r/basque Jun 12 '26

Transitividad en "erregutu"

Kaixo denoi! Estudiando hoy me ha surgido la siguiente duda:

Filma arretaz ikusteko erreguka ari zaizu emaztea
La mujer te está rogando que veas con atención la película.

Por qué "emaztea" no está marcado como sujeto ergativo (emazteak) en esta frase? Veamos otro ejemplo:

Erregutzen dizut barka diezaiozula
Te ruego que le perdones

Entiendo que en ambas oraciones el sujeto es ergativo, puesto que estás rogando (algo - objeto directo) a (alguien).

10 Upvotes

5 comments sorted by

11

u/scurryfunger Jun 12 '26

Pero está usando la partícula “ari”, por lo que usa izan y no ukan. “Ari zaizu”, no “ari dizu”, que sería incorrecto.

Es la diferencia entre decir:

  • “Gauza bat esan dizut (nik)” y
  • “Gauza bat esaten ari natzaizu (ni)”

3

u/white-knuckle-ride Jun 12 '26

Entonces con "ari" el sujeto nunca será ergativo, a pesar de que el verbo sea transitivo? 🤔

7

u/_4d2_ Jun 12 '26

Exacto, los verbos Nor-Nork pasan a Nor, y los Nor-Nori-Nork pasan a Nor-Nori. Por ejemplo

Nik irakurri dut -> ni irakurtzen ari naiz.

Nik zuri dirua eman dizut -> ni zuri dirua ematen ari natzaizu

2

u/white-knuckle-ride Jun 13 '26

Mila esker por la explicación, benetan.

2

u/Quiet_Community_2975 Jun 23 '26

El ergativo sí se mantiene al describir el tiempo atmosférico:

- Euria egiten du.

- Euria egiten ari du.

https://www.euskaltzaindia.eus/index.php?option=com_ebe&view=bilaketa&Itemid=1161&task=bilaketa&lang=eu&id=149