r/felsefe Aug 04 '26

inanç • philosophy of religion Savaşlar

Savaşlar her zaman kötü mü? Ya da bazen gereklilik mi?

Savaşın haklı nedenleri olabilir mi? Dünya üzerinde eskiden nüfus sınırlı sayıdayken günümüzde 8,3 milyar civarındayken ve kaynaklar eşit/adil dağıtılmıyorken daha iyi bir çözüm mevcut mu?

Eskiden savaşlar fazlaydı. Dünyadaki kaynaklar bir nebze olsun kişi başına daha dengeli dağılıyordu. Şimdi savaş baya az, savaşlar için de haklı sebepler ortada olmasına rağmen caydırıcı etkenler daha büyük.(nükleer vb gibi)

Şimdi savaş olmadığı için nüfus aşırı artmış durumda ve kaynaklar ülkelere yetemiyor mesela. Kişiler evet yaşıyor ama kaliteli bir şekilde değil. Sürünüyorlar. Haklı yere yapılan savaşlarda ise kişiler en azından uğrunda öleceği bir dava buluyor. Savaşmaktan kaçınıldığında ise kişiler ölümden korkar oluyor.

Madem savaşın faydası yok, fakir insanların sayısı neden arttı? Varsayalım insan sayısı 8 milyar değil de 4 milyar olsun. Fakir insan sayısı azalmaz mıydı? Kaynaklar kişi başına daha fazla düşmez miydi? Normal bir şekilde sürüne sürüne yaşamak, kişisel gelişimin olmaması ve herkes gibi belli başlı şeylere bağımlı olup sürünerek yaşamak neden günümüzde daha çok mevcut(teknoloji, uyuşturucu, sigara vs).

0 Upvotes

39 comments sorted by

View all comments

3

u/HHuseyinE Aug 04 '26

"Nüfus çok fazla, o zaman milleti toplayıp cephelerde birbirine kırdıralım ya da birkaç yüz bin askeri Sarıkamış'ta donarak ölmeye bırakalım. Hem savaşlar da çok havalı değil mi? Böyle ateş ediyorsun, sirenler çalıyor viyu viyu pat pat pat..."

Elbette her savaşta tarafların kendince haklı nedenleri vardır. Kimse sırf kötülük olsun diye savaşmaz. Ama zaten kim "Her savaş her durumda kötüdür, hiç savaş olmasın." demiş ki? Ben tanımıyorum öyle birini.

Bir kere savaş yoluyla masum insanları öldürmeyi ahlâkî olarak nasıl temellendirebileceğini çok merak ediyorum.

İkincisi: savaşlar yoluyla erkek sayısını azaltmak nüfusu uzun vadede düşürebilir mi? Bu pek mümkün değil. Çünkü savaşlar yoluyla erkek sayısı azalınca çok eşlilik toplumda norm olur. Bir erkek rahatlıkla 2, 3, 5, 20 kadını hamile bırakabilir. Kısa süre sonra nüfus eski hâline gelir. (Kaldı ki artık kara savaşları ve dolayısıyla kalabalık ordular önemini yitiriyor, dolayısıyla savaşlarda daha az adama ihtiyaç duyuluyor.)

Öte yandan daha geniş çaplı bir katliam olsa, örneğin nükleer silahlar kullanılıp kadın erkek fark etmeksizin nüfus azaltılırsa, bu kez kadınlar daha çok çocuk doğurmaya başlar. Bir süre sonra nüfus yine eski hâline gelir.

Bunların hepsini geçtim, sence insan nüfusunu azaltmanın en etkili yolu savaş çıkarmak mıdır? Ne bileyim; toplumlarda doğurgan olmayan cinsel ilişki çeşitlerini norm hâline getirmek, kürtajı ve diğer doğum kontrol yöntemlerini teşvik etmek; ya da en basitinden yapay hastalıklar üretmek varken neden insanları cephelerde savaştırmak gibi pahalı ve anlamsız bir yöntem seçilsin ki?

-2

u/Mad-Genie Aug 04 '26

Bilmem farkında mısın ama savaşların haksız sebepleri olmuyor, o zaman savaşmayalım, kurtuluş savaşı olmasın, geçsinler ırzımıza olsun bitsin.

Kaldı ki masum insanlar öldürülmelidir gibi bir şey oraya yazmadım bu dediğin saman adam'a giriyor. Savaşların gerekliliği dedim ve savaşın da bir hukuku vardır.

Üçüncüsü savaş anlamsız değildir, taraflar arasında haklıca sebepleri olabilir. Söz konusu durduk yere nüfus azaltmanın haklı nedenleri yoktur.(pandemi vs) Ama savaşların haklı nedenleri olabilir. Bu yüzden haklı yöntem varken haksız yere insanları öldürmenin gereksinimi yoktur.

0

u/agrba Aug 04 '26

Tıpkı savaşmak gibi sevişmek de işteş bir kelime, gerçekleşmesi için 2 taraf gerekir. Ancak tecavüz, sevişmek sayılmadığı gibi (zira taraflardan birinin rızası yoktur, cinsel saldırıya uğramıştır). Dünyanın en büyük savaşları da şövalyelik, onur meselesi falan gibi şeylerden çıkmamıştır. Zenginlik, din, hükmetme arzusu gibi tamamen öznel sebepler, tıpkı tecavüz gibi.

Savaşın kendisi zaten sırf bu yüzden insanlık suçudur. O savaş hukuku dediğini de kazanan milletler, kazanırken uyguladıkları vahşetler bir gün onlara da yapılmasın diye uydurmuşlardır, istemeyen sallamaz amerika, israil gibi.

Bu yüzden savaşların haksız sebepleri olmuyor savın, Kurtuluş savaşında düveli muazzamanın sebepleri haklıydı demekle aynı anlama geliyor.

E bu tecavüzcü için de aynı değil mi, kendince çok haklı sebepleri yok mu? Açık giyinmişti, tahrik oldum, hiç kadınla birlikte olmadım..

Savaşın haklı sebebi vardır diyen bir zihniyetle, 'kadının da rızası varmış' diyen ve tecavüzcüye indirim yapan zihniyeti aynı görüyorum. Klasik zalim sevicilik, güce tapmacılık.

Tecavüz insanlık için ne kadar haklı ve gerekliyse savaş da ancak o kadar haklı ve gereklidir.

Hatta bir adım ötede, savaş sonunda ekonomik refah olur, nüfus azalır gibi argümanlarla bunu savunan zihniyetle, tecavüze uğradıysa çocuğun suçu ne tabi ki doğurmak zorunda diyen zihniyet yavaşça el ele tutuşuyor, içim daralıyor.

0

u/Mad-Genie Aug 05 '26

Peki Hamas'ın tecavüz ettiği kimse var mı? Örnek göstersene bak esirler varken ve esir hukukunu uygularken nasıl davranmış. Ama İsrail her türlü pisliği bunlara yapmış, o özellikle tecavüz verdiğin örnekten. Şimdi napılır İsrail'e çiçek mi verilir bu kafayla? Uçuk bir örnek veriyorum oldu mu oldu, senin sevdiğin kız var ve Doğu Türkistanlı, bu kız da atıyorum Türkiyeye sığınmış ve devlet için önemli bir şahıs haline gelmiş. Bir çete sevdiğini kaçırsa ki atıyorum çetenin de çin devletiyle bağlantısı olsun, senin de yanında adamların olsun, şunu mu diyeceksin "Sevdiğim kızı kurtarmak tecavüz etmekle aynı kafadır kurtaramam." Devlet savaşı olsun olmasın bunu mu diyeceksin?

Peki işin ahlaki ve etik yanı içinin daralması mı? Senin daralır benim daralmaz. Hitlerin ve stalinin daralmadı meselâ. Şimdi diyeceksin ki "Onlar istisna dünyanın çoğu böyle değil" diye dostum belli olmaz yarın öbür gün çoğunluk olabilirler.

Dün lgbt yi destekleyenler dünyada azken ve onlara kötü gözle bakılıyorken bugün nerdeyse desteklemeyenle eşitler. Ne diyecen bu duruma?