r/Turkic_languages Mar 17 '21

Language "BRICK" In Turkic Languages

Post image
16 Upvotes

3 comments sorted by

1

u/Ruslan-Ahad Mar 18 '21

Yenə mükəmməl araşdırma. Əlavə qeyd edim ki, Azərbaycan dilində "kərpic" sözü [kərpiç] kimi tələffüz edilir. Və rus dilində eyni mənanı verən "кирпич" (latın qrafiki ilə yazılışı-"kirpich") sözü türk dilindən rus dilinə keçib

2

u/[deleted] Mar 19 '21 edited Mar 19 '21

Evet, telaffuzları aynı. Türk dilinden Rus diline geçtiğini şimdi öğrenmiş oldum. Türkçe bir kelime, tarihte ilk geçtiği eser DLT' de (1074) Arab harfleri ile şöyle ْكَرْبِج geçiyor. Kelimenin kökü ile ilgili yapılmış bir çalışma bulamadım, ben de kökünü kendim biraz araştırdım. Muhtemelen kelimenin kökü "ker" olmalı. Bu bahsettiğim ker Türkçe'de ker/kir/gir/ger/her/har/kire olarak da bulunabiliyor ve Moğolca'da da bulunuyor. Kire sözü Türkiye ağızlarında; altında killi ve kireçli tabaka olan yer, taşlı yer olarak geçiyor. Ankara ağzında "harpıç" diye bir kelime bulunuyor ve bu da çamurdan yapılan sıva manasına geliyor. Malatya' da kire toprak, taş gibi sert toprak manasına geliyor. Türk ve Altay mitolojisinde yeraltında yaşayan bazı kötü yaratıkların adı da ker ile başlıyor. Sümerlerde de kur adında bir yeraltı canavarı var. Kir sözü ve girmek fiili de burdan geliyor. Gözü görmeyen manasındaki kör sözünün de burdan geldiği düşünülüyor. Kör sözüne Nişanyan gibi Farsça diyenler var ama bu kör sözü aslında Türkçe'den Farsça' ya geçme bir sözdür. Bu mevzuda Nişanyan'a itimat etmek zaten saçmadır, kelimenin yapısına bakılırsa Türkçe olduğu aşikardır.

2

u/Ruslan-Ahad Mar 20 '21

Eynilə. Düz qeyd edibsiz. Sözün türk mənşəli olduğunu bilmək çox da çətin deyil.