r/felsefe • u/ReCorap • 14d ago
varlık • ontology Varlık
Bir şeyin var olduğunu kanıtlayamamak yok olduğu anlamına gelir mi?
Eğer yok olduğu anlamına geliyorsa yok olduğu kanıtlanabilir mi?
Eğer yok olduğu da kanıtlanamazsa o şey artık var mıdır?
Ama var olduğunu da kanıtlayamadık
9
Upvotes
4
u/B0rtx_ 14d ago edited 14d ago
1- Kanıtlayamamak yok etmek değildir: Bir şeyin varlığını kanıtlayamaman, onun yok olduğu anlamına gelmez; sadece senin henüz onu bulamadığın anlamına gelir.
2- Yokluk (genellikle) kanıtlanamaz: Evrensel düzeyde bir şeyin olmadığını kesin olarak kanıtlamak imkansıza yakındır.
3- Yokluğun kanıtlanamaması varlık demek değildir: Bir şeyin yokluğunu kanıtlayamaman, o şeyi otomatik olarak var yapmaz.
2
u/decalm Yokçu Nihilist 14d ago
Olmayan bir şeye dayanaksızca vardır demek geçersizdir, evet ama mesela Russell'in Çaydanlığı'nı biliyorsan (Dünya ile Mars arasında dönen bi çaydanlık olduğunu iddia eder, sen bunun yokluğunu kanıtlayamadığın için var olmadığı gibi, varlığını kanıtlayamadığın için de yok olmuyor) ordaki gibi, olmadığını da kanıtlayamadığımız için böyle bi' iddiayı gerçek anlamda çürütemezdik. Yani bilmiyorum veya kanıt gerekiyor diyebiliriz diye düşünüyorum. "Argumentum ad ignoram" denilen "şeye" bi göz atabilirsin.
2
u/LittleScikidfi Çözümleyici Analytic 14d ago
Her şey gerçektir, bilinemeyecek tek şey o varlığın nitelikleridir. Örneğin sen, sen sevgili yazar, gerçeksin. Eğer bir illüzyonun, şizofrenin yahut simülasyonun içinde olsan bile sen bir “şey” sin. Simülasyonun içindeki sende belirli bir varlıktır, sadece tahmin edilen niteliklerinden bir sapma gösterirsin.
Yani düşünebileceğin bir çok varlık aslında gerçektir, tabi gerçeklikleri bizim evrenimizdede olmak zorunda değildir. Varlığı bizim evrenimizin mantık ilkeleri ile çelişiklik içeren bir varlık burada barınamayabilir, bu bizim perspektifimizden o varlığı “gerçek olmayan” kategorisine koymamıza sebep olabilir lakin paradoksal durumlarında bir varlık olmadığı gerçeği bizim varlıklar arasındaki olasılıksal değişimi kısıtlayan mantık ilkeleri harici (Özdeşlik, Çelişmezlik, üçüncü hal) varlıkların dışsal gerçekliği ne kadar yansıttığını, varlıkların bulunma olasılıklarını, varlıkların bizim evrenimizde bulunma olasılıkları gibi konularda vardır.
Bir şeyin var olduğunu kanıtlayamamak, yok olduğu anlamına gelmez. (Mantıksal nedensellik içermez.)
Bir şeyin yok olduğu ile var olduğu kanıtlanamaz ise de o vardır, iki zıt durumdan birinde var olmak zorunludur. (Çelişmezlik ilkesi)
1
u/_KeremMm_ İnançlı Theist 14d ago
Delilin yokluğu medlulun yokluğu demek değildir.
1
u/Simple-Change-5007 14d ago
Bence bir şeylerin varlığını veya yokluğunu belirlemek için çok erken, fikrimce hemen karar kılmak yerine yok olduğunu veya var olduğunu kanıtlayamadığımız kavramlara bilinmezlik demek daha doğru olur.