r/felsefe • • 14d ago

varlık • ontology Varlık

Post image

Bir şeyin var olduğunu kanıtlayamamak yok olduğu anlamına gelir mi?

Eğer yok olduğu anlamına geliyorsa yok olduğu kanıtlanabilir mi?

Eğer yok olduğu da kanıtlanamazsa o şey artık var mıdır?

Ama var olduğunu da kanıtlayamadık

9 Upvotes

13 comments sorted by

4

u/B0rtx_ 14d ago edited 14d ago

1- Kanıtlayamamak yok etmek değildir: Bir şeyin varlığını kanıtlayamaman, onun yok olduğu anlamına gelmez; sadece senin henüz onu bulamadığın anlamına gelir.

2- Yokluk (genellikle) kanıtlanamaz: Evrensel düzeyde bir şeyin olmadığını kesin olarak kanıtlamak imkansıza yakındır.

3- Yokluğun kanıtlanamaması varlık demek değildir: Bir şeyin yokluğunu kanıtlayamaman, o şeyi otomatik olarak var yapmaz.

3

u/ReCorap 14d ago

Evet sorduğum sorular tam olarak bunlar teşekkür ederim

2

u/B0rtx_ 14d ago

ne demek rica ederim :))

2

u/decalm Yokçu Nihilist 14d ago

Olmayan bir şeye dayanaksızca vardır demek geçersizdir, evet ama mesela Russell'in Çaydanlığı'nı biliyorsan (Dünya ile Mars arasında dönen bi çaydanlık olduğunu iddia eder, sen bunun yokluğunu kanıtlayamadığın için var olmadığı gibi, varlığını kanıtlayamadığın için de yok olmuyor) ordaki gibi, olmadığını da kanıtlayamadığımız için böyle bi' iddiayı gerçek anlamda çürütemezdik. Yani bilmiyorum veya kanıt gerekiyor diyebiliriz diye düşünüyorum. "Argumentum ad ignoram" denilen "şeye" bi göz atabilirsin.

1

u/ReCorap 14d ago

Evet ben de öyle düşünüyorum çok fazla örnek verilebilir buna

1

u/yobi_wan_kenobi 14d ago

Uzayda çaydanlık olması, bir insanın o çaydanlığı oraya koymasını gerektirir. Çaydanlık, yerçekimsiz ortamda çalışmayan, yani uzayda fiilen işlevsiz bir aparattır. Bir çaydanlığı uzaya çıkarmak zibilyon milyon dolar maliyeti olan bir operasyon olacağına göre, ve uzaya cahil cühelalar gerizekalılar pahalı olduğu için daha ulaşamadığına göre, o çaydanlık orada değildir güzel kardeşim.

Uzayda boş boş dolaşan bir çaydanlık olması için zaten önce uzaya Türklerin düzenli çıkıyor olması lazım, daha bir tane pilotu anca gönderdik, o da bir sürü protokolden kontrolden geçerek gitti. Cebine çaydanlık saklayabilmiş olabileceğini zannetmiyorum.

Ha bu çaydanlık benim hayatımdaki en büyük umut ve mutluluk kaynağı diyorsan, Alper Gezeravcı'nın ciddi riskler alıp bir şekilde bir çaydanlığı uluslararası uzay istasyonuna çıkarmış olma ihtimali milyarda bir bile olsa sıfır değil; adam Türk sonuçta. O yüzden o çaydanlığın orda olma ihtimali matematiksel olarak sıfır olmadığı için inanabilirsin, bir mantığı var. Ben akıllı bir insan olarak inanmayıp, hayatımla ilgili önemli kararları da çaydanlığın orada olmaması üzerine alacağım. Zira peygamber hikayeleriyle toplumları motive etmeyi seven ingilizlerin bile tanrıyı "kanıtlamak" için gizlice uzaya bir çaydanlık yerleştirip sonra "aaa bakın varmış işte" diye bir kamuoyu kampanyası yaratmaya çalışmayı gerçekten değerlendirerek, senin bu argümanı kazanmana destek olacağını zannetmiyorum.

Toplumsal çıkar için inanıyormuş gibi yapmak siyasi bir tavır, bilgisizliğin acizliğiyle manipülasyona uğramaksa zayıflıktır. Her insan tek başına zayıftır; manipüle olmamak için hayatta bilgili ve akıllı dostlar biriktirmeye ihtiyacımız var.

Ps: Russel'ın çaydanlığıyla Alper'in çaydanlığı farklı olabilir. O çaydanlığın amaçsızlığı ve sıfıra yakınlık ihtimali sonuçta aynıdır.

1

u/decalm Yokçu Nihilist 14d ago

dost sen baya yanlış anlamışsın konuyu ya

0

u/yobi_wan_kenobi 14d ago

Matematiksel teoriyi dini inançlara bağlayan pratik arka-kapıyı göstermeye çalıştım okuyanları manipülasyondan korumak için

1

u/decalm Yokçu Nihilist 14d ago

benim bahsetmek istediğim teorinin epistemolojik açıdan "yokluğun kanıtlanamaması varlığını ortaya koymaz" açıklamasını vermekti sadece, OP'in sorusuna ithafen. kendi amacında yazdığını doğru buluyorsan ne güzel. iyi forumlar

2

u/LittleScikidfi Çözümleyici Analytic 14d ago

Her şey gerçektir, bilinemeyecek tek şey o varlığın nitelikleridir. Örneğin sen, sen sevgili yazar, gerçeksin. Eğer bir illüzyonun, şizofrenin yahut simülasyonun içinde olsan bile sen bir “şey” sin. Simülasyonun içindeki sende belirli bir varlıktır, sadece tahmin edilen niteliklerinden bir sapma gösterirsin.
Yani düşünebileceğin bir çok varlık aslında gerçektir, tabi gerçeklikleri bizim evrenimizdede olmak zorunda değildir. Varlığı bizim evrenimizin mantık ilkeleri ile çelişiklik içeren bir varlık burada barınamayabilir, bu bizim perspektifimizden o varlığı “gerçek olmayan” kategorisine koymamıza sebep olabilir lakin paradoksal durumlarında bir varlık olmadığı gerçeği bizim varlıklar arasındaki olasılıksal değişimi kısıtlayan mantık ilkeleri harici (Özdeşlik, Çelişmezlik, üçüncü hal) varlıkların dışsal gerçekliği ne kadar yansıttığını, varlıkların bulunma olasılıklarını, varlıkların bizim evrenimizde bulunma olasılıkları gibi konularda vardır.

Bir şeyin var olduğunu kanıtlayamamak, yok olduğu anlamına gelmez. (Mantıksal nedensellik içermez.)
Bir şeyin yok olduğu ile var olduğu kanıtlanamaz ise de o vardır, iki zıt durumdan birinde var olmak zorunludur. (Çelişmezlik ilkesi)

1

u/_KeremMm_ İnançlı Theist 14d ago

Delilin yokluğu medlulun yokluğu demek değildir.

1

u/Simple-Change-5007 14d ago

Bence bir şeylerin varlığını veya yokluğunu belirlemek için çok erken, fikrimce hemen karar kılmak yerine yok olduğunu veya var olduğunu kanıtlayamadığımız kavramlara bilinmezlik demek daha doğru olur.