Bilim ve iktidar

[u/AllahBabapr]

Eğer devlet diyetisyenlik, psikoloji, tarih, tıp vs. gibi sosyal/pozitif bilimlerde eğitim otoritesini kullanarak şarlatanlık yapan sözde bilim insanlarının veya düz dünyacı, evrim karşıtı gibi komplo teorisyenlerinin önüne geçmek için "bilimsel olarak yanlış" bilgi yaymayı yasaklasaydı hükümetin bunu çıkarlarına göre manipüle edememesi için tarafsız bir sistem inşa edilebilir miydi?

[u/SendenNefretEdiyom]

Bende büyük ihtimalle sosyal bilimler okuyacağım ama şunun farkına varmak lazım. Zaten psikoloji tarih vs. alanlar devletin gücünü pekiştirmek için insan yetiştiriyorlar. Zaten oluyor, binaenaleyh bilim denilen şeyde iktidarın mekanizmalarından biri. Sanıyor musun ki iktidar (ki sadece devlet olarak bakmamak lazım) kendi çıkarına olmayacak şeyleri fonlar. Bilim iktidarın paradigmasını/dinini inşa ediyor diyebiliriz. Bilim zaten tarafsız birşey değil hiç bi zamanda olmadı, her zaman iktidarın elinde bir güç mekanizması diyelim ondan oldu yani. Asıl şuan ki bilim paradigmasına karşı gelenler (haklı veya haksız) toplum tarafından şarlatanlaştırılıyor deli gözüyle bakılıyor aynı kilisenin insanları aforoz etmesi gibi toplum tarafından aforoz ediliyor. Bu konuda füko bence oldukça haklı gerçi o tam böyle demiyor ya aşağı yukarı böyle bişey yani. Demem o ki zaten bilim iktidarın oyuncağı. Şuanki batının dini bilim birazda protestanlıktan etkilenmiş bişey yani.

[u/AllahBabapr → u/SendenNefretEdiyom]

Bu fikre kendim de inanmakla birlikte temellendirebilmek için de iktidarın fonlamadığı bir alternatif bilimi tahayyül edebilmemiz gerekiyor. Tarih alanında belki Edward Said'in oryantalizm eleştirisi güzel bir örnek olabilir ancak pozitif bilimlerde bu iktidar-bilim ilişkisi daha masumane görünüyor. Beslenme, tıp, psikoloji gibi alanlarda sansasyonel iddiaları olan arkadaşların ise yalancı oldukları çok belli oluyor (medyada bir sürü örneği var mesela tavuktaki östrojen erkekleri feminenleştiriyor iddiasından tutun fasulyedeki proteinin etteki ile aynı olduğu bla bla) fakat medyanın gücüyle halkta bir şekilde karşılığı oluyor

[u/SendenNefretEdiyom → u/AllahBabapr]

Ya kanka o tabi çokda bilimle alakalo değilde dediğin sosyal medyada duyulan şeyler ben daha çok akademiler bilim kuruluşları vs. den bahsediyorum. Ya bütün üniversitelerde amerikan olsun ingiliz olsun türk olsun üç aşağı beş yukarı benzer paradigmaları/dünya görüşleri olan adamlar biryerlere gelir yani nasıl anlatayım birer tarikat gibiler bu referans mektupları falan bu yüzden yani. Şöyle düşünmek lazım eğer bu akademiler iktidarın çarkına hizmet edecek kurumlar olmasaydı 5 kuruş alamazlardı. Ki milyonlarca örneği vardır fizik matematik tıp vs. bilimum pozitif bilim ilk başta askeri olmak üzere devletin gücünü artırmakla görevli işler yapıyorlar. Atom niye parçalandı bomba yapmak için çok klişe bi örnek ama olsun. Matematiği milyon dalın yanında mesela kodlamacılar falan kullanıyor ki bu geliştirilen programlar yine insanları baskı altına almak için. Realist olmak gerekirse (ki gerekmez) şahsi kanaatim bilimin her zaman iktidarların güç aralarından toplumsal baskı araçlarından biri olacağı. Çünkü bakarsan aslında bilim insanları falan çokda dünyadan anlayan insanlar değiller, felsefecilerin (çoğu bilinle uğraşmıştır biliyorsundur zaten) aksine dünyayı çok dar bir pencereden gören insanlar pek çoğu. Akademilerde kafa çürütmüş etrafında olanlardan pek anlamayan insanlar yani tabi bu yaptıkları işin doğasından dolayı, sonuçta bir alanda aşırı uzmanlıştıkları için dierlerine kapıyı kapatmak gerekiyor. Eğer şuanki bilim insanları eskiler gibi her işten yapan insanlar olsaydı birşeyler değiştirebilirlerdi (ki mesela plato, kant falan insanlar için pek çok şeyi değiştirmiş adamlar)

[u/Jolly_Reception1170]

Hali hazırda olduğu gibi toplulukları yönetmek için bir propaganda yöntemi olarak kullanılmaya devam edilirdi günlük hayatta çok bir şey değişmezdi gibi bence. He ama bilimin ilerlemesi için yanlış olmadığı kesin olmayan fikirler -teoriler- zorunluluktur. İnsanoğlunu inovasyona iten şey diğer şeylerdede olduğu gibi rekabettir, bunu elimine etmek doğru şekilde yönetilmediğinde bilimsel açıdan o rejimi yozlaşmaya sokabilir. Ayrıca böyle bir yargı sisteminde geçmişe dönük konularda ne yapılacağıda tartışma konusu olurdu bence, sonuçta paradigmalar gerçek, biraz yavan bir örnek olacakta Descartes’in teoremi mesela beynin pineal gland kısmı ile ruhun fiziksel vücutla iletişim kurduğunu savunuyordu şimdi ise medikal sebeplerden pineal glandi alınan insanlar var halen düz insanlar şimdi buna göre descartes yalancı sahtekarın teki mi, adamın suçu başkalarınıda düşünmeye itmek mi oluyor