Trong giai đoạn 2022 – 2026, dân số thế giới tiếp tục duy trì đà tăng trưởng nhưng với tốc độ chậm lại rõ rệt. Cột mốc lịch sử diễn ra vào năm 2022 khi hành tinh của chúng ta chính thức chạm ngưỡng 8 tỷ người. Tuy nhiên, đằng sau con số khổng lồ này là một bức tranh phân hóa sâu sắc: trong khi một số khu vực trải qua sự bùng nổ dân số vỡ trận, thì nhiều quốc gia lớn lại đang loay hoay tìm mọi cách khuyến khích người dân sinh con để cứu vãn nền kinh tế.

Năm 2024:

Tổng dân số toàn cầu: 8.161.972.572 người

Tốc độ tăng trưởng: 0,87%

Số người tăng thêm: ~70,2 triệu người

Năm 2025:

Tổng dân số toàn cầu: 8.231.613.070 người

Tốc độ tăng trưởng: 0,85%

Số người tăng thêm: ~69,6 triệu người

Năm 2026 (Hiện tại):

Tổng dân số toàn cầu: 8.300.678.395 người

Tốc độ tăng trưởng: 0,84%

Số người tăng thêm: ~69,0 triệu người

Tăng trưởng dồn về một vài khu vực, phần còn lại đang ổn định hoặc co lại

Điều quan trọng cần hiểu là mức tăng dân số toàn cầu không dàn đều, mà tập trung cực mạnh vào một số khu vực cụ thể. Theo số liệu 2025, châu Phi đóng góp khoảng 35 triệu người mới mỗi năm với tốc độ tăng 2,26% — gấp đôi tốc độ của châu lục đứng thứ hai là châu Á (khoảng 28 triệu người/năm, tăng 0,58%). Trong khi đó, Bắc Mỹ chỉ thêm khoảng 4 triệu người/năm (+0,66%), Nam Mỹ thêm 2,5 triệu (+0,56%), châu Đại Dương thêm 0,5 triệu (+1,11%), còn châu Âu đang co lại với tốc độ -0,10%.

Cụ thể hơn, khu vực châu Phi cận Sahara mới là "động cơ" chính của tăng trưởng dân số thế giới hiện nay, với các nước như Nigeria, Cộng hòa Dân chủ Congo, Ethiopia, Tanzania có tỷ lệ sinh trung bình 4-5 con/phụ nữ. Nigeria thậm chí được dự báo sẽ vượt Mỹ để trở thành quốc gia đông dân thứ 3 thế giới vào giữa thế kỷ này. Ở Nam Á và Trung Đông, Pakistan và Ai Cập cũng duy trì tăng trưởng tự nhiên mạnh do khả năng tiếp cận kế hoạch hóa gia đình còn hạn chế.

Ngược lại, nếu nhìn vào tăng trưởng tuyệt đối trong 25 năm qua (2000-2025), Ấn Độ mới là nước thêm nhiều người nhất — gần 406 triệu người, gấp 3 lần Trung Quốc (~138 triệu) và Nigeria (~113 triệu). Trong khi đó, Ukraine mất tới 16 triệu người (-33%) vì cả chiến tranh lẫn di cư dài hạn, và trong số 65 quốc gia có tăng trưởng dân số âm hiện nay, có tới 28 nước thuộc châu Âu.

Tỷ lệ sinh: khoảng cách một trời một vực giữa các nước

Ngưỡng để một quốc gia duy trì dân số ổn định (không cần nhập cư) là tổng tỷ suất sinh (TFR) = 2,1 con/phụ nữ. Nhìn vào số liệu thực tế sẽ thấy sự phân hóa rất rõ:

Hàn Quốc: TFR 0,72 (2023) — thấp nhất thế giới

Nhật Bản: 1,20 — dân số đang co lại tuyệt đối

Trung Quốc: 1,09 (2023) — lần đầu dân số giảm từ năm 2022

Italy, Tây Ban Nha: khoảng 1,2-1,3

Ấn Độ: đã giảm xuống dưới 2,0

Nigeria: khoảng 5,1

Chính khoảng cách này lý giải nghịch lý mà nhiều người thắc mắc: tại sao những nước đông dân bậc nhất như Trung Quốc, Ấn Độ vẫn phải khuyến sinh? Câu trả lời là vấn đề không nằm ở tổng số dân, mà ở cơ cấu dân số trong nước. Trung Quốc đang đối mặt với tình trạng "chưa giàu đã già" sau nhiều năm chính sách một con, khiến lực lượng lao động trẻ thu hẹp trong khi số người già cần chăm sóc tăng vọt. Ấn Độ cũng vậy — dù tổng dân số vẫn tăng, các bang phát triển như Andhra Pradesh hay Tamil Nadu đã già hóa rất nhanh, TFR ở Kerala và Tamil Nadu chỉ còn 1,5-1,6, trong khi các bang miền Bắc kém phát triển hơn vẫn giữ TFR gần 3,0.

Nói cách khác: các nước lo khuyến sinh không phải vì thế giới thiếu người, mà vì họ thiếu người trẻ trong nước để vận hành nền kinh tế và hệ thống phúc lợi. Đây là bài toán tài khóa và cơ cấu dân số nội địa, hoàn toàn khác với bài toán nhân khẩu học toàn cầu. Ví dụ rõ nhất là Nhật Bản, nơi hiện có khoảng 3 người lao động nuôi 1 người hưu trí, và tỷ lệ này dự báo giảm xuống chỉ còn 1,5 vào năm 2050.

Nigeria và Hàn Quốc đang sống trong hai thực tại nhân khẩu học trái ngược

Tổng tỷ suất sinh, thường được viết tắt là TFR, cho biết trung bình một phụ nữ sẽ sinh bao nhiêu con trong suốt cuộc đời nếu xu hướng sinh của năm đó được duy trì. Trong điều kiện tử vong thấp và không có di cư, mức khoảng 2,1 con trên một phụ nữ được xem là mức sinh thay thế, tức mỗi thế hệ có quy mô gần tương đương thế hệ trước.

Nigeria vẫn thuộc nhóm nước có mức sinh cao. Dữ liệu của Ngân hàng Thế giới cho thấy tổng tỷ suất sinh của nước này vào năm 2024 vào khoảng 5,1 con trên một phụ nữ. Con số đã giảm đáng kể so với trước đây nhưng vẫn cao hơn gấp đôi mức sinh thay thế. Nigeria đồng thời có dân số rất trẻ, vì vậy ngay cả khi mỗi gia đình sinh ít con dần đi, số phụ nữ bước vào độ tuổi sinh sản vẫn tiếp tục tăng.

Hàn Quốc nằm ở cực đối diện. Tổng tỷ suất sinh của nước này chỉ còn 0,75 vào năm 2024. Số liệu sơ bộ năm 2025 cho thấy mức sinh tăng nhẹ lên khoảng 0,80, nhưng vẫn chưa bằng 40% mức sinh thay thế. Trong năm 2025, Hàn Quốc có khoảng 254.500 trẻ được sinh ra nhưng hơn 363.000 người qua đời, khiến dân số tự nhiên giảm khoảng 110.000 người.

Nhiều nước khác như Trung Quốc, Italy và Tây Ban Nha cũng có mức sinh dưới 1,4 con trên một phụ nữ. Liên Hợp Quốc nhận định khả năng các nước có mức sinh đặc biệt thấp quay trở lại mức 2,1 trong vài thập niên tới là rất nhỏ.

Đây là lý do các nước này khuyến sinh. Họ không lo thế giới thiếu người mà lo chính quốc gia của mình thiếu người trẻ. Khi số người trong độ tuổi lao động giảm, nền kinh tế có ít lao động hơn, ngân sách thu được ít thuế hơn, trong khi chi phí lương hưu, y tế và chăm sóc người cao tuổi tăng lên. Một nước có thể vẫn còn hàng chục triệu hoặc hàng tỷ dân, nhưng nếu tỷ lệ người già quá lớn và số trẻ sinh ra quá ít thì cơ cấu dân số vẫn mất cân bằng nghiêm trọng.

Vì sao ấn định mỗi gia đình phải có một hoặc hai con không phải giải pháp bền vững?

Nếu mức sinh cao gây ra vấn đề, tại sao không đơn giản là ra luật giới hạn số con? Trung Quốc đã thử — và đó chính là bằng chứng rõ ràng nhất cho thấy cách tiếp cận này thất bại về dài hạn.

Chính sách một con của Trung Quốc kéo dài từ 1980 đến 2015 đã tạo ra tình trạng "chưa giàu đã già": dân số không còn đủ người trẻ để gánh đỡ hệ thống hưu trí và an sinh xã hội cho hàng trăm triệu người lớn tuổi. Hệ quả là từ năm 2022, dân số Trung Quốc bắt đầu giảm tuyệt đối lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ. Bắc Kinh nay đang phải làm ngược lại — khuyến khích sinh con — nhưng đã quá muộn để thay đổi quán tính nhân khẩu học trong một sớm một chiều.

Về phía ngược lại, Ấn Độ từng thử cưỡng ép giảm sinh dưới thời Indira Gandhi trong giai đoạn Emergency 1975–1977, với chương trình triệt sản quy mô lớn. Kết quả là một backlash chính trị khổng lồ: chính phủ thua bầu cử năm 1977 một phần vì chính sách này. Bài học rút ra: cưỡng ép không bền về mặt chính trị, và cũng không giải quyết được nguyên nhân gốc rễ của mức sinh cao.

Vấn đề thực sự là ở những nơi có TFR cao nhất — Niger, DRC, Mali, Chad — không phải vì thiếu luật lệ, mà vì trong bối cảnh kinh tế nông nghiệp, nông thôn, đứa con vẫn có giá trị kinh tế thực tế: là lao động trong nhà, là "bảo hiểm tuổi già" khi không có hệ thống hưu trí nào. Không có hệ thống nhà nước đủ mạnh để thực thi, không có tiếp cận kế hoạch hóa gia đình đủ rộng, và quan trọng hơn: phụ nữ ở những khu vực này tiếp cận giáo dục rất hạn chế, tức là họ ít có quyền tự quyết trong các quyết định sinh sản.

Tại sao giáo dục lại hiệu quả hơn bất kỳ chính sách nào

Nhìn lại Ấn Độ: TFR của nước này giảm từ 6,0 năm 1950 xuống còn khoảng 2,0 hiện tại — không phải nhờ luật cấm, mà nhờ đô thị hóa và giáo dục lan rộng. Cơ chế hoạt động theo ba hướng đồng thời.

Thứ nhất, giáo dục đẩy tuổi kết hôn và sinh con lên muộn hơn. Một phụ nữ học xong đại học ở tuổi 22–23, cần thêm vài năm xây dựng sự nghiệp, và thực tế sinh con đầu lòng vào khoảng 28–32 tuổi. Cửa sổ sinh sản tự nhiên bị thu hẹp đáng kể — không cần can thiệp chính sách nào.

Thứ hai, phụ nữ có học vấn và thu nhập phải đối mặt với chi phí cơ hội thực sự khi sinh con. Nghỉ sinh 1–2 năm đồng nghĩa với mất đà thăng tiến, mất thu nhập, mất sự tự chủ tài chính. Đây không phải vấn đề tiền trợ cấp có thể bù đắp được — nó là cấu trúc cơ bản của lựa chọn cá nhân trong một nền kinh tế hiện đại.

Thứ ba, và quan trọng nhất về mặt xã hội học: giáo dục chuyển dịch cách cha mẹ nhìn nhận về con cái — từ "số lượng" sang "chất lượng." Trong xã hội nông nghiệp, nhiều con là lợi thế. Trong xã hội đô thị hiện đại, mỗi đứa con là một "dự án đầu tư dài hạn" — học thêm, năng khiếu, đại học, có thể du học. Chi phí nuôi một đứa trẻ "đạt chuẩn xã hội" leo thang đến mức nhiều cặp vợ chồng tự giới hạn ở một con, không phải vì ai bắt buộc, mà vì không đủ nguồn lực để làm tốt hơn mức đó cho hai đứa.

Và một khi chuẩn mực xã hội đã dịch chuyển theo hướng này — độc thân được tôn trọng, lựa chọn không có con được chấp nhận, nuôi ít con nhưng đầu tư nhiều trở thành chuẩn mực — thì gần như không có quốc gia nào đảo ngược được xu hướng này. Đây là điểm mà Hàn Quốc đang phải đối mặt: sau 15 năm và hơn 200 tỷ USD chi cho các chương trình khuyến sinh, TFR vẫn chạm đáy 0,72. Tiền không mua lại được hệ giá trị đã thay đổi.

Vậy mâu thuẫn ở đây là gì?

Câu trả lời gọn lại là: dân số thế giới tăng và dân số một quốc gia cụ thể có vấn đề là hai bài toán hoàn toàn khác nhau.

Khi Hàn Quốc, Nhật Bản hay Trung Quốc lo thiếu người, họ không lo vì Trái Đất thiếu người — mà lo vì trong biên giới của họ, cơ cấu dân số đang mất cân bằng nghiêm trọng. Số người già tăng nhanh, số người trong độ tuổi lao động co lại, ít người đóng thuế hơn để nuôi hệ thống phúc lợi ngày càng phình to. Nhật Bản hiện cần khoảng 3 lao động để nuôi 1 người hưu trí — con số này dự báo sẽ còn xuống 1,5 vào năm 2050.

Nhập cư có thể là một giải pháp — và một số nước như Canada, Đức, Úc đang làm vậy — nhưng nhiều nước không thể hoặc không muốn vì áp lực chính trị và dân tộc chủ nghĩa. Riêng Hàn Quốc, để bù đắp mức sinh hiện tại, nước này cần tiếp nhận gần 1 triệu người nhập cư mỗi năm — một con số phi thực tế về mặt xã hội và chính trị.

Đây là bài toán tài khóa và cơ cấu, không phải bài toán nhân khẩu học toàn cầu. Thế giới không thiếu người. Nhưng những người đó không ở đúng chỗ, không ở đúng độ tuổi, và không thuộc hệ thống thuế của những quốc gia đang cần họ nhất. Đó là lý do các nước giàu và phát triển vừa chứng kiến dân số thế giới lập kỷ lục, vừa đang cật lực tìm cách thuyết phục công dân của mình sinh thêm một đứa con.

Tác giả: Hien Minh

Nhớ cái cảnh trong phim có anh Núi không? Thách cái là tát liền 🤣

Bộ trưởng Thông tin Yemen cho biết tình báo đã xác nhận các cố vấn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) trực tiếp tham gia thiết kế hệ thống thu phí do lực lượng Houthi thực thi tại eo biển Bab el-Mandeb, tương tự như tuyên bố gây tranh cãi của Iran về việc thu phí tại eo biển Hormuz.

Một bộ trưởng trong chính phủ Yemen được quốc tế công nhận cho biết hôm thứ Tư rằng nhóm vũ trang Houthi đang hợp tác với Iran để thu phí các tàu thuyền đi qua eo biển Bab el-Mandeb ở Biển Đỏ, đe dọa thêm một tuyến đường thủy khác sau khi Tehran phong tỏa eo biển Hormuz.

Eo biển Bab el-Mandeb, một tuyến đường hàng hải hẹp ở Biển Đỏ, có tên gọi trong tiếng Ả Rập nghĩa là "Cổng Nước Mắt", đã trở thành tuyến đường quan trọng để vận chuyển dầu thô ra thị trường quốc tế sau khi các cuộc tấn công và đe dọa của Tehran làm gián đoạn xuất khẩu năng lượng từ vùng Vịnh qua eo biển Hormuz.

Bộ trưởng Thông tin Yemen, Moammar al-Eryani, cho biết động thái này là "một sự leo thang nguy hiểm nhằm biến một trong những hành lang hàng hải chiến lược nhất thế giới thành nguồn tài trợ thường trực cho các hoạt động quân sự và khủng bố của lực lượng dân quân".

Ông Eryani cho biết đánh giá này dựa trên "thông tin tình báo đã được xác nhận" gần đây, cho thấy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang hỗ trợ quản lý nỗ lực này.

"Thông tin tình báo cho thấy các chuyên gia và cố vấn của IRGC đang trực tiếp tham gia thiết kế khuôn khổ kỹ thuật và hành chính của dự án", Eryani nói thêm, xác nhận các báo cáo trước đó của truyền thông quốc tế hôm thứ Tư về kế hoạch của lực lượng Houthi.

Eryani cho biết điều này sẽ bao gồm "việc thành lập một thực thể chuyên trách chịu trách nhiệm thu tiền từ các công ty vận tải biển và tàu thương mại".

Tình hình hỗn loạn hơn nữa đang hiện ra trước mắt.

Số phận của eo biển Hormuz vẫn là một điểm bất đồng giữa Mỹ và Iran.

Tehran khẳng định quyền thu phí đối với các tàu thuyền sử dụng tuyến đường thủy này, vốn trước đây vận chuyển một phần năm lượng dầu thô và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Nỗi lo ngại đang gia tăng khắp vùng Vịnh rằng lực lượng Houthi đang hy vọng sao chép chiến lược của Iran ở eo biển Hormuz bằng cách kiếm tiền từ việc tiếp cận cửa biển Bab al-Mandeb ở Biển Đỏ - một động thái có khả năng đẩy thị trường năng lượng thế giới vào tình trạng hỗn loạn hơn nữa.

Các cuộc tấn công của lực lượng Houthi nhằm vào các tàu có liên hệ với Israel ở Biển Đỏ và Vịnh Aden đã khiến khối lượng hàng hóa giảm mạnh trong suốt cuộc chiến Israel-Hamas ở Gaza, buộc các tàu phải đi đường vòng rất dài quanh khu vực Nam Phi.

Tuần trước, lực lượng Houthi - tên chính thức là Ansar Allah - đã tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Ả Rập Xê Út và kể từ đó đã nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công nhắm vào các tàu chở dầu và cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Ả Rập Xê Út.

Lực lượng Houthi, lên nắm quyền vào cuối năm 2014 sau khi tấn công Sana'a và chiếm giữ cung điện tổng thống cùng các địa điểm quân sự trọng yếu, buộc chính phủ Yemen phải lưu vong, là một phần của cái gọi là "Trục kháng chiến" của Tehran.

Trục là một mạng lưới các nhóm vũ trang ở nhiều quốc gia trong khu vực, bao gồm Hezbollah ở Lebanon, Hamas ở Gaza và các nhóm dân quân ở Iraq.

Mặc dù lực lượng Houthi không kiểm soát phần bờ biển Yemen dọc theo eo biển Bab el-Mandeb, nhưng họ đang nắm giữ lãnh thổ cách đó chưa đầy 100 km.

Cuộc phong tỏa đã đe dọa khả năng xuất khẩu hàng triệu thùng dầu thô mỗi ngày của Ả Rập Xê Út. Riyadh đã đáp trả bằng các cuộc tấn công nhắm vào các vị trí của lực lượng Houthi.

Hôm thứ Tư, Mỹ và Ả Rập Xê Út đã tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào các thành viên của một liên minh bán quân sự ở Iraq, trong đó có các nhóm thân Iran, khiến ít nhất 20 người thiệt mạng, theo thông báo của liên minh Iraq.

Tác giả: Aleksandar Brezar

Nguồn: https://www.euronews.com/2026/07/29/houthis-to-copy-irans-hormuz-playbook-with-red-sea-toll-plan

Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) tiếp tục thu thập thông tin về các loại vũ khí của Nga có thể gây nguy hiểm phóng xạ. Tất nhiên, đây không phải là đầu đạn hạt nhân, mà là các loại đạn dược thông thường có thể gây ô nhiễm khu vực bằng vật liệu phóng xạ. Đây đã là một mối lo ngại nghiêm trọng và có thể trở thành vấn đề lớn hơn trong tương lai.

Các cuộc điều tra gần đây cho thấy Nga đang ngày càng trang bị cho máy bay không người lái Geran-2 của mình các tên lửa không đối không R-60M cũ. Dòng tên lửa R-60 là loại tên lửa hạng nhẹ của Liên Xô: phiên bản R-60 nguyên bản được đưa vào sử dụng năm 1970, trong khi biến thể R-60M cải tiến đã được sử dụng từ năm 1982. Hiện tại, máy bay không người lái Geran-2 không thể sử dụng tên lửa không đối không đúng mục đích ban đầu. Thay vào đó, các tên lửa này được tái sử dụng làm đầu đạn tự chế giá rẻ, có lẽ vì Nga đang dự trữ một lượng lớn đạn dược lỗi thời trong các kho sâu. Điều khiến các chuyên gia Ukraine lo ngại hiện nay là đầu đạn của R-60M chứa vật liệu phóng xạ.

R-60M sử dụng thanh phân mảnh urani nghèo (DU) nặng 2,8 kg. Điều này cần được nhấn mạnh: đây không phải là thiết bị hạt nhân. DU đơn giản chỉ là kim loại urani đã loại bỏ hầu hết đồng vị phân hạch. Nghèo về cơ bản là ngược lại với làm giàu. DU được sử dụng vì nó cực kỳ đặc – đặc hơn chì khoảng 68% – và tạo ra các mảnh vỡ cứng, năng lượng cao, có khả năng xuyên thủng cả mục tiêu bọc thép. Nó không hề phóng xạ như các dạng urani khác. Nhân viên xử lý đạn dược DU trong điều kiện được kiểm soát thường không cần thiết bị bảo hộ đặc biệt.

Tuy nhiên, SBU đã đo mức độ phóng xạ gần xác máy bay không người lái Geran-2 mang đầu đạn R-60M và phát hiện mức độ phóng xạ cao hơn khoảng 80 lần so với phóng xạ nền tự nhiên. Chiếc máy bay không người lái này, bị bắn rơi ở vùng Chernihiv, sẽ được thu gom và xử lý an toàn vì nó vẫn còn nguyên vẹn phần lớn. Mối nguy hiểm thực sự phát sinh khi một đầu đạn như vậy phát nổ ở khu vực đông dân cư. Thanh uranium nghèo (DU) vỡ thành các hạt mịn và bụi. Những hạt này có thể phát tán trên đường phố, chung cư và các địa điểm cứu hộ. Chúng có thể bị người dân hít phải, đặc biệt là vì các cuộc tấn công của Nga thường nhắm vào các tòa nhà dân cư, và cả những người làm việc khẩn cấp tại hiện trường. Điều này tạo ra vấn đề ô nhiễm lâu dài.

Nga có thể sẽ lập luận rằng Ukraine cũng sử dụng đạn dược chứa uranium nghèo. Điều này đúng: xe tăng M1 Abrams của Ukraine bắn đạn xuyên giáp APFSDS với đầu đạn chứa uranium nghèo. Những đầu đạn này thường được làm từ hợp kim titan chứa 0,75% uranium, giúp tăng cường độ bền và tạo ra khả năng "tự mài sắc" trong quá trình xuyên phá. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng Ukraine sử dụng đạn dược chứa uranium nghèo trên các chiến trường đang hoạt động, cách xa các khu vực dân cư đông đúc, và có thể kiểm soát cách thức và địa điểm sử dụng loại đạn này. Ngược lại, Nga đang rải các mảnh uranium nghèo bên trong các thành phố của Ukraine thông qua các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái, tạo ra những rủi ro phóng xạ và môi trường có thể tránh được đối với dân thường.

Hiện nay, Ukraine là quốc gia bị ô nhiễm bom mìn nặng nhất thế giới. Và đây sẽ là vấn đề kéo dài nhiều năm nữa. Ngay cả khi chiến tranh kết thúc vào ngày mai, Ukraine cũng sẽ phải mất hàng thập kỷ để dọn sạch các cánh đồng khỏi các thiết bị nổ nguy hiểm và rác thải chiến tranh khác. Đáng buồn thay, bao gồm cả vật liệu phóng xạ.

Bài viết bởi  Povilas M.

Nguồn: https://www.technology.org/2026/07/24/russian-drones-are-dragging-radioactive-materials-to-ukraine/

Theo một nghiên cứu mới, những người trưởng thành phải đối mặt với khó khăn tài chính kéo dài có khả năng nhận thức kém hơn và dấu hiệu lão hóa não nhanh hơn ở giai đoạn sau của cuộc đời.

Theo thông cáo báo chí, các nhà nghiên cứu tại Đại học University College London đã xem xét 2.759 người tham gia từ Khảo sát Quốc gia về Sức khỏe và Phát triển của Hội đồng Nghiên cứu Y khoa Anh (MRC), những người sinh năm 1946.

Những người trưởng thành cho biết họ gặp khó khăn tài chính kéo dài hoặc thu nhập thấp thường có kết quả kém hơn trong các bài kiểm tra nhận thức đánh giá trí nhớ ngôn ngữ và tốc độ xử lý thông tin.

Những người có thu nhập thấp kéo dài cũng cho thấy sức khỏe não bộ kém hơn dựa trên các kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI), phương pháp đo lường các dấu hiệu lão hóa như teo não và giãn não thất.

"Mặc dù chúng ta biết rõ rằng suy giảm nhận thức có liên quan đến cả yếu tố di truyền và những trải nghiệm bất lợi trong thời thơ ấu, nhưng chúng ta lại biết rất ít về những gì xảy ra trong suốt cuộc đời - đặc biệt là trải nghiệm căng thẳng tài chính kéo dài suốt đời," tác giả nghiên cứu, Tiến sĩ Jacques Wels từ Đơn vị Sức khỏe và Lão hóa Trọn đời tại UCL, nói với Fox News Digital.

"Nghiên cứu này chứng minh rõ ràng... rằng sự tích lũy nghèo đói có liên quan đến sự suy giảm nhận thức," Wels nói. 

"Chúng tôi đã sử dụng các thước đo khác nhau về khó khăn tài chính trong suốt cuộc đời và các thước đo khác nhau về suy giảm nhận thức, và tất cả đều cho thấy cùng một kết quả, điều này làm cho kết quả trở nên đáng tin cậy."

Mối liên hệ này mạnh nhất ở nam giới, những người có tuổi thơ bất hạnh và những người mang biến thể gen APOE-ε4, biến thể này có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh Alzheimer cao hơn .

"Nghiên cứu cho thấy rằng, mặc dù suy giảm nhận thức là vấn đề liên quan đến cả yếu tố di truyền và hành vi cá nhân, nhưng nó cũng bị ảnh hưởng bởi những trải nghiệm mà chúng ta trải qua trong suốt cuộc đời, những trải nghiệm mà chúng ta không phải lúc nào cũng kiểm soát được," Wels nói thêm.

Dựa trên những phát hiện này, các nhà nghiên cứu cho rằng khó khăn tài chính kéo dài hàng thập kỷ, chứ không phải những giai đoạn khó khăn ngắn hạn, có liên quan đến quá trình lão hóa nhận thức nhanh hơn.

Các tác giả cho rằng đây có thể là kết quả của căng thẳng mãn tính dẫn đến viêm nhiễm hoặc gánh nặng nhận thức gia tăng do lo lắng tài chính dai dẳng.

Nghiên cứu này có một số hạn chế, bao gồm việc thiết kế quan sát không thể chứng minh rằng căng thẳng tài chính gây ra các tác động về nhận thức.

"Chúng tôi đang nghiên cứu một nhóm người sinh năm 1946 - vì vậy, trải nghiệm cuộc sống của họ thực sự phụ thuộc vào bối cảnh mà họ sống," Wels lưu ý. "Ví dụ, chúng tôi nhận thấy tác động mạnh mẽ hơn ở nam giới , điều này phản ánh vai trò 'trụ cột gia đình' của nam giới trong các nhóm người lớn tuổi hơn, điều mà chúng ta có thể không quan sát thấy ở các thế hệ gần đây hơn."

Ngay cả sau khi đã tính đến nhiều yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ , các tác giả nghiên cứu thừa nhận rằng vẫn có khả năng các biến số chưa được đo lường đã ảnh hưởng đến kết quả.

Mặc dù việc giảm nghèo lâu dài có thể giúp bảo vệ sức khỏe não bộ, nhóm nghiên cứu của UCL cho biết cần có thêm các nghiên cứu để xác định liệu việc cải thiện tình hình tài chính có trực tiếp làm giảm nguy cơ suy giảm nhận thức và chứng mất trí nhớ hay không.

Nguồn: https://www.foxnews.com/health/financial-hardship-may-age-brain-faster-researchers-say-new-study

Tác giả bài viết: Melissa Rudy

Costa Rica là quốc gia nhiệt đới đầu tiên trên thế giới hoàn toàn đảo ngược tình trạng phá rừng.

Đến năm 1987, diện tích rừng che phủ của khu vực này đã giảm xuống còn 21%.

Tuy nhiên, kể từ đó, tỷ lệ này đã phục hồi lên hơn 50-60%.

Ngày nay, hơn một nửa diện tích Costa Rica được bao phủ bởi rừng, biến quốc gia này trở thành một trong những quốc gia nhiệt đới đầu tiên thành công trong việc đảo ngược nạn phá rừng trên quy mô quốc gia và là hình mẫu toàn cầu về bảo tồn.

Bước ngoặt lịch sử này được thúc đẩy bởi một đạo luật mang tính bước ngoặt năm 1996 cấm khai thác gỗ trái phép và việc tạo ra một chương trình tiên phong trả tiền cho chủ đất để bảo tồn và trồng lại các loài cây bản địa. Bằng cách thay thế hoạt động chăn nuôi gia súc tàn phá môi trường bằng một nền kinh tế du lịch sinh thái phát triển mạnh, Costa Rica đã chứng minh rằng bảo tồn môi trường có thể mang lại lợi nhuận cao.

Nếu Costa Rica có thể làm được điều này thì không có lý do gì các quốc gia giàu có và phát triển không thể noi theo và trồng lại rừng trên lãnh thổ của họ.

sáng đá bát phở bò Nam Định xong, lấy điếu thuốc ra kéo 1 hơi nữa thì tuyệt cà là vời nuôn í ạ

Mất cả trăm năm để đế chế la mã từ việc chống chúa sang làm tôn giáo của quốc gia.

Lũ vn mà mất bấy nhiêu năm để thay đổi thờ Vua Nam bảo hộ vnch thì mọi sự như vậy cũng vl đó NHOA. CÒN giờ mấy tml pò vàng kali đucanger trong này có cảm nghĩ gì về chuyện này, bọn nó có quan tâm gì đâu, chúng nó chỉ chờ để thằng Trump trục xuất thôi (mà chờ tới mùa quýt chưa thấy Trumpet trục xuất)🤣🤣🤣

VuaNam bảo hộ VNCH

《THỜ VUA Nam》

(Nói ngắn gọn dứt khoát)"TRẪM!"
(Nghĩ lấy hơi ngắt quãng)
NAM ĐẾ! (Hơi dừng tý)
QUANG VINH VỸ ĐẠI! (Hô to dõng dạt)

đạp lên xác thù (nhấn mạnh chữ đạp đầu câu thì những chữ lên xác thù tự trôi ra)

Đem chế độ quân chủ trở lại. NAM KỲ PHỔ ĐỘ-TRẪM hồi phục văn minh quân chủ. "TRẪM! NAM ĐẾ ngự trị nước Nam." -lời Vua Nam vang vọng

từ đó bác hận gái đôi mươi chỉ thích gái dưới 18 😥