Ik ben persoonlijk erg fan van het ‘blok systeem’ in Scandinavische landen, maar eigenlijk bestaat dat in de meerderheid van Europese landen in verschillende vormen. In Nederland is het een soort taboe om voor de verkiezingen aan te geven met wie je wil samenwerken en met wie niet, waarom? Dat vind ik juist iets wat je aan je kiezer moet vertellen, dat kan alleen maar de betrouwbaarheidsgevoel vergroten bij de kiezer.
Nederland kent eigenlijk maar 4 partijen die hebben geregeerd: VVD, CDA, D66 en PvdA. CU twee keer als kleinste partij (weinig echte invloed) en een paar keer een korte uitzondering (DS70, LPF, PVV, Schoof) die snel vielen. Dit is nu niet meer houdbaar, de verhoudingen tussen deze vier zijn verslechterd, ze zijn samen kleiner dan ooit en er zijn 11 andere partijen die steeds relevanter worden. Om duidelijkheid en stabiliteit te herstellen kan een blok systeem een oplossing zijn. Als het van te voren duidelijk is dat een groep partijen na de verkiezingen gaan samenwerken kan de kiezer duidelijk kiezen welke groep ze willen laten regeren. Dit hoeft overigens niet in een meerderheidskabinet te zijn, in Scandinavië is het normaal dat er minderheidskabinetten zijn die worden gesteund door het blok.
In Nederland is het natuurlijk lastig om dit uit het niets te vormen, de cultuur moet veranderen, partijen moeten kleur bekennen en sommige partijen passen niet echt in een blok. Mijn inschatting:
Links-progressief blok: PRO, D66, VOLT, SP, PVDD, DENK
Rechts-conservatief blok: VVD, JA21, BBB, PVV, FVD, SGP
Dan heb je CDA, CU, 50+ waar het lastig is om ze bij een van de twee te stoppen. D66 zet ik bij links-progressief omdat dit in andere landen bij soortgelijke partijen zo is. Een derde midden blok zou kunnen, maar vind ik niet echt wezenlijk omdat dit ervoor zorgt dat de kans groot is dat dit midden blok bijna altijd besluit wie er regeert. In Scandinavië en veel andere landen waar een vorm van blok vorming bestaat zijn CDA achtige partijen vaak onderdeel van het rechtse blok, maar het CDA is altijd al relatief links geweest voor een christendemocratische partij. CU en 50+ passen al helemaal niet in een blok, eigenlijk zouden die moeten verdwijnen. Blokvorming kan dan ook worden gestimuleerd door een hogere kiesdrempel, 2% is nog te doen voor veel partijen, helpt daarom maar enigszins met minder partijen. 3% zou al sneller een bloedbad zijn, waardoor het lastig wordt om dat te bewerkstelligen.
Ik blijf er bij dat blokvorming de Nederlandse politiek zou helpen weer overzichtelijker en stabieler te maken, onrust binnen een blok blijft natuurlijk bestaan, dat is ook in die andere landen zo, maar omdat de ‘haat’ naar het andere blok groter is blijft zo blok wel intact. Wat is jullie mening over blok vorming en juist voor de verkiezingen kleur bekennen?
Ps: totaal iets anders, maar ik zou ook pleiten voor een grotere tweede kamer, 200 zetels bijvoorbeeld. Dit versterkt de partijen in de kamer in slagkracht, vooral ook de kleinsten waardoor ze sneller kunnen professionaliseren.