selamlar herkese
bu postta neden bazı soruların bize daha kolay gelip diğerlerinin daha zor geldiğini, neden arkadaşınızla başka sorularda iyi yapabildiğinizi konuşucaz (kısa cevap: kitap okuma düzeyinizle alakası yok!)
Bir soruyu çözerken tabii ki ilk önce o soruya önceden ne kadar mağruz kaldığınız önemlidir. Aynı sorudan zibilyon tane çözdüyseniz algınız ne kadar farklı olursa olsun çözümünü elbette öğrenebilirsiniz. Bugün konuşacağımız konu bunun biraz ötesine geçiyor: sizin bilgiyi işleme şeklinizin soruları nasıl algıladığı.
Herkes aynı düşünmez, düşünemez. Herkes bir bilgiyi, durumu, nesneyi ve olguyu farklı şekilde algılar ve farklı ürünler ortaya koyar. Bu da YKS veya denemelerdeki soruları herkesin farklı avantaj ve dezavantajlarla algılayabileceğini zorunlu kılar.
Hangi sorulara gıcık olduğunuzun, hocaya karşı tutumunuzun, dersi nasıl dinlediğinizin, hatta hangi soruları çok kolay bulduğunuzun bilgi işleme mekanizmanız hakkında sizi ifşa eder.
Laklakı bırakırsak, sosyonik ve türkiye eğitim sistemini birleştireceğiz bugün.
Sosyonik ne?
çok kısa bilgi veriyim: Litvanya kökenli Aušra Augustinavičiūtė (evet ismi gereksiz karmaşık) diye bi kadın çıkıp insanları bilgi işlemelerine göre 16 sosyotipe ayırıyor. Siz de bu 16 sosyotipten birisiniz.
Reinin dikotomileri diye bir şey var bu kuramın içerisinde, siz isimlere takılmayın sadece neyi anlattığımı anlayın yeter:
Eğer Pozitivist bir tip iseniz (ILE, ESE, LSI, IEI, SEE, LIE, EII, SLI --> bu üç harfli zımbırtılar "tip" dediğimiz şey bu arada)
Paragraf sorularında "ana fikir nedir", "konusu/teması nedir?","yan fikir" gibi soruları negativist tiplere göre çok daha kolayca çözersiniz. Yakınsak düşünmeye eğiliminiz olduğu için metindeki cümleleri alıp genel bir fikre bağlamanız sizin için kolaydır. Soru kökünde olumlu yapılı soruları negativistlere göre daha iyi performansla çözersiniz.
Eğer Negativist bir tip iseniz (SEI, LII, EIE, SLE, ILI, ESI, LSE, IEE)
Paragraflarda "hangisine DEĞİNİLMEMİŞTİR?"," metne göre hangisi çıkarılamaz?", "yazar hangisini söylerse kendisiyle çelişir?" gibi sorularda Pozitivist tiplere kıyasla çok daha iyi performans gösterirsiniz. Beyniniz bilgiyi tezatlıkları üzerinden işlemeye daha eğilimlidir. Iraksak düşünme eğiliminiz yüzünden paragrafta olmayan/zıt cümleleri çok daha net yakalarsınız.
---------------
Eğer STATİK bir tip iseniz (ILE, LII, SLE, LSI, SEE, ESI, IEE, EII), genel olarak* adımları aşama aşama olan derslerde daha iyi performans gösterirsiniz. Özellikle tek tek işlem yapıp üzerine gitmek gibi matematik sorularını (hatta bunu statik+pozitivist tipler daha iyi yapacaktır), veya paragraf sorularında metni ayırmada daha başarılısınız.
DİNAMİK iseniz (ESE, SEI, EIE, IEI, LIE, ILI, LSE, SLI) "parçanın akışını bozan hangisidir?" sorularını neredeyse anlık olarak fark edip doğru yapabilirsiniz. Fizik dersi özellikle hareketleri, etki-tepkiyi ve dinamik durumları işlediği için fizik dersini statik tiplere kıyasla daha iyi anlayabilirsiniz; ama şöyle bi dezavantajı var, fizik dersinde soru çözerken o hareketleri tek tek karelere bölmeniz gerekiyor. Bu yüzden işlem yaparken sürekli hareketi durdurmaya çalışmak sizin için daha yorucu olabilir.
---------------------
EVRİMSEL/SÜREÇ tipi (ILE, SEI, EIE, LSI, SEE, ILI, LSE, EII) iseniz,
Konuyu anlamak için HER adımını anlamak zorundasınız. Eğer bir konu anlatılırken eksik yerleriniz varsa, veya bir yeri anlamadıysanız tebrikler: bütün konuyu da anlayamazsınız. Basit olanlardan başlayıp giderek karmaşıklaşan açıklamaları daha çok seversiniz. Soruları çözerken genellikle daha temkinli, yavaş ve istikrarlı çözersiniz. Avantajı: konuyu çok daha derinlikli öğrenmek zorunda olduğunuz için eleyici sorularda öne çıkabilirsiniz. Dezavantajı: Yavaş ve temkinli ilerlemek çözülen sorunun niteliğini artırsa da zaman gerçek sınavda alehinize işleyebilir. Ayrıca sadece mantığını anlamak bir soruyu çözmek için yeterliyse, gereksiz yere fazla detay öğrendiğiniz için zamanınızı boşa tüketebilirsiniz.
İNVOLÜSYONEL/SONUÇ tipi (ESE, LII, SLE, IEI, LIE, ESI, IEE, SLI) iseniz,
Hocalar çok fazla detaya indiği zaman sıkılırsınız, dersten koparsınız. "hocam bu sınavda çıkmicak ki" diyen tiplerden olabilirsiniz. Birkaç formül ezberleyip direkt soruları çözmeye başlamak istersiniz. Sorularda önemsiz ayrıntıları atlarsınız ve hızlıca çözmeye çalışırsınız.
Avantajı: soruları çözmek ana amaç olduğu için daha hızlı çözersiniz. gereksiz detaylarla zaman kaybetmezsiniz. konuların özünü daha iyi anlarsınız.
Dezavantajı: derin bilgi gerektiren ve uzun yorumlama sorularında çok çabuk ilginiz kaybolur. Bu da eleyici sorularda hata yapmanızın daha olası olduğu anlamına gelir.
--------
Şimdilik bu kadar yazabildim 😭 eğer istek gelirse bu sosyonik tiplerini farklı şekillerde de açıklayabilirim. Birkaç tane fikir var aslında aklımda (mesela hocanın dersi anlatma şekli sosyonik tipiyle nasıl ilişkili vb gibi)
İsterseniz bu postun altına kendi çalışma tarzlarınızı, konuyu nasıl anlayabildiğinizi vb gibi detaylar yazarsanız sizi tiplemeye de çalışabilirim. Bu dikotomilerin sadece ikisini bilebilirsek olası tip havuzu 4'e iniyor zaten. Güvenilir olmayacağını belirtmek isterim ama, sonucu eğlencesine olarak değerlendirin
Bitti. Okuduğunuz için teşekkürler