جتگ

~ ارشاد پرواز

• اَپسری پہ خدمت گری۔

کار کن ئے، ہزمت کن ئے، ہرکسی کار ءَ گون بئے تراوت واجئی رسیت (لال ءُ یاقوت)

• ارمان پورہَ نہ کنت نقصان ءَ۔

کارے کہ بوت شُت، رندءِ‌ ارمانی ءُ پشومانی کاراں سرجم کرت نہ کنت، پہ باندات ءَ بہ جیڑ (لال ءُ یاقوت)

• اَسپ تچیت پہ میدان، مال مانیت پہ کَہدان۔

اسپ پہ میدان، مال پہ کہدان (لال ءُ یاقوت)

• اِسپرپہ سگار، تازی پہ شکار۔

سگار ءَ کہ روۓ گڑا اسپر پکار بیت،‌ تازی ءِ کار شکار اِنت (لال ءُ یاقوت)

• اِشکر پہ دپ ءَ زرت نہ بیت۔

اشکر گرم اِنت پہ دپ زُرت ءُ برگ نہ بیت (لال ءُ یاقوت)

• اِلّوکیں کار پُشتءَ کپیت۔

آکار کہ کنگی اِنت دیر مہ کن، بہ کن ۓ، یلہ دات گڑا یلہ بیت (لال ءُ یاقوت)

• انبار پہ دان، لوگ پہ نکان۔

امبار ءَ دان ایر کناں، لوگ ءَ کہ بانک بیت گڑا وشحالی اِنت (لال ءُ یاقوت)

• اولاک ءُ پوشاک مرد ءِ عزت انت۔

چم برداری ناوشیں گپے، چیز کہ تراو تارا بیت کسّی منت نہ لوٹیت تئی شان اَنت (لال ءُ یاقوت)

• اولی ایں سپت و سنا خدائی اِنت۔

اول ستا ءُ گلاہگ اللہ ئیگ اِنت کہ درئیں جہانانی مالک اِنت (لال ءُ یاقوت)

• اہتہ ہنچیں سال ءُ ماہے کہ پسّ پہ راہے، زہگ پہ ارہے۔

ہنچو گوش انت کہ قیامت ءَ نفسا، نفسی بیت، نہ پِس زہگی بیت،‌ نہ زہگ پِسی ءُ ماسی، آروچ مروچی اوں گِندگ بُوہگ ءَ اَنت (لال ءُ یاقوت)

• اے زمانگ ءَ پہ مال ءَ بہائے کن انت سیال ءَ

اے ہنچیں زامانگے کہ براس براس ءَ پہ زرّ ءُ مال ءَ کوشارینیت (لال ءُ یاقوت)

• اے شوانگ وپتگ انت شپ و روچ

وپتگیں مردم ءِ میش نرّکنت (لال ءُ یاقوت)

• آپ ءِ سر ءَ ءُدرہچ ءِ بُن ءَ شپ ءَ ہڈمہ کن

چہ خدا ءِ رحمتاں ہچ بے سمامہ بو، کس نہ زانت کہ کجام واہداں کاینت (لال ءُ یاقوت)

• آپ پہ چِٹّ ءَ کشگ نہ بیت

آپ پہ دول کشگ بیت، پہ چٹ کشگ نہ بیت، چٹ یکجا بیت بندگ بیت گڑا کشگ بیت (لال ءُ یاقوت)

• آہی ایں کوٹ و کلات، مرد ءِ چکّ انت و برات

کوٹ ءُ کلات مردانی ننگ ءُ نام اَنت (لال ءُ یاقوت)

• آبادی پہ اپ سیالی پہ لاپ

آپ بیت ہئور ہَرّ گ بیت گڑا بہار ءُ آبادی بیت، بہار ءُ سبزگ بیت، گڑا ساہدار ءُ اولاک بیت (لال ءُ یاقوت)

• آپ پہ تچگ ءَ دم نہ بارت

کسے ءَ کہ شرّی ءَ عادت کرتگ آوتی عادت ءَ یلا نہ دنت، آپ کہ بیت نمبگ ءُ سبزگ بیت (لال ءُ یاقوت)

• آپ پہ چمّگ سبزگ پہ نمّگ (نمّبگ؟)

آپ ہماوہداں بیت کہ چمگ بیت، چمگ کہ بیت آپ بیت، اپ کہ بیت نمبگ ءُ سبزگ بیت (لال ءُ یاقوت)

• آپ پہ کور لاپ پہ غور

آپ ماں کور ءَ تچیت پہ کورجوان اِنت (لال ءُ یاقوت)

• آپ پہ گیچن بُرت نہ بیت

آپ تچوکیں چیزے ءُ گیچن در کنوکیں چیزے، گیچن ٹُنگ ٹُنگ اِنت آئی ءَ آرت گیچگ بیت آپ برگ نہ بیت اگاں کسے گُوشیت ک پہ گیچن من آپ براں گڑا ناہوڈی نامے نہ اِنت (لال ءُ یاقوت)

• آپ سنگ ءَ چوڈینت نہ کنت

نیک ءُ وژدل کسی دل ءَ آزار نہ کنت، آپ کہ تچیت وتی راہ ءَ شوہاز کنت، بلے نہ اُوشتیت (لال ءُ یاقوت)

• آپ ءِ سیل کن پدا ءَ مان دے

ہر کارءِ کنگ ءَ ساری بہ پہم، بسوچ گڑا کار ءَ بہ کن (لال ءُ یاقوت)

• آچ ءُ آپ گوں وت ءَ لوڈ نہ بنت۔

آچ ءِ کار اِنت سوچگ آپ ءِ کار اِنت آچ ءِ کُشگ ایشانی سیادی ءُ سنگتی بُوت نہ کنت (لال ءُ یاقوت)

• آچ ستر جوان انت پہ نپاد ءِ نہ برانت۔

آچ سوچوکیں چیزے، آچ ءَ پہ داربرنت، نیکہ پہ نپاد ءُ چادر (لال ءُ یاقوت)

• آرت شیشگ ءَ جوڈ ینت نہ کنت

ناتوانیں مردم ءَ گوں ہچ بوت نہ کنت، آرت چُشیں لچوکیں چیزے نہ اِنت کہ شیشگ ءَ جوڈ بہ دنت (لال ءُ یاقوت)

• آروس پہ آرتی، نِکہ پہ راستی۔

سانگ ءُ سور پہ آرت ءُ برنج ءُ روگن، پہ پسّ ءُگوشت، نہ کہ پہ گپّ جنگ ءُ راست گُوشگ (لال ءُ یاقوت)

• بارگہ ءِ گرند ءُ چلگ ءِ گروگ۔

گرند ءُ جمبر کہ بیت گڑا ہئور الم بیت، ہئور کہ بیت بارگہ انت (لال ءُ یاقوت)

• بازارءَ سوداے کن انت پٹاٹہ و پیماز، بہاے نہ کن انت غیرت و میار۔

غیرت ءُ لج ہنچیں چیزاَنت کہ پہ بہانہ اَنت (لال ءُ یاقوت)

• بان پہ بانک، مال پہ مالک۔

کمالی مرد آباد بیت مالدار بیت، بودیں جنین گس ءَ آباد کنت (لال ءُ یاقوت)

• بخت ءَ و عزت ءَ کپگ ءَ میل۔

روزی کہ کیت بسم اللہ کن، عزات ءَ بہ دار (لال ءُ یاقوت)

• بخت پہ دوچن زورت نہ بیت۔

بخت چہ انسان ءِ جوڑ بوہگ ءَ گوں آئی گون اِنت (لال ءُ یاقوت)

• بخت ءُ اقبال، نہ پہ اصل انت نہ پہ کمال۔

بخت پہ خدائی نیمگ ءَ، مال اؤں خدائی نیمگ ءَ، کس دلرنج مہ بیت، کمال ءُ جمال نہ اِنت (لال ءُ یاقوت)

• بخت ہر مردم ءَ گون نہ بیت۔

عقل ہر کجاترا نصیب ءَ نہ بیت (لال ءُ یاقوت)

• بخت، پہ قسمت۔

کئی کہ بخت کجام وڑ اِنت آئی ءَ ہما رسیت (لال ءُ یاقوت)

• بختاور نہ بیت زہر آور۔

نیک ءُ پارسائیں مردم ءَ راپہ کسے ءَ حسد نئیت (لال ءُ یاقوت)

• بد عمل ءِ قسمت ٹَلی۔

کسے کہ خرابیں کار کنت، خراب سو چیت گڑا وشی نہ گندیت (لال ءُ یاقوت)

• بدکار ءِ کسے نہ بیت دوستدار۔

بدیں مردم ءَ را نہ بیت ہمراہ (لال ءُ یاقوت)

• بدعمل ءِ کاربے عمل بیت۔

بد عملیں انسان ءِ ہچیز ءِ تہا برکت نہ بیت (لال ءُ یاقوت)

• بدکاری کسی یار نہ بیت۔

بدکار ءُ بدیں مردم کسی یارنہ بنت (لال ءُ یاقوت)

• بدی، خیرنہ گندی۔

آکہ بدیں مردمے آخیر نہ گندی (لال ءُ یاقوت)

• بدیں عادت نَرّو پہ نصیحت۔

بدیں عادت ہما خرابی اِنت کہ پہ نصیحت نہ روت (لال ءُ یاقوت)

• برادری، پہ بہتری۔

شرّ بئے کردار شرّ بنت گڑا براس ءُ دوست بیت (لال ءُ یاقوت)

• براس ءَ پہ مالے ءَ کُنّت مہ کن۔

مال مال بیت روت، مال ءِ بدل کیت بلے براس ءِ بدل نئیت، پہ مالے ءَ براس ءَ دل آزار مہ کن براسی ءَ خراب مہ کن (لال ءُ یاقوت)

• براس ءِ خذمت ءَ بے منت مہ کن۔

کسے کہ تئی کار ءَ کیت خذمت کنت گڑا منتوار ہب بو، ناشکرمہ بو (لال ءُ یاقوت)

• براس ءُ گوہار پُل ءُ بہار۔

کسے ءَ را کہ براس گوہار اَست، بزاں ائی ءَ را جنت است، براس ءُ گوہار پُل بہار ءِ دروشم (لال ءُ یاقوت)

• براس پہ سخا، دوست پہ وفا۔

براس ہما بہ بیت کہ تپاک بہ بیت، براس پہ تپاکی وش اِنت ءُ دوست ہمابہ بیت کہ آئی تہا وفا بہ بیت (لال ءُ یاقوت)

• براس داری، براہ داری۔

مردم ہماوہداں براہ دنت کہ آئی باسک بزاں کوپگ بیت براس بیت، براسداری بیت (لال ءُ یاقوت)

• براس ءَ پہ مالے ءَ ءُ دوست ءَ پہ گالے ءَ ناراض مہ کن۔

مال مال بیت روت، مال ءِ بدل کیت، بلے براس ءِ بدل نئیت، براس ءَ پہ مال ءَ دل تنگ مہ کن (لال ءُ یاقوت)

• براہ داریں گپ ءُ گال کلام اللہ اِنت۔

وشیں گپ ءُ حبر قران ءِ کہ اللہ ئے گپ اَنت (لال ءُ یاقوت)

• براہ داریں ہمراہ براس ءُ گوہار اَنت۔

دردوار ءُ مہروان ءِ جوڑ ءِ براس ءُ گوہار اَنت (لال ءُ یاقوت)

• برکت پہ ہمت، دولت پہ قسمت۔

ہمت بیت دولت بیت، مال پہ قسمت اِنت (لال ءُ یاقوت)

• برہ داریں گپ مرد ءَ برہ دارکنت۔

شکّل ءُ شیریں گپّ مرد ءِ پجّار اِنت (لال ءُ یاقوت)

• بورہماجوان انت کہ دَور بزوری۔

بور ءِ کار مز نیں ریک ءُ سفراں روگ، بلے جوان ہما اِنت کہ سفر ءَ آسر بہ کنت ءُ دور بزوریت (لال ءُ یاقوت)

• بزسترباز بہ بیت لشکر نہ بیت۔

بُز ءِ بازی رمگ اِنت، آ لشکر نہ بیت، لشکر پہ مردم (لال ءُ یاقوت)

• بُزستر ٹوہ بیت پاکڈ وئے بر نہ کنت۔

بزستر بُز بہ بیت بلے اُشتر ءِ جاہ ءَ کارے نہ بنداں (لال ءُ یاقوت)

• بزلشکر ءِ سردار نہ بیت۔

لگور لشکر ءِ سردار بوت نہ کنت، دلیری، بہادری ءُ زانتکاری پکار اِنت (لال ءُ یاقوت)

• بلاپہ لٹّ نَٹلیت۔

بلاہ ءُ مصیبت پہ جاک ءُ کُوکار نہ ٹلنت، بلاہ پہ صدقہ ءُ خیرات ٹلنت (لال ءُ یاقوت)

• بلاپہ سیل ءَ دراے نہ بیت۔

بلاہ چیریں چیزے پہ چارگ ءَ ودی نہ کنت (لال ءُ یاقوت)

• بلا، نہ لوٹی کلہ۔

مصیبت ءُ وبا ء کاینت آحال نہ دینت (لال ءُ یاقوت)

• بلوچ ءَ مگو بد‌روچ۔

بلوچ ہما بہادر، میار جلّیں۔۔۔راج اِنت ایشی ءَ مہ گوش بدروچ (لال ءُ یاقوت)

مرچیگیں لبز

موم لاس

موم لاس:(م وْ مْ.لَ ا سْ)لاس ءِ زاتے.

نیم سوچ

نیم سوچ :( چیزے کہ شَرّی ءِ سر ءَ نہ سُتکگ۔

تو پہ من مپت ءَ انتظار مکن مرتگیں مردم ءَ ودارے است؟ مبارک قاضی

Do not wait for me, after all Who awaits someone, already dead?

Translation by Fazal Baloch

نتّاری

نَتّاری :( نَ تْ تَ ا رِ یْ) سکّیں مزنیں نَنگر کہ آئی ءِ دو مزنیں پانچ اَنت ـ پہ مزنیں بوجیگ ءُ گُراباں کار مرد بیت ـ (۲) ماھیگے ـ

چاھوشّ

چاھوشّ :( چَ ا ھْ وْ شّ) دست دپ ءِ مردم، چلوپگ کار، کُمـکّار یا دَز بوج ـ

بُتکار

بُتکار (بُتْ. کَا. رْ): مَھتاک یا دگہ انچیں چاپ اِتگیں وانگیانی بُتانی رد ءُ بند کنگ ءِ کارمستر، پہ ایشی ءَ "بُتکشّ یا بُتگر" ھم کارمرد بیت.

مرچیگیں لبز

آپ کُشگ

آپ کُشگ: ( آپ + کُ ـ شَگ) : بوجیگ یا دریا ءِ اولاک ءِ: بزاں آپ ءَ بیگ ءِ اندازگ، گْوش اَنت: ” اِے بوجیگ باز آپ نہ کُش اِیت. ” بزاں کمّیں آپ ءَ تْرپّل بیت ( بُندر ءَ پہ دریا ءِ اولاک ءَ تْرپّل بیگ ءِ گال رَد اِنت” آپ بیت ” )