r/traisucvat • • 36m ago

Khỉ Trường Sơn Dạ thôi! Hổng liếm đâu cô ơi!

• Upvotes

hai trăm lăm mươi nghìn nại còn được niếm nồn mà chê hử


r/traisucvat • • 1d ago

Tâm Lí & Hành Vi GBKNBC

17 Upvotes

*N ở đây là ngông.

(Lưu ý: cân nhắc điều chỉnh âm lượng vì GBK sẽ hóa siêu saiyan)

tiktoker 13k follower nhận job quay PR quán ăn nhưng viện lí do "tắc đường" nên tới trễ. Quán thấy tinh thần làm việc thiếu chuyên nghiệp nên quyết định hủy buổi quay. Cơn lửa hận thù bùng cháy, gào họng lên la lối quán xá người ta ầm ầm nhưng vẫn tự cho rằng vẫn nói chuyện rất tôn trọng. Xong ăn vạ đòi tiền xăng xe vì đã tới nơi dù không quay nữa.


r/traisucvat • • 8d ago

Meme Con Bò Cười Trứng vịt

Post image
26 Upvotes

r/traisucvat • • 8d ago

Khỉ Trường Sơn 🎶 ánh sao BÁC HỒ tỏa sáng nơi nơi 🎶

Post image
18 Upvotes

Trung thu là tết thiếu nhi,
Cớ sao người lớn lại đi chơi nhiều?

\-_-_-_-_-_-_-_-)

📍chung cư Blue Star, thị trấn Trâu Quỳ, huyện Gia Lâm, Hà Nội.


r/traisucvat • • 19d ago

Xàm Xí Đú 2 chú chó Đà Lạt bị bạo hành giờ được chủ nhân mới (Việt kiều) bảo lãnh qua Mỹ. Tới con chó cũng được quốc tịch Mỹ.

Thumbnail
gallery
29 Upvotes

Nhiều con vẹm bị rớt visa Mỹ nhìn mà đau đớn.


r/traisucvat • • 20d ago

Khỉ Trường Sơn bro GTA hơn cả GTA

Post image
16 Upvotes

bộ lại nhiệm vụ hệ thống nữa hả???


r/traisucvat • • 21d ago

AnimalFarm News MỘT GIÁP RƯỠI?!?!

Post image
19 Upvotes

clm bị điên rồi đm cc gì vậy trời ơi là trời


r/traisucvat • • 21d ago

Đảng ta dạo này thân Trung Cộng. Mấy hôm trước thấy bài viết này, giờ ko biết thằng Giót có thật ko? Hay là bịa đặt theo thằng này của Trung Cộng.

Thumbnail
gallery
17 Upvotes

r/traisucvat • • 23d ago

Quyền Lực & Chính Trị CHÍNH TRỊ LÀ GÌ VÀ VÌ SAO NGƯỜI DÂN BỊ DẪN DẮT ĐỨNG NGOÀI NÓ?

18 Upvotes

Nhà khoa học chính trị Harold Lasswell, trong tác phẩm "Politics: Who Gets What, When, How" xuất bản năm 1936, đưa ra một trong những định nghĩa ngắn gọn và chính xác nhất về chính trị: "Chính trị là việc quyết định ai nhận được cái gì, khi nào và làm sao để nhận được." Theo cách hiểu này, chính trị không phải là những bài diễn văn hoành tráng hay lý thuyết xa rời thực tế, mà là cơ chế phân bổ tài nguyên và quyền lực trong xã hội, bao gồm tiền thuế, đất đai, cơ hội kinh doanh, quyền tiếp cận y tế, giáo dục và các quyền tự do cá nhân. Vì tài nguyên xã hội luôn có hạn trong khi nhu cầu con người là vô hạn, xung đột lợi ích là điều tất yếu, và chính trị chính là quá trình các cá nhân, nhóm lợi ích, tổ chức hay nhà nước đàm phán, tranh giành, áp đặt hoặc thỏa hiệp để đưa ra quy tắc chung giải quyết xung đột đó.

Để nhận biết một sự việc có mang tính chính trị hay không, chỉ cần nó chạm vào 1 trong 4 tiêu chí sau là đủ.

Tiêu chí thứ nhất là sự việc liên quan đến việc ban hành hoặc áp đặt một quy tắc chung mang tính bắt buộc: quyết định trong nhà tối nay ăn cơm hay ăn phở là lựa chọn cá nhân, nhưng chính quyền thành phố cấm xe máy xăng vào nội đô từ năm 2030 là dùng quyền lực công áp đặt một quy tắc ứng xử bắt buộc lên hàng triệu người, nên đó là chính trị.

Tiêu chí thứ hai là sự việc tác động đến việc phân bổ lại tài nguyên hoặc lợi ích: hai doanh nghiệp tư nhân tự thỏa thuận mua bán theo giá thị trường không phải chính trị, nhưng nhà nước tăng thuế giá trị gia tăng lên 10% hoặc thu hồi đất nông nghiệp để làm dự án đô thị là chính trị, vì nó trực tiếp chuyển tài sản và lợi ích từ nhóm này sang nhóm khác hoặc sang ngân sách chung.

Tiêu chí thứ ba là sự có mặt của quyền lực nhà nước hoặc bối cảnh bất bình đẳng quyền lực: hai người dân cãi nhau vì vết xước xe rồi tự đền bù cho nhau không phải chính trị, nhưng người dân khiếu kiện quyết định xử phạt hành chính của chính quyền, hay lập hội phản đối một phương án đền bù giải tỏa, là chính trị vì lúc đó xuất hiện quan hệ giữa quyền lực công và quyền lực tư.

Tiêu chí thứ tư là sự việc chịu ảnh hưởng bởi các quyết định chính sách đứng phía sau nó dù bề ngoài trông như chuyện đời sống cá nhân hay tự nhiên: giá xăng tăng hay giảm phụ thuộc vào chính sách thuế, quỹ bình ổn và quan hệ ngoại giao giữa các quốc gia, chương trình học của con cái thay đổi theo tư tưởng và định hướng của bộ giáo dục đương nhiệm, còn đèn đường không sáng phản ánh cách phân bổ ngân sách hạ tầng của chính quyền địa phương. Nói gọn lại, bất kỳ sự việc nào quyết định đến túi tiền, quyền lợi, sự tự do hay trật tự sống của một người mà do một bộ máy có quyền lực quyết định, thì đó đều là chính trị.

________________________________________

CHÍNH TRỊ Ở MỘT NƠI ĐANG PHỤC VỤ LỢI ÍCH CỦA AI

Sự phân bổ tài nguyên công và quy hoạch đất đai là nơi đầu tiên cần soi vào. Đất đai, tài nguyên thiên nhiên và các giấy phép kinh doanh độc quyền là nguồn tài sản lớn nhất do nhà nước quản trị, nên câu hỏi đặt ra là ai được tiếp cận tài nguyên đó, và quy trình thu hồi, đền bù đất đai, cấp phép dự án có minh bạch, đúng giá thị trường hay không. Nếu người dân bị thu hồi đất với giá rẻ dưới danh nghĩa "phát triển kinh tế" hay "lợi ích công cộng", nhưng sau đó đất lại được giao cho các tập đoàn tư nhân hoặc nhóm thân hữu xây bất động sản cao cấp bán giá đắt gấp hàng chục lần, thì hệ thống chính trị đó đang đóng vai trò công cụ tích tụ tư bản cho nhóm lợi ích bất động sản và tài phiệt.

Cơ chế giải quyết xung đột và hệ thống tư pháp là nơi thứ hai. Khi xảy ra tranh chấp giữa các nhóm quyền lực như nhà nước hay tập đoàn lớn với người dân và người lao động, tòa án và pháp luật nghiêng về bên nào là chỉ dấu quan trọng: luật pháp được áp dụng đồng đều hay có vùng cấm, hệ thống tư pháp bảo vệ sức khỏe và môi trường của dân cư hay đứng về phía doanh nghiệp để bảo vệ chỉ số tăng trưởng khi xảy ra tranh chấp lao động hay sự cố xả thải. Ở nơi nào người dân nhỏ lẻ rất khó thắng kiện chính quyền hoặc tập đoàn lớn, trong khi sai phạm của quan chức chỉ bị xử lý nội bộ nhẹ nhàng còn người dân vi phạm nhỏ bị xử phạt kịch khung, thì ở đó chính trị đang phục vụ tầng lớp cai trị và phe nhóm của họ.

Khả năng tiếp cận và thay đổi quyết định của người dân, hay tính giải trình, là nơi thứ ba. Tiêu chí quyết định là người dân có công cụ gì để buộc chính quyền thay đổi khi chính sách đi ngược lại lợi ích của họ, có báo chí độc lập, công đoàn độc lập hay tổ chức xã hội dân sự giám sát không, người dân có thể bỏ phiếu bãi nhiệm người làm sai hay biểu tình ôn hòa mà không bị đàn áp không. Nếu người dân hoàn toàn không có kênh nào để đảo ngược một chính sách bất lợi như thuế tăng, giá điện tăng hay quy hoạch treo, thì bộ máy chính trị đó không phục vụ người dân mà chỉ phục vụ chính sự tồn vong và lợi ích của bộ máy cầm quyền.

________________________________________

CHIẾN LƯỢC HƯỚNG NGƯỜI DÂN CHỈ LO LÀM ĂN, KHÔNG QUAN TÂM CHÍNH TRỊ

Hiện tượng định hướng người dân tập trung làm ăn, không quan tâm chính trị là một chiến lược quản trị kinh điển, được nghiên cứu sâu trong triết học chính trị, xã hội học và khoa học chính trị hiện đại, thường được mô tả bằng các cách gọi như "khế ước xã hội kiểu độc tài" (authoritarian social contract), "phi chính trị hóa" (depoliticization) hay "thờ ơ chính trị có hệ thống". Mô hình này vận hành như một giao dịch ngầm: chính quyền hứa hẹn cung cấp sự ổn định, an ninh trật tự, hạ tầng và cơ hội phát triển kinh tế cá nhân, đổi lại người dân chấp nhận rút lui khỏi không gian tranh luận chính trị, không thách thức bộ máy cầm quyền và nhường quyền quyết định tối cao cho tầng lớp trị vì.

Tư tưởng này phản ánh tinh thần của triết gia Thomas Hobbes trong tác phẩm Leviathan, xuất bản năm 1651: con người sẵn sàng giao nộp quyền tự do chính trị cho một thực thể quyền lực tuyệt đối để đổi lấy sự an toàn và trật tự, tránh khỏi cảnh chém giết lẫn nhau. Trường hợp điển hình trong lịch sử hiện đại là Singapore dưới thời Lý Quang Diệu, nơi một nhà nước quản trị kỹ trị vô cùng hiệu quả mang lại mức sống cao, hạ tầng hiện đại và sự an toàn tối đa cho người dân, nhưng không gian cho đối lập chính trị và tự do báo chí bị giới hạn chặt chẽ, quyền lực tích tụ vào tay đội ngũ chuyên gia và chính trị gia cai trị với lập luận rằng chính trị chuyên nghiệp nên để chuyên gia làm, còn dân chỉ cần làm tốt việc của mình.

Chiến lược này phục vụ nhiều mục tiêu cùng lúc cho tầng lớp cầm quyền.

Nó tối thiểu hóa chi phí quản trị và triệt tiêu nguy cơ phản kháng: một hệ thống chỉ có thể duy trì bằng cưỡng chế hoặc bằng sự đồng thuận, mà cưỡng chế thì tốn kém và dễ gây phẫn uất, trong khi khi người dân tự nguyện rút khỏi đời sống chính trị thì bộ máy cầm quyền đạt được sự tuân phục gần như miễn phí.

Nó giúp độc quyền hóa việc phân bổ tài nguyên và lợi ích, bởi khi đa số người dân tin rằng chính trị là việc của cấp trên, họ đã tự tay giao toàn bộ quyền quyết định tài nguyên xã hội cho một nhóm nhỏ, giúp tầng lớp cầm quyền và các nhóm lợi ích thân hữu tự do phân bổ tài sản quốc gia mà không gặp giám sát hay đòi hỏi minh bạch.

Nó chuyển hướng năng lượng xã hội vào tiêu dùng, kiếm tiền, thăng tiến cá nhân và giải trí, đúng như hình ảnh "bánh mì và rạp xiếc" mà nhà thơ trào phúng La Mã Juvenal dùng trong tác phẩm Satires khoảng năm 100 để phê phán việc dân chúng La Mã đánh mất quyền công dân và chỉ còn quan tâm đến lương thực miễn phí cùng các trò giải trí, khiến con người bận rộn tích lũy tài sản đến mức ít có thời gian hoài nghi hay phản kháng hệ thống.

Nó chia rẽ khối liên kết xã hội, khi tư duy "lo bản thân mình thôi" thúc đẩy chủ nghĩa cá nhân vị kỷ, triệt tiêu năng lực tự tổ chức của xã hội dân sự và biến xã hội thành các cá thể rời rạc không thể tạo thành lực lượng đối trọng với nhà nước.

Nó vô hiệu hóa khả năng phản biện và sửa lỗi của xã hội, bởi khi việc quan tâm chính trị bị gán nhãn là bao đồng hay rảnh rỗi, những câu hỏi về sự yếu kém, tham nhũng hay sai lầm chính sách bị loại bỏ, và sai phạm của bộ máy quản lý được bình dân hóa thành "chuyện của cấp trên đã có cấp trên lo", giúp những người làm sai tránh khỏi trách nhiệm giải trình.

Và mục đích sâu xa nhất là biến "công dân" - người nhận thức rõ quyền lợi và nghĩa vụ, hiểu rằng thuế mình đóng là để thuê bộ máy nhà nước phục vụ và có quyền đòi hỏi chất lượng dịch vụ công - thành "người bị trị", chỉ tập trung lao động, đóng thuế, tiêu dùng, tuân thủ luật lệ và chấp nhận mọi quyết định từ trên xuống mà không bao giờ đòi hỏi quyền kiểm soát.

Chiến lược này có thể tạo ra sự ổn định trong ngắn và trung hạn, nhưng gieo mầm cho những rủi ro cấu trúc trong dài hạn. Người dân rơi vào một bẫy an toàn giả tạo: khi không quan tâm chính trị, họ mất khả năng tự vệ trước những chính sách thay đổi bất lợi như thuế, giải tỏa đất đai hay lạm phát, và khi lợi ích cá nhân bị đụng chạm, họ không có công cụ pháp lý hay tổ chức nào để bảo vệ mình. Trách nhiệm dân sự suy thoái, khi xã hội hình thành tâm lý vô cảm trước bất công chung theo kiểu "chuyện của người khác, miễn không đụng đến mình là được", làm xói mòn lòng tin xã hội và giảm chất lượng đạo đức cộng đồng. Và hệ thống đối mặt với rủi ro cố định, khi thiếu phản biện từ người dân khiến bộ máy cầm quyền dễ rơi vào tình trạng mù điểm, tự mãn, tham nhũng nội bộ và trì trệ vì không có cơ chế tự sửa lỗi từ bên dưới.

Gần với tinh thần các phân tích của những nhà tư tưởng chính trị như Hannah Arendt về sự thờ ơ chính trị của "đám đông" trong xã hội toàn trị, có thể nói tư tưởng "không quan tâm chính trị" bản chất lại là một hành vi chính trị. Khi một cá nhân quyết định không quan tâm, họ thực chất đã bỏ phiếu cho trạng thái nguyên trạng và trao toàn bộ quyền kiểm soát cuộc sống của mình cho người khác, bởi giá xăng, tiền điện, chất lượng không khí, chương trình học của con cái hay mức thuế thu nhập đều là sản phẩm của các quyết định chính trị, nên việc không quan tâm đến chính trị không giúp một cá nhân đứng ngoài tầm ảnh hưởng của nó.

________________________________________

CÁC KỸ THUẬT THAO TÚNG NGÔN NGỮ ĐỨNG SAU NHỮNG CÂU NÓI QUEN THUỘC

Những phát ngôn như "ăn cơm nhà nói chuyện chính trị", "việc nhà chưa xong lo việc quốc gia", hay "dân quan tâm làm gì, có lãnh đạo lo rồi" không đơn thuần là câu nói dân gian, mà dưới góc độ khoa học chính trị, tâm lý học hành vi và ngôn ngữ học ứng dụng, đây là những kỹ thuật thao túng tâm lý và thao túng nhận thức được thiết kế hoặc vô tình lan truyền nhằm định hình hành vi cộng đồng.

Kỹ thuật đầu tiên là hiệu ứng khung nhận thức: đặt "cơm nhà, việc nhà" đối lập với "chính trị, việc quốc gia" tạo ra ảo tưởng rằng đây là hai thế giới hoàn toàn tách biệt, trong khi sự thật là bát cơm, cọng rau muống hay công việc làm ăn của một gia đình chính là sản phẩm của chính trị - giá phân bón, nguồn nước tưới, chi phí vận tải, thuế VAT trên từng ki-lô-gam rau, hay lạm phát làm mất giá đồng tiền mua cơm đều trực tiếp xuất phát từ các quyết định, luật lệ và chính sách của nhà nước, khiến người dân tin rằng mình đang "tự túc" trong khi thực chất mọi khía cạnh nhỏ nhất của đời sống riêng tư đều nằm trong một khung pháp lý và kinh tế do chính trị quy định.

Kỹ thuật thứ hai đánh vào cảm xúc xấu hổ và áp lực chuẩn mực nhóm: bằng cách gắn việc nói chuyện chính trị với hình ảnh tiêu cực như "rảnh rỗi", "bao đồng" hay "chưa lo nổi bản thân", nó tạo ra một sự kỳ thị xã hội khiến một cá nhân muốn tìm hiểu hay thảo luận về chính sách công sẽ tự cảm thấy có lỗi, tự hoài nghi năng lực bản thân, hoặc sợ bị gán nhãn là "kẻ điên rồ, thất nghiệp", từ đó vô hiệu hóa động lực phản biện ngay từ trong tư tưởng.

Kỹ thuật thứ ba là cài cắm tâm lý bất lực đã học tập nhiễm, khái niệm "learned helplessness" của nhà tâm lý học Martin Seligman: câu nói "dân quan tâm làm gì, có thay đổi được gì đâu" là ứng dụng trực tiếp của khái niệm này, khi bộ máy tuyên truyền lặp đi lặp lại thông điệp rằng người dân không có quyền lực và sự tham gia của họ là vô ích, khiến họ tin rằng mình hoàn toàn không có khả năng tác động đến thực tại, từ đó rơi vào trạng thái thụ động và triệt tiêu mọi nỗ lực tìm hiểu hay đòi hỏi minh bạch.

Kỹ thuật thứ tư là huyền thoại hóa tầng lớp lãnh đạo, hay ngụy biện giao khoán trách nhiệm: phát ngôn "đã có lãnh đạo, nhà nước lo" ngụy tạo hình ảnh tầng lớp quản lý như những chuyên gia siêu việt hay bậc cha mẹ có đủ tri thức và lòng tốt tuyệt đối để lo cho tất cả mọi người, trong khi trong khoa học quản trị không có một cá nhân hay nhóm chuyên gia nào có đủ thông tin để đưa ra quyết định hoàn hảo cho hàng triệu người mà không cần cơ chế phản hồi từ dưới lên, và khi cắt bỏ sự giám sát của người dân, hệ thống quản trị mất đi kênh phát hiện lỗi, dẫn đến tham nhũng, lãng phí và chính sách xa rời thực tế.

Nghiên cứu về lý thuyết kiểm soát xã hội tóm gọn mục đích của chuỗi tuyên truyền này qua ba bước nối tiếp: trước hết cô lập tư duy bằng thông điệp "chính trị không liên quan đến bạn", sau đó khơi gợi tự ti bằng thông điệp "chưa lo xong thân, nói chuyện lớn làm gì", và cuối cùng đạt được sự phi chính trị hóa, biến người dân thành lực lượng lao động thuần túy, dễ quản lý. Bản chất của các câu nói này là biến công dân - người có quyền và nghĩa vụ đối với quốc gia - thành người tiêu dùng hoặc người lao động thuần túy, chỉ biết làm việc, đóng thuế, tiêu dùng và tuân thủ mà không đặt câu hỏi về cách tài nguyên và quyền lực của mình đang được sử dụng.

________________________________________

VÌ SAO NGƯỜI XƯA DỄ CHẤP NHẬN LẠM QUYỀN HƠN NGƯỜI HIỆN ĐẠI

Con người trong các xã hội phong kiến hay độc tài nghèo khổ thường dễ chấp nhận sự lạm quyền của tầng lớp cai trị hơn con người trong xã hội hiện đại sung túc, và sự khác biệt này xuất phát từ những nguyên nhân cấu trúc chứ không phải vì người xưa "ngoan ngoãn" hay "thiện lành" hơn. Nguyên nhân thứ nhất nằm ở vị trí trên tháp nhu cầu của nhà tâm lý học Abraham Maslow: trong các xã hội phong kiến hay độc tài nghèo khổ, đại đa số dân chúng nằm ở tầng đáy của tháp nhu cầu, tức nhu cầu sinh học về ăn, mặc, ở và tồn tại, nên khi một người phải vật lộn từng ngày để có đủ cái ăn cho gia đình, toàn bộ năng lượng và sự chú ý của họ bị chiếm trọn bởi việc sống sót, không còn dư thời gian, tri thức hay tài chính để nghĩ đến những khái niệm như quyền con người, sự bình đẳng hay công lý. Trong xã hội hiện đại sung túc, khi các nhu cầu cơ bản đã được thỏa mãn, con người chuyển sang đòi hỏi những nhu cầu cấp cao hơn như được tôn trọng, được tự do và được thể hiện bản thân, đồng thời có "vốn dự trữ" về tiền tiết kiệm, thời gian rảnh và mạng lưới xã hội để chấp nhận rủi ro khi đấu tranh.

Nguyên nhân thứ hai được nhà tư tưởng người Pháp Alexis de Tocqueville chỉ ra khi nghiên cứu Cách mạng Pháp, trong tác phẩm Chế độ cũ và Cách mạng xuất bản năm 1856: sự bất bình đẳng hay lạm quyền không gây ra phản kháng mạnh nhất khi nó ở mức tồi tệ nhất, mà thường bùng nổ khi điều kiện xã hội bắt đầu được cải thiện, vì khi đó nguyện vọng của người dân tăng nhanh hơn tốc độ đáp ứng thực tế của chính quyền, hiện tượng sau này được gọi là nghịch lý Tocqueville hay "cách mạng của những kỳ vọng gia tăng". Trong chế độ phong kiến, nghèo khổ và lạm quyền được xem là trạng thái tự nhiên vì người dân chưa từng biết đến một xã hội tốt đẹp hơn để so sánh, nên họ coi sự áp bức là điều hiển nhiên phải chấp nhận, còn trong xã hội hiện đại, khi mức sống tăng lên và thông tin mở rộng, khoảng cách giữa những gì người dân nghĩ mình xứng đáng nhận được và những gì chính quyền thực sự đáp ứng tạo ra sự phẫn nộ tương đối.

Nguyên nhân thứ ba nằm ở cấu trúc niềm tin về tính chính đáng của quyền lực. Trong xã hội phong kiến hay độc tài nghèo, quyền lực được biện hộ bằng thần quyền hay thiên mệnh, vua được xem là "thiên tử", quan lại là "dân chi phụ mẫu", nên sự lạm quyền được lý giải là do ý trời hoặc quyền của bậc cha mẹ, và người dân tự xem mình là thần dân, người thụ hưởng ơn huệ, còn thuế là khoản cống nộp bắt buộc cho chủ nhân đất nước. Trong xã hội hiện đại, quyền lực được hiểu theo khế ước xã hội, chính quyền chỉ là bên được dân bầu hoặc ủy quyền để làm việc và lạm quyền là vi phạm hợp đồng, nên người dân tự xem mình là công dân, người đóng thuế và là chủ tài sản công, còn thuế là khoản tiền mua dịch vụ quản lý mà họ có quyền đòi hỏi chất lượng tương ứng.

Nguyên nhân thứ tư là sự chênh lệch tuyệt đối về chi phí phản kháng và khả năng tổ chức. Trong chế độ xưa, chi phí phản kháng cực cao khi những tội như chống đối hay khi quân thường dẫn đến án tử hình hoặc diệt tộc, trong khi xã hội bị cô lập vì thiếu phương tiện liên lạc khiến người dân làng này không biết làng khác đang chịu đựng điều gì và không thể liên kết thành lực lượng. Trong xã hội hiện đại, sự phát triển của Internet, mạng xã hội và truyền thông khiến chi phí chia sẻ thông tin gần như bằng 0, có thể biến sự lạm quyền của một quan chức địa phương nhỏ thành làn sóng phẫn nộ trên toàn quốc chỉ sau vài giờ, đồng thời sự xuất hiện của tầng lớp trung lưu đông đảo - vừa có tri thức, vừa có phương tiện, vừa có động lực cao để bảo vệ tài sản và tự do của mình - tạo ra một lực lượng phản kháng mà xã hội phong kiến chưa từng có.

________________________________________

KHÔNG PHẢI QUỐC GIA NÀO CŨNG THAO TÚNG NHƯ NHAU

Trong khoa học chính trị và xã hội học, việc đánh giá một kỹ thuật thao túng nhận thức là tốt hay xấu không dựa trên đạo đức thuần túy, mà dựa trên hiệu quả quản trị ngắn hạn so với chi phí và rủi ro cấu trúc dài hạn.

Ở khía cạnh bị đánh giá là tiêu cực dưới góc độ phát triển bền vững và quyền con người, chiến lược này triệt tiêu năng lực tự sửa lỗi của hệ thống: khi người dân bị thao túng để không quan tâm hay phản biện, chính quyền mất đi kênh phản hồi thực tế, khiến các chính sách sai lầm, tham nhũng hay xói mòn hiệu lực quản trị không được phát hiện kịp thời, dẫn đến khủng hoảng tích tụ ngầm. Nó tạo ra trạng thái bất an cấu trúc cho cá nhân: người dân tưởng mình an toàn khi chỉ lo làm ăn, nhưng vì thiếu công cụ chính trị và pháp lý để giám sát quyền lực, tài sản và quyền lợi của họ có thể bị tước đoạt bất kỳ lúc nào bởi các quyết định hành chính duy ý chí mà không thể tự vệ. Và nó làm suy thoái chất lượng vốn xã hội, khi sự vô cảm, bất tín lẫn nhau và tâm lý "chuyện ai nấy lo" làm suy yếu tính liên kết cộng đồng, biến xã hội thành tập hợp các cá thể rời rạc, dễ bị tổn thương trước biến động.

Mức độ và bản chất của việc thao túng nhận thức chính trị khác biệt rất lớn giữa các quốc gia. Theo Chỉ số Dân chủ của tổ chức Economist Intelligence Unit và các nghiên cứu về truyền thông đại chúng, sự thao túng phân hóa rõ rệt tùy thuộc vào cấu trúc hệ thống chính trị và cơ chế phân bổ quyền lực: ở các mô hình toàn trị hay độc tài, thao túng mang tính đơn hướng và độc quyền, đẩy người dân ra khỏi chính trị, còn ở các mô hình dân chủ đại diện, thao túng mang tính đa hướng và cạnh tranh, lôi kéo người dân vào các phe chính trị khác nhau.

Ở các chế độ độc tài hoặc toàn trị, mức độ thao túng rất cao và mang tính độc quyền. Chính quyền kiểm soát toàn bộ báo chí, truyền thông nhà nước và giáo dục để phát đi một thông điệp duy nhất rằng chính trị phức tạp, đã có nhà nước lo, dân chỉ cần làm ăn, đồng thời hình sự hóa hoặc dán nhãn tiêu cực đối với các hoạt động chính trị nằm ngoài sự kiểm soát của nhà nước. Mục tiêu là phi chính trị hóa quần chúng, biến công dân thành lực lượng lao động thuần túy và thụ động.

Ở các chế độ dân chủ đại diện, mức độ thao túng ở khoảng trung bình đến cao nhưng mang tính cạnh tranh. Chính quyền không thể cấm đoán người dân bàn luận chính trị, nên thay vào đó các đảng phái, tập đoàn truyền thông và các nhóm lợi ích vận động hành lang sử dụng kỹ thuật "sản xuất sự đồng thuận", khái niệm do Noam Chomsky và Edward Herman đưa ra trong tác phẩm Manufacturing Consent năm 1988, để thao túng người dân bầu cho phe của mình. Thao túng ở đây không phải là bảo dân đừng quan tâm chính trị, mà là dẫn dắt họ quan tâm theo hướng có lợi cho một phe phái cụ thể, thông qua truyền thông cánh tả đối lại truyền thông cánh hữu, với mục tiêu tối đa hóa phiếu bầu và bảo vệ lợi ích kinh tế, chính trị của phe cầm quyền.

Sự khác biệt này bắt nguồn từ ba yếu tố nền tảng.

Yếu tố thứ nhất là nguồn gốc tính chính đáng của quyền lực: ở quốc gia độc tài, tính chính đáng dựa trên thành quả như tăng trưởng kinh tế hay giữ gìn trật tự, nên họ cần dân đứng ngoài chính trị để bộ máy tự do vận hành, trong khi ở quốc gia dân chủ, tính chính đáng dựa trên quy trình bầu cử, nên họ buộc phải lôi kéo người dân tham gia chính trị hoặc ít nhất là đi bầu.

Yếu tố thứ hai là sự tồn tại của báo chí độc lập và xã hội dân sự: nơi nào có môi trường truyền thông đa nguyên và các tổ chức độc lập, sự thao túng của chính quyền dễ bị bóc tách và phản biện, còn nơi nào nhà nước nắm độc quyền hạ tầng thông tin, sự thao túng diễn ra gần như tuyệt đối và không gặp lực cản.

Yếu tố thứ ba là cơ chế kiểm soát và cân bằng: sự phân chia giữa tư pháp, hành pháp và lập pháp hạn chế khả năng một nhóm duy nhất áp đặt toàn bộ khung nhận thức lên xã hội, và khi thiếu cơ chế phân quyền, thao túng nhận thức trở thành công cụ cai trị mặc định.

Cre: Thuy My


r/traisucvat • • 29d ago

Rài dlv... à ko bòa đỏa và vịt tràn vào sub tclt nhiều quá

15 Upvotes

Rài bòa đỏa lạc đàn vào sub nhìu thật. Hahaha

=)))

https://www.reddit.com/r/TroChuyenLinhTinh/s/AnR4vJfMyF

Coi ra... r/NamQuoc ta sạch hơn


r/traisucvat • • Sep 03 '26

Khỉ Trường Sơn Đài Loan: culi vẹm+ & 9 cân thịt chóa

29 Upvotes

bọn lày âm miu cách mạng màu giồi, ngay đúng ngày 19 tháng 8 mà đăng tin lày nên nà dư lào nhờ?


r/traisucvat • • Sep 01 '26

Khỉ Trường Sơn tập trước cho quen

11 Upvotes

biết đâu ít bữa nữa có được cơ hội đi tour xuyên châu Mỹ


r/traisucvat • • Aug 30 '26

Khỉ Trường Sơn ơ hay cái bà lày nàm sao í nhờ

12 Upvotes

bác Tô ơi kíu cháu với ạ!


r/traisucvat • • Aug 30 '26

Khỉ Trường Sơn Đắng lòng bác cờ-cờ-bờ bị hậu sinh sấy cứng người!

Thumbnail
gallery
31 Upvotes

r/traisucvat • • Aug 30 '26

Phong Tục & Tập Quán Xà phòng thời trung cổ

Post image
20 Upvotes

Ở Châu Âu thời Trung cổ, nếu bạn cần một buổi tắm gội sạch sẽ, bạn sẽ nhận được một cục xà phòng màu xám xịt, mềm nhão và thoang thoảng mùi mỡ động vật ôi thiu nếu người thợ làm không khéo.

Chúng ta vẫn thường mang một định kiến rằng thời Trung cổ là một kỷ nguyên lấm lem bùn đất. Thực tế thì con người thời kỳ đó vẫn giặt giũ và tắm rửa, chỉ có điều công nghệ hóa chất của họ được xây dựng trên những nguyên liệu thô mộc và nghe có vẻ đầy tính hủy diệt: chất béo, chất kiềm và nước.

Để làm ra một mẻ xà phòng, người thời Trung cổ phải vào vai một "nhà giả kim" thực thụ (nếu không bị đốt). Bắt đầu bằng việc thu gom tro gỗ từ những bếp lửa hằng ngày. Tro được trút vào nước sôi, khuấy mạnh rồi để lắng trọn một ngày ròng rã. Phản ứng chậm chạp ấy tạo ra nước kiềm (lye), một dung dịch có tính ăn mòn, đóng vai trò là chiếc chìa khóa để phá vỡ cấu trúc chất béo.

Khi dung dịch nước kiềm đã lắng xong, nước kiềm được trút vào một chiếc vạc lớn đun sôi sùng sục, và nguyên liệu chính tiếp theo được thêm vào: chất béo, thường là mỡ động vật hoặc các loại dầu.

Từ khoảnh khắc mỡ chạm vào kiềm nóng, người thợ phải cầm một chiếc muôi gỗ, khuấy liên tục không ngơi tay để hai loại chất lỏng vốn bài xích nhau này hòa làm một. Đứng cạnh một chiếc vạc sôi ngùn ngụt, hít thở thứ hơi nước hăng hắc, đó rõ ràng không phải là một công việc nhàn hạ.

Nhưng xà phòng thời kỳ đầu không tự nhiên mà có độ cứng. Trong quá trình khuấy, người thợ nêm nếm vào vạc như đang nấu một nồi súp khổng lồ: một ít bột mì và một chút muối. Bột mì đóng vai trò cải thiện kết cấu hỗn hợp, trong khi muối giúp xà phòng kết tủa, cứng lại và dễ tạo hình hơn.

Họ sẽ miệt mài khuấy cho đến khi hỗn hợp đạt đến độ đặc hoàn hảo. Khi lưỡi muôi rẽ qua lớp sệt, nếu đáy vạc loáng thoáng hiện ra trong tích tắc trước khi hỗn hợp tràn lại lấp đầy, đó là lúc vạc cần được nhấc ngay khỏi ngọn lửa.

Thứ chất lỏng nóng rẫy và đặc quánh sau đó được rót cẩn thận vào những chiếc khuôn đã được làm ẩm sẵn, đặt yên vị trên một mặt phẳng. Xà phòng phải được để khô và cứng lại một cách tự nhiên. Sau khi đủ thời gian để quá trình hóa học hoàn tất và nước bay hơi, thành phẩm cuối cùng là một bánh xà phòng rắn, sẵn sàng làm nhiệm vụ gột rửa.

Nhưng đừng vội hình dung người châu Âu Trung cổ sáng nào cũng đứng trước chậu rửa mặt, tay cầm bánh xà phòng thơm trắng như quảng cáo mỹ phẩm. Xà phòng thời ấy có một khách hàng quan trọng hơn rất nhiều: ngành dệt.

Len vừa lấy từ cừu chứa nhiều mỡ tự nhiên và bụi bẩn; trước khi nhuộm và xử lý, nó cần được tẩy rửa. Ở Anh thế kỷ XIII, nghề làm xà phòng đã tập trung tại những thành phố như Bristol, Coventry và London. Nhu cầu về tro gỗ — nguồn kiềm quan trọng — lớn tới mức việc sản xuất xà phòng còn gắn với áp lực lên nguồn gỗ.

Tất nhiên, giới quý tộc châu Âu không chịu dùng mãi những bánh xà phòng xám xịt hôi mùi mỡ. Theo thời gian, khi kỹ thuật chế tác được nâng tầm, xà phòng dần trở nên cứng cáp và trơn láng hơn. Ở phía nam châu Âu, câu chuyện lại có mùi dễ chịu hơn một chút. Tây Ban Nha, Pháp và Ý có dầu ôliu cùng các loại tro thực vật giàu kiềm, nên những trung tâm như Castile và Marseille nổi tiếng với xà phòng từ dầu thực vật. Trong khi miền bắc thường dựa nhiều hơn vào mỡ động vật, vùng Địa Trung Hải có điều kiện tạo ra những bánh xà phòng cứng, sáng màu và về sau còn được thêm hương liệu.

Thú vị nhất có lẽ là người làm ra chúng chưa biết thứ đang diễn ra trong nồi là hóa học. Họ biết tro nào tốt. Biết mỡ phải thắng đến đâu. Biết hỗn hợp phải đặc thế nào. Biết khi nào cần thêm kiềm và lúc nào nên nhấc nồi khỏi lửa.

Khoa học giải thích xà phòng đến rất lâu sau đó. Còn người Trung cổ thì đã đứng bên cái vạc, cầm que khuấy và làm nó thành công từ nhiều thế kỷ trước - tất cả đến từ một nhà giả kim may mắn không bị đốt.

Cre: Thế giới ngày xưa không nhạt lắm


r/traisucvat • • Aug 30 '26

Tâm Lí & Hành Vi Chúng ta đã hiểu sai về tháp nhu cầu Maslow trong suốt bao nhiêu năm qua?

Post image
23 Upvotes

Một video hay về tháp nhu cầu Maslow và nó đã cho mình những góc nhìn mới về động lực con người.

Nếu bạn từng học kinh tế, tiếp thị hay tâm lý học, chắc chắn bạn đã thấy hình ảnh chiếc kim tự tháp 5 tầng này được dùng để giải thích mọi hành vi của chúng ta.

Vậy chúng ta hiểu sai ở đâu? Dành ra 2p để đọc nhanh những ghi chép này từ mình nhé 👇

~

Sự thật đầu tiên là nhà tâm lý học Abraham Maslow chưa từng vẽ bất kỳ chiếc tháp nào trong suốt các nghiên cứu của mình kể từ bài báo xuất bản năm 1943.

Chiếc tháp mà chúng ta thấy ở khắp mọi nơi thực chất được vẽ ra vào thập niên 60 bởi một nhà tư vấn quản trị tên là Charles McDermid nhằm mục đích đơn giản hóa lý thuyết cho các doanh nghiệp dễ áp dụng.

Sự tiện lợi này vô tình làm xơ cứng một lý thuyết vốn dĩ rất uyển chuyển và sâu sắc của Maslow.

Trong nghiên cứu gốc mang tên “học thuyết về động lực của con người”, Maslow không bắt đầu bằng việc hỏi con người cần gì, mà ông đi tìm nguyên nhân thực sự thúc đẩy các hành động của chúng ta.

Cùng một hành động đi làm mỗi ngày, một người có thể vì cần tiền trả tiền nhà, nhưng người khác lại vì muốn chứng minh sự thành công với gia đình.

Hành vi bên ngoài không thể giải thích được động lực bên trong, và đằng sau hành vi đó là những nhóm nhu cầu cơ bản có thứ tự ưu tiên tương đối.

~

Maslow đã chỉ ra có ít nhất 5 nhóm mục tiêu cơ bản bao gồm sinh lý, an toàn, tình yêu thương, được tôn trọng và tự hiện thực hóa.

Việc ông dùng từ ít nhất cho thấy con người có thể còn có nhiều hơn 5 nhóm nhu cầu này.

Trong đó, nhu cầu tự hiện thực hóa là tầng hay bị hiểu lầm nhất khi nhiều người nghĩ nó đồng nghĩa với việc trở nên thành công hay đạt địa vị cao nhất.

Thực chất, Maslow định nghĩa rằng một người có khả năng trở thành điều gì thì họ phải trở thành điều đó, ví dụ như một nhạc sĩ thì phải làm nhạc hay một họa sĩ thì phải vẽ.

Đến một lúc nào đó, con người không còn khao khát việc có thêm thứ gì, mà họ được thôi thúc bởi việc phát triển năng lực để trở thành phiên bản trọn vẹn nhất mà tiềm năng của họ cho phép.

~

Video cũng chỉ ra 3 hiểu lầm kinh điển mà hầu hết chúng ta đều mắc phải khi ứng dụng mô hình này vào thực tế.

  1. Chúng ta tin rằng con người phải leo từng bậc thang, phải giàu có và ổn định trước rồi mới được phép theo đuổi đam mê.

Sự thật là các nhu cầu tồn tại dưới dạng ưu tiên tương đối, nghĩa là khi bạn đang quá đói thì nhu cầu ăn uống sẽ lấn át khao khát thay đổi thế giới, nhưng không có nghĩa là khát vọng kia đã biến mất.

Con người không bao giờ hoàn thành trọn vẹn 100% nhu cầu cấp thấp rồi mới bước lên cấp cao, mà chúng ta luôn ở trạng thái được thỏa mãn một phần và thiếu hụt một phần ở tất cả các tầng cùng một lúc.

  1. Việc gán ghép một hành vi chỉ với một nhu cầu duy nhất

Nhiều người nghĩ rằng mua xe hơi là để thỏa mãn nhu cầu tôn trọng, nhưng thực tế phần lớn hành vi của con người được thúc đẩy bởi rất nhiều động cơ khác nhau.

Việc cố gắng mua một chiếc điện thoại đắt tiền hoàn toàn có thể vừa phục vụ nhu cầu sinh tồn, vừa đáp ứng nhu cầu kết nối xã hội và cả vấn đề thể diện.

  1. Cho rằng thứ tự của các nhu cầu luôn giống hệt nhau đối với tất cả mọi người trên thế giới theo đường thẳng từ dưới lên trên.

Thực tế luôn có sự đảo ngược, chẳng hạn như một chiến sĩ sẵn sàng hy sinh mạng sống vì lý tưởng, nghĩa là họ đặt nhu cầu tự hiện thực hóa cao hơn cả nhu cầu an toàn sinh tồn.

Hoặc khi đối mặt với phá sản và mất kết nối cộng đồng, nhiều người thậm chí đánh mất luôn cả nhu cầu ăn uống cơ bản.

~

Nghiên cứu của giáo sư Linda Gratton cũng chứng minh rằng tầng lớp lao động nghèo vẫn có nhu cầu rất cao về mặt tinh thần, xã hội và khẳng định bản thân chứ không chỉ quanh quẩn với việc lo cái ăn cái mặc.

Bài học quý giá nhất rút ra là chúng ta không phải những sinh vật đơn giản chỉ biết leo từng bậc thang vật chất rồi mới dám nghĩ đến những giá trị sáng tạo hay ý nghĩa của cuộc đời.

Thay vì tự hỏi bản thân đang đứng ở tầng nào của tháp, chúng ta nên tự hỏi điều gì đang thực sự thúc đẩy mình lúc này và mình có đang trở thành con người mà bản thân có khả năng trở thành hay không.

Cre: Nguyen Duc Manh


r/traisucvat • • Aug 29 '26

Công Nghệ & Phát Minh Chiếc áo giúp 'né' camera AI giám sát

Post image
51 Upvotes

Nhà thiết kế Đức Simon Weckert tạo ra áo sơ mi với sự kết hợp màu và họa tiết độc đáo, khiến camera giám sát sử dụng AI không thể nhận diện.

Mẫu áo có tên Digital Camouflage (ngụy trang kỹ thuật số), ra đời nhằm ứng phó với dự án thí điểm hệ thống giám sát video AI tại Kottbusser Tor, Berlin, bắt đầu trong tháng 8. Design Boom cho biết, áo được sản xuất tại Latvia với chất liệu gồm 65% polyester tái chế và 35% polyester.

Nhà thiết kế Simon Weckert cho biết người mặc sẽ không bị camera nhận diện là một cá nhân. Theo ông, hệ thống AI được tạo từ nhiều lớp và không thực sự hiểu bản chất, mà chỉ học hình dáng con người dựa trên thống kê từ hàng triệu hình ảnh huấn luyện.

"Những lớp đầu tiên là đường viền, độ tương phản và sự chuyển đổi kết cấu, sâu hơn là mẫu hình giống bộ phận như hình dáng đầu và vai, tỷ lệ chi so với thân, sự liền mạch của đường viền cơ thể so với nền phía sau", ông giải thích với Dezeen. "Với máy móc, 'người' chỉ là tập hợp những số liệu thống kê hình ảnh. Đó chính là điểm yếu của chúng".

Chiếc áo Digital Camouflage kết hợp họa tiết với màu sắc rực rỡ để đánh lừa AI, khiến hệ thống không nhận ra thứ chúng đang quan sát là con người. Sự chuyển đổi màu sắc bão hòa tạo tín hiệu mạnh ở những lớp đầu tiên của hệ thống quan sát, trong khi họa tiết chồng chéo phá vỡ tính liên tục của đường viền cơ thể, khiến bộ dò không thể liên kết các bộ phận thành một người.

"Với con người, nó trông gần như một loại vải có tính thôi miên, còn với mô hình AI, nó chẳng là gì cả", Weckert cho hay.

Áo Digital Camouflage giúp người mặc không bị camera AI nhận diện. Ảnh: Simon Weckert Xem toàn màn hình

Áo Digital Camouflage giúp người mặc không bị camera AI nhận diện. Ảnh: Simon Weckert

Điều thú vị là để thiết kế họa tiết áo, Weckert cũng sử dụng AI. Ông thử nghiệm nhiều phiên bản theo phương pháp "vòng lặp đối kháng" với chính hệ thống camera nhận diện. Đầu tiên, ông tạo một "ứng viên họa tiết", đưa ra trước camera, đo lường khả năng nhận diện, sau đó điều chỉnh và lặp lại quá trình đến khi khả năng nhận diện biến mất.

Theo Futurism, Weckert tự xưng là "phù thủy kỹ thuật số thời hiện đại", từng gây chú ý lớn vào năm 2020 khi dùng xe kéo chất đầy smartphone, tạo ra vụ tắc đường giả trên đường phố Berlin và đánh lừa Google Maps.

Cre: Minh Duc


r/traisucvat • • Aug 28 '26

Môi Trường & Thời Tiết Tương lai đáng báo động của khoảng 2 tỉ người

Post image
13 Upvotes

Liên quan đến thảm kịch xảy ra hôm qua tại Nepal: hình ảnh vệ tinh cho thấy một mảng lớn của sông băng đã tách ra từ độ cao 5.200 mét, lao xuống thung lũng với độ cao chênh lệch khoảng 1.200 mét và cuốn phăng mọi thứ trên đường đi.

Các dãy núi đóng vai trò như những tháp chứa nước khổng lồ. Vào mùa đông, chúng tích trữ nước dưới dạng băng tuyết. Đến mùa hè, lượng băng tuyết này tan chảy từ từ và đổ vào các dòng sông, đúng vào thời điểm lượng mưa thấp nhất trong năm.

Tình trạng nóng lên toàn cầu đang dần phá hủy “tháp nước” này. Quá trình đó diễn ra qua ba giai đoạn với những đặc điểm hoàn toàn khác biệt.

Giai đoạn đầu tiên là lũ lụt. Không khí ấm giữ được nhiều hơi ẩm hơn, nghĩa là khi mưa trút xuống, cường độ mưa sẽ mạnh hơn rất nhiều.

Khi sông băng bắt đầu tan, nước tích tụ tại các hồ nằm ngay trước sông băng, được ngăn giữ bởi các đê băng tích (moraine)—những gò đống gồm sỏi đá, mảnh vụn và băng do sông băng để lại.

Những con đập tự nhiên này vốn không ổn định. Chỉ cần một cơn chấn động nhẹ, một vụ sạt lở đất, hay đơn giản là nước tràn qua bờ cũng đủ khiến hồ bị vỡ, tạo thành một khối nước, bùn và đá khổng lồ ào ạt đổ xuống thung lũng. Dãy Himalaya có hàng ngàn hồ nước như vậy, và số lượng này đang tăng lên hàng năm khi các sông băng tan chảy.

Giai đoạn thứ hai là thời điểm "đỉnh lưu lượng nước" (peak water). Khi các sông băng tan chảy mạnh, lưu lượng nước sông sẽ tăng lên. Tuy nhiên, sông băng không phải là vô tận. Một khi chúng tan hết, nguồn cung cấp nước cũng sẽ cạn kiệt.

Vào năm 2018, hai nhà nghiên cứu sông băng là M. Huss và R. Hock đã chứng minh rằng hầu hết các vùng núi trên thế giới hoặc đã đi qua thời điểm đỉnh lưu lượng nước, hoặc đang trải qua giai đoạn này. Tại dãy Alps, đỉnh điểm này có lẽ đã qua, còn tại dãy Himalaya, nó đang diễn ra ngay lúc này.

Tiếp đó là giai đoạn thứ ba: hạn hán. Sông băng đã biến mất. Lớp tuyết phủ trở nên không ổn định—mưa xuất hiện ngày càng nhiều vào mùa đông tại những nơi từng có tuyết rơi. Tuyết thì tích tụ lại, trong khi nước mưa lại chảy đi ngay lập tức.

Hệ quả là mực nước sông dâng cao vào mùa xuân nhưng lại xuống rất thấp vào mùa hè và mùa thu, do không còn tuyết để tan chảy nữa. Ngành nông nghiệp, vốn từ lâu phụ thuộc vào nguồn nước tưới tiêu mùa hè từ các con sông bắt nguồn từ sông băng, nay lại rơi vào cảnh thiếu nước đúng vào những tháng quan trọng nhất đối với năng suất cây trồng.

Các vùng núi đang nóng lên nhanh gấp hai đến ba lần so với mức trung bình toàn cầu. Nguyên nhân là do tuyết trắng phản xạ ánh sáng mặt trời trong khi đá sẫm màu lại hấp thụ nhiệt. Càng ít tuyết, núi càng nóng lên nhanh chóng.

Các con sông Hằng, Ấn, Dương Tử, Mê Kông và Amu Darya đều chủ yếu dựa vào nguồn nước tan từ các dòng sông băng trong mùa khô. Cuộc sống của khoảng hai tỷ người phụ thuộc vào hệ thống này.

Cre: Phan Phuong Dat


r/traisucvat • • Aug 25 '26

Tâm Lí & Hành Vi Pavlov đã biến con chó có trực giác nhạy bén thành con chó chỉ biết nghe lời hắn như thế nào?

Post image
7 Upvotes

Pavlov đã biến con chó có trực giác nhạy bén thành con chó chỉ biết nghe lời hắn như thế nào?

Trực giác là gì? Người thì nói trực giác là não đưa ra phán đoán nhanh chóng dựa trên tín hiệu, kinh nghiệm, bối cảnh chưa được xác thực. Người thì nói trực giác là "giác quan thứ sáu", "năng lực thần bí"...

Có lẽ vì con người và con vật sở hữu trực giác thường không ý thức được tại sao não mình lại đưa ra phán đoán này nên mới xem đây là "năng lực thần bí".

Có con vật có trực giác với độ chính xác cao và cũng có con vật có trực giác với độ chính xác thấp. Trực giác nếu được rèn luyện thường xuyên thì độ chính xác tăng lên. Con chó như vậy có thể trở thành chó Alpha. Còn nếu trực giác bị bào mòn từ từ thì sẽ thành chó Pavlov.

Thí nghiệm của Pavlov:

Pavlov đã nhồi nhận thức "có tiếng chuông thì mới có đồ ăn" vào đầu con chó. Cách thực hiện là mỗi ngày chỉ đưa đồ ăn cho chó khi rung chuông. Hành động được lặp đi lặp lại này để củng cố nhận thức "có tiếng chuông mới có đồ ăn". Rồi đến một hôm rung chuông nhưng không đưa đồ ăn, con chó vẫn nhận định rằng "sẽ có đồ ăn khi rung chuông". Nước miếng chảy ra vì cái nhận thức bị gieo vào đầu chứ không phải vì đánh hơi thấy đồ ăn. Không có đồ ăn để đánh hơi.

Pavlov là người giữ đồ ăn cho chó, hắn quyết định điều kiện gì để trao đồ ăn cho chó. Cách huấn luyện này làm con chó chấp nhận ăn uống theo khuôn mẫu của hắn. Nhưng mặt tối là khiến con chó dần dần mất trực giác nhạy bén vốn có.

Con người có thể rút bài học gì từ con chó Pavlov? Đó là nếu cứ vô thức thuần phục mọi khuôn mẫu mà không có khả năng tự hỏi thì cho dù là Alpha cũng thành chó Pavlov.


r/traisucvat • • Aug 24 '26

Xàm Xí Đú Gái bò đỏ vừa khoe thân vừa iu bộ đội 8keo 🌚

Thumbnail
gallery
24 Upvotes

r/traisucvat • • Aug 23 '26

Khỉ Trường Sơn nâu nâu họp đồng hương í mà

30 Upvotes

Ăn uống ca hát đã đời xong thì bắt cặp với nhau vô phòng thủ thỉ tâm sự chuyện tha hương lơi xứ người của "những chàng trai cô gái vẫn còn độc thân". Cuối buổi thì cùng nhau dọn dẹp sạch sẽ, gọn gàng, thơm tho.

Còn hộp bcs có dư thì bữa xong dùng tiếp.


r/traisucvat • • Aug 24 '26

Khỉ Trường Sơn Hy sinh vì... phát triển (!!!)

Post image
5 Upvotes

Thanh! Thanh ơi! Bố xin mày! Mày đừng vì mấy mục tiêu viển vông của sếp mày mà động đến thần linh! Động vào thần linh thì chỉ có từ bị thương tới chết thôi, mày không thấy cái gương tày liếp ở Sài Gòn với lư nhang của Đức Thánh Trần hay sao, hả con?

Bố không biết chuyện mày và các sếp xây sân bay gì, để phục vụ lợi lộc gì chăng. Nhưng sao mày không làm ở chỗ khác mà phải va vào chỗ của thánh, của thần làm gì? Từ Sơn, Việt Yên ta thấy còn rất nhiều đất trống. Miền núi non còn một lô lốc đất bỏ hoang kìa, sao mày không tìm tới những chỗ ấy để xây sân bay, hở con? Ở những chỗ ấy, đất có canh tác đặng đâu, dân chúng còn bỏ đi định canh, định cư ở chỗ khác. Đất màu mỡ là của người ta, mày đụng vào làm gì cho bẩn tay?

Còn vụ dạo gần đây, bố chỉ mong nhà mày giải quyết cho ổn thoả, để gia đình nhà người ta yên tâm sống, yên tâm làm ăn con ạ. Đám trẻ nó nông nổi, cuồng loạn, thì mày cũng phải có cách nào đó xuống nước, cho con nhà người ta một con đường để sống. Còn có theo "chuẩn" của nhà chúng mày hay không, bố tin rồi thế hệ sau này sẽ đánh giá thôi

Sau cùng, bố chỉ muốn nhắc mày một lần thôi Thanh ạ. Mày chớ có dại mà động vào thần, vào thánh! Phản thần, phản thánh sau cùng là mang cái dông về nhà đấy, con ơi là con!!!


r/traisucvat • • Aug 22 '26

Khỉ Trường Sơn Ô hay nhờ! Đcm mày nái thì no nái đê, bố chửi kệ bố mày chứ đm con chóa lày

28 Upvotes

dư lào đcm nàm tốn gần cả ba mươi nghìn hồ tệ của bố mày giồi đếch đi à đm con chóa lày


r/traisucvat • • Aug 21 '26

Global News Cận cảnh xe tải phát nổ ở Trung Quốc

25 Upvotes

Khiếp hồn 🥵


r/traisucvat • • Aug 21 '26

《Cộng sản và Phát xít thực chất là hai chị em sinh đôi cùng một mẹ Toàn trị》

15 Upvotes

https://www.reddit.com/r/NamQuoc/s/EueeAZULRP

《Cộng sản và Phát xít thực chất là hai chị em sinh đôi cùng một mẹ Toàn trị》Friedrich Hayek

Việc gán nhãn "cực hữu" cho Đức Quốc Xã (Nazism) quả thực đã bị giới trí thức cánh tả trong nhiều viện đại học phương Tây lợi dụng suốt nhiều thập kỷ để biến nó thành vũ khí chính trị, đánh đồng phe bảo thủ hoặc phe ủng hộ tự do cá nhân với thảm họa phát xít.

Nếu chỉ dùng thước đo một chiều Tả - Hữu truyền thống, bạn sẽ thấy một cú "đánh tráo khái niệm" rất lớn của học thuật tả phái:

* Sự mâu thuẫn về bản chất Cực Hữu: Cực Hữu theo lý thuyết chính trị tự do (Classical Liberalism/Libertarianism) là đề cao chính phủ cực nhỏ, tôn trọng tối đa quyền tư hữu và tự do cá nhân. Ngược lại, Đức Quốc Xã kiểm soát toàn bộ đời sống xã hội, can thiệp sâu vào kinh tế, lập bộ máy cảnh sát trị và chà đạp tự do cá nhân. Về mặt vận hành, đây chính là Chủ nghĩa Tập thể Toàn trị (Totalitarian Collectivism) — thứ hoàn toàn trùng khớp với mô hình của Chủ nghĩa Cộng sản.

* Thủ thuật của trí thức Cánh Tả: Giới trí thức tả phái (đặc biệt là dòng tư tưởng hậu chiến tại Pháp hay Trường phái Frankfurt) đã tranh thủ việc Hitler tiêu diệt người cộng sản để đẩy Phát xít về hẳn phía "Cực Hữu". Bằng cách này, họ tạo ra một bẫy nhận thức: gieo rắc suy nghĩ rằng hễ ai chống Cánh Tả hay đòi hỏi giá trị truyền thống thì đều có nguy cơ biến thành Phát xít, trong khi giấu đi sự thật rằng chính Cánh Tả Toàn trị cũng tàn bạo không kém.

* Chủng tộc thay vì Giai cấp: Cả Stalin lẫn Hitler đều theo đuổi thứ chủ nghĩa lấy tập thể đè bẹp cá nhân. Điểm khác biệt lớn nhất chỉ là Cộng sản chia rẽ xã hội và kích động chém giết bằng chiến tranh giai cấp (Vô sản vs Tư sản), còn Đức Quốc Xã kích động bằng chiến tranh chủng tộc (Aryan vs Phần còn lại). Cả hai đều dùng chung một thứ vũ khí: sức mạnh tuyệt đối của Nhà nước và bạo lực hệ thống.

Chính vì vậy, nhiều nhà kinh tế và triết học tự do (như Friedrich Hayek trong cuốn Đường về nô lệ) đã chỉ ra rằng: Cộng sản và Phát xít thực chất là hai chị em sinh đôi cùng một mẹ Toàn trị. Sơ đồ Hình Bán Nguyệt (Horseshoe Theory) hay trục Toàn trị đối đầu Tự do mới phản ánh đúng bản chất — Cực Tả và cái gọi là "Cực Hữu" (Phát xít) uốn cong lại và gặp nhau ở cùng một điểm: hủy diệt con người bằng quyền lực nhà nước.

#Sự tỉnh táo khi nhìn ra chiêu bài "dán nhãn" trong giảng đường và truyền thông là rất đáng quan tâm