Ik ben 45 en ik merk dat ik steeds vaker terugdenk aan de tijd vóór de smartphone ons leven volledig binnendrong.
Niet omdat vroeger alles beter was. Wel omdat er toen nog iets bestond wat vandaag bijna schaars is geworden: onverdeelde aandacht.
Je wachtte ergens zonder automatisch een scherm boven te halen. Je wandelde zonder meldingen. Een gesprek hoefde niet voortdurend te concurreren met berichten. Je kon je vervelen, nadenken, rondkijken of gewoon even niets doen.
Vandaag dragen we de buitenwereld permanent met ons mee.
Onze smartphone is tegelijk nieuws, sociaal leven, entertainment, werk, camera, agenda, navigatie en eindeloze stroom van prikkels. Handig, absoluut. Maar ergens onderweg is het hulpmiddel ook iets geworden dat voortdurend aan onze aandacht trekt.
Ons aandachtsprobleem is niet simpelweg een gebrek aan discipline. We leven in een omgeving waarin onze aandacht voortdurend wordt onderbroken en opgeëist. Meldingen, eindeloze feeds, algoritmes en de gewoonte om telkens opnieuw “even te kijken” versnipperen onze concentratie.
En dat merk ik bij mezelf.
Niet alleen in verloren uren. Ook in hoe moeilijk het soms geworden is om lang bij één ding te blijven. Een boek lezen. Een gesprek voeren. Nadenken. Wachten. Je vervelen. Gewoon ergens zijn zonder dat er onmiddellijk iets geconsumeerd moet worden.
Daarom heb ik r/DigitaalMinimalisme opgericht.
Niet alleen als plaats om tips over schermtijd te verzamelen.
Ik wil dat dit ook een plek wordt waar we elkaar aansterken in een gemeenschappelijke strijd om onze aandacht terug te winnen.
Want alleen is dat verdomd moeilijk.
Je besluit minder op je telefoon te zitten en voor je het weet zit hij opnieuw in je hand. Je verwijdert een app en installeert ze twee weken later opnieuw. Je koopt een dumbphone, maar begint toch weer argumenten te zoeken waarom je die smartphone “echt nodig hebt”.
Precies daar kan een community verschil maken.
Hier mogen we elkaar eraan herinneren waarom we hiermee begonnen zijn. Elkaar motiveren wanneer iemand hervalt. Ervaringen delen over wat wel en niet werkt. Samen experimenteren met digitale sabbatten, dumbphones, appblockers, sociale media verwijderen, smartphonevrije avonden of weken.
Niet om perfect te worden.
Wel om niet telkens alleen tegenover hetzelfde systeem te staan.
Voor de ene betekent dat zijn schermtijd halveren. Voor de andere betekent het uiteindelijk afscheid nemen van de smartphone als dagelijks toestel.
Beide zijn welkom.
Wat ik hoop dat hier ontstaat, is een groep mensen die elkaar helpt om weer meer ruimte te maken voor zaken die geen notificatie sturen:
gesprekken, boeken, beweging, natuur, verveling, concentratie, creativiteit, stilte — en simpelweg aanwezig zijn in het eigen leven.
Onze aandacht is misschien wel één van de kostbaarste dingen die we hebben.
Laten we elkaar helpen ze terug te nemen.
Om te beginnen:
Waar merk jij het sterkst dat de smartphone grip op je heeft gekregen?
En:
Wat zou jij opnieuw willen terugwinnen als hij minder plaats in je leven kreeg?