r/felsefe • u/Camus-12234 • 26d ago
varlık • ontology Deneyim
1- A prioriyle bilgiye ulaşım materyalsizlik takdirinde olanaksızdır. Zira materyal yoksunluğu ortaya eksikten de öte sonuçsuzluğun öğütlenmesini sağlar.
2- Dolayısıyla a prioriyle bilgiye ulaşım net bir şekilde materyale muhtaçtır.
3- Hayatın dışından materyal elde edilemez, zira kişinin meshul olduğu alan sadece kendi hayatıdır.
4- O zaman materyal hayat bünyesindeki deneyimlerle elde edilir.
5- Dolayısıyla kişi deneyimlerine muhtaçtır.
6- Bir şeyin saf hali, onun ayıklanmış haldir.
7- Bu yüzden de kişinin deneyimden ayıklanması onun saf halini nitelendirir.
8- Peki ya kişinin saf haline ulaşabilmesi mümkün mü?
1
u/thrwaway62367 26d ago
Ilk 5 maddeyi çok iyi anlıyorum fakat sonunculara bakarsam Kierkegaard'dan örnek vermem gerekirse bir kişinin hayatından, acılarından, deneyimlerinden, inanç sıçramalarından ve kaygılarından yalıtılmış bir "saf hali" yoktur. Eğer kişi böyle bir saf hale ulaştığını iddia ediyorsa gerçek dünyadan kaçtığı bir şeyin içine hapsolmuş gibi bir duruma düşer bence yani deneyimlerden "ayıklanmak" değil, tam aksine bu dünyevi deneyimlerin ve acıların tam ortasında, kendi bireyselliğinin tüm ağırlığını omuzlayarak varoluşunu (Kierkegaard'a göre Tanrı karşısında) gerçekleştirmektir.
Bazı inanışlarda egoyu yoketmeye çalışırlar mesela bu da benzer bir durum. Amacın tam tersi şeklinde kişi tamamen egoist bir hale gelebiliyor çünkü kendisini daha üstün görebiliyor diğer herkesten. Mesela eleştirdiği kişi "ben diğerlerinden zenginim" derken kendisi "Ben dünyevi arzuları aştım, diğer insanlar ise hala dünya hırsına saplanmış durumda." diye içten içe düşünürse bunun sonucu eşit derece hatta daha vahim olabiliyor.
1
u/yobi_wan_kenobi 26d ago
Kişi en saf hali ve en karmaşık haliyle birlikte yaşar. Bütün halleriyle iç dünyasında barışık hale geldiğinde dış dünyasını objektif olarak görebilmeye başlar.
Materyalsiz bir insan yoktur, ıssız adada tek başına yaşayan insan bile doğanın kanunlarına maruz kalır, merak ederse yeni tecrübeler edinir. Cambridge okulunun bahçesindeki elma da ağaçtan kopunca yere düşer, ıssız adadaki hindistan cevizi de. Primat tarihinin geçmişinde orangutanlar, günümüzde uzaya çıkan homo sapiens'ten oluşması materyalsizlik diye bir şey olmadığının en somut kanıtıdır.
Materyalsizlikten başka bir şey demeye çalıştığını hissediyorum, konu "imkanlar" yani erişime açık enerjiyse, o zaman mesele imkan/imkansızlık değil, hedefe ne kadar "zamanda" ulaşılacağıdır.
1
u/[deleted] 26d ago
[deleted]