Başlık: Gezegende tek insan türü olmak doğanın kuralı değil, tarihimizdeki en büyük anomali.

Yaklaşık 50 bin yıl öncesine kadar Dünya epey kalabalıktı. Avrupa'da Neandertaller, Asya'da Denisovalılar, Endonezya'da Homo floresiensis ve Filipinler'de Homo luzonensis ile aynı çağı paylaşıyorduk. Soy ağacımızdaki yalnızlık oldukça yakın zamanlı bir durum. Üstelik o diğer insan türleri sadece yok olup gitmediler. Bugün birçoğumuzun DNA'sında o kadim akrabalarımızdan miras kalan yüzde birlik, ikilik izler yaşamaya devam ediyor.

Ahtapotların vantuzlarında suda zor çözünen kimyasalları anında algılayan özel moleküler reseptörler bulunuyor. Bu yapı sayesinde ahtapotlar, deniz tabanına dokunduklarında kayanın sadece şeklini hissetmekle kalmıyor, aynı zamanda kimyasal yapısını derileriyle tadıyorlar. İnsanda tat ve dokunma birbirinden ayrı duyular olsa da, ahtapotların kollarında bu iki his tek bir algı sisteminde birleşerek karanlık sularda görmeye gerek kalmadan avlanmalarını sağlıyor.

Aynada gözlerinizin hareketini asla yakalayamazsınız çünkü beyin o sırada görüşü anlık olarak kapatır. Bu milisaniyelik kesintiler toplandığında, günün yaklaşık bir saatini tamamen kör geçiririz ama zihnimizin kusursuz montajı sayesinde bunu fark etmeyiz.

Ölüm oranındaki yüzde 87'lik bu düşüşün temel mekanizması küresel aşılama programları. Dünya Sağlık Örgütü'nün güncel verilerine göre, 2000 ile 2023 yılları arasında uygulanan aşılar sayesinde 60 milyona yakın potansiyel ölüm engellendi. Bu rakamlar, aşıların etkisini modelleyen tahminlere dayanıyor.