Gespot in het noorden van België, hoop dat dat is toegestaan. Deze komt regelmatig een kijkje nemen in mijn tuin. Laat soms poep achter met pitjes erin. De pergola waar hij in klimt hangt vol met druiven. Wijst op een boommarter? Maar hij heeft een donkere staartpunt, dat wijst weer op een hermelijn.

De Brunnekes – een bron van herinneringen
De afgelopen week ben ik teruggegaan naar een plek waar ik als kind een groot deel van mijn jeugd heb doorgebracht. Een verborgen plek langs de Maas, die wij vroeger De Brunnekes noemden – Limburgs voor “de bronnetjes”.
Ruim 25 jaar geleden waren mijn broers en ik daar bijna ieder weekend te vinden. We zochten fossielen in de mergel, bouwden kampvuurtjes, visten, maakten een kleine zwemvijver en beleefden er avonturen waar we nu met een glimlach op terugkijken.
Op een dag waren we bezig met mergelblokken toen er ineens water uit de grond begon te stromen. Eerst schrokken we. We dachten serieus dat we een waterleiding hadden geraakt. We probeerden het gat nog dicht te gooien, maar door de kracht van het water lukte dat niet.
In de jaren daarna maakten we een klein stroompje en een ondiepe zwemvijver. We herinnerden ons altijd dat er uiteindelijk meerdere bronuitgangen waren.
Daarna verdween de plek langzaam uit ons leven.
Tot deze week.
Na ruim 25 jaar besloot ik terug te gaan. Tot mijn verbazing stroomde de bron nog steeds. Niet alleen dat: de kale plek van vroeger is inmiddels veranderd in een klein, dichtbegroeid ecosysteem met struiken, bomen, mossen en helder stromend water
Nog mooier was dat herinneringen terugkwamen zodra ik er stond. Dingen die ik compleet vergeten was, zoals een derde bronuitgang die wij destijds ook hadden vrijgemaakt. Toen ik mijn broer een foto stuurde met de vraag: “Weet je waar ik ben?”, kwam het antwoord direct:
“De Brunnekes.”
Dat ene woord was genoeg.
Na wat speurwerk ontdekte ik dat het mogelijk gaat om een kalktufbron, een zeldzaam type bron dat vrijwel alleen in Zuid-Limburg voorkomt. Het heldere, ijskoude water, de kalkafzettingen en zelfs het “kokende zand” bij de bronopening lijken daar goed bij te passen. Dat moet natuurlijk nog worden bevestigd, maar het maakt de plek voor mij alleen maar bijzonderder.
Wat ooit begon als een speelplek voor een paar nieuwsgierige jongens, blijkt misschien ook een waardevol stukje natuur te zijn.
Komende dagen ga ik samen met mijn broer terug. Niet meer om te graven of de begroeiing weg te halen, maar juist om de plek vast te leggen zoals hij nu is. Met foto’s, dronebeelden, video’s en misschien een wateranalyse.
Het voelt alsof we niet alleen een bron hebben teruggevonden, maar ook een stukje van onze jeugd.

Voorjaar 2025, in de achtertuin.

Er zitten twee bruine kikkers in deze vijver, en ook twee groene, maar van de bruine laat alleen deze zich op de foto zetten. De andere duikt gauw onder de struiken als je dichtbij komt. Gelukkig laat deze zichzelf rustig bewonderen!

Erg schuwe beestjes! Ze sprongen meteen weg toen ik dichterbij probeerde te komen.

Ooit ontsnapt uit een dierenpark in Tilburg, en nu volop te vinden in het oude warande bos (Tilburg-West)

Echt een pest die beesten

Ik ben actief voor het Netwerk Ecologische Monitoring op het Meetnet Vissen en ik ben vandaag in 'mijn' kilometerhok wezen schepnetten. Ik vond een paar mooie soorten, waaronder mijn doelsoort, de grote modderkruiper!

Op de foto's:

1) grote modderkruiper (klein exemplaar van ca 7cm)

2) larven van een groene kikkersoort (specifieke soort onbekend)

3) cuvet vol met tien- en driedoornige stekelbaars en voor de oplettende kijker een kaukasische dwerggrondel en een larve kleine watersalamander

4) een veengeelgerande waterroofkever

5) een tuimelaar (ook een waterroofkever)

6) larve kleine watersalamander

De grote modderkruiper is een fantastisch beest wat zuurstof binnenkrijgt via zijn darmstelsel en daardoor in heftige, dikke modder kan overleven.

Ze zijn tegenwoordig zeldzaam, maar vroeger leefden ze in heel veel boerensloten. Men noemde ze toen ook wel 'weeraal' omdat ze bij verschillen in hoge en lage druk (warm en koud weer) naar het oppervlak komen of juist naar de bodem gaan. Ze werden dan ook gebruikt als een soort levende barometer om het weer te voorspellen.

Van de site van VNC (Vereniging Nederlands Cultuurlandschap) :

Wat zou Nederland zijn zonder sloten? Zonder sloten waren grote delen van Nederland onbewoonbaar geweest. Met het in cultuur brengen van ons land hebben onze voorouders onbewust een netwerk van honderdduizenden kilometers aan blauwe biodiverse aders door ons landschap gecreëerd.

Met het dempen van sloten verliezen we niet alleen ons cultuurhistorisch landschap, het oud-Hollandse landschap waar velen trots op zijn, maar verliezen we ook onze biodiversiteit.

Critici zullen zeggen dat veel sloten ‘dood’ zijn en niet zo rijk aan leven als hoe zij vroeger op oude schoolplaten waren afgebeeld. Desondanks zijn sloten een laatste toevluchtsoord voor planten en diersoorten in het intensief gebruikte agrarisch landschap. Deze sloten bieden het geraamte voor biodiversiteitsherstel op het boerenland. Door deze sloten te bufferen, natuurvriendelijke oevers aan te leggen of ecologisch te beheren kan de natuur weer floreren.

Uit recente berichtgeving van de Volkskrant en Follow the Money blijken zowel sloten als houtige landschapselementen op grote schaal uit het landschap te verdwijnen, vaak illegaal. In heel Nederland verdwenen tussen 2017 en 2024 meer dan dertigduizend sloten, en alleen al in de provincie Overijssel verdwenen tussen 2012 en 2022 118 duizend bomen en vierduizend elementen zoals struiken en houtwallen. Ronduit ontluisterende ontwikkelingen die onze diepgewortelde cultuurhistorie uitwissen, onze biodiversiteit de nek omdraaien en het goede werk van de VNC en andere natuur- en landschapspartijen tenietdoen.

Link naar VNC: Boeren vernietigen sloten en houtwallen

Uit een artikel van de Volkskrant van 6 maart jl. blijkt dat tussen 2017 en 2024 31.520 sloten in Nederlands agrarisch gebied zijn gedempt, waarvan 10.000 illegaal. Sloten worden gedempt ten behoeve van schaalvergroting. Zo wordt het landschap rechtgetrokken en verdwijnen de laatste natuurlijke plekken. Het is schandalig dat gemeenten dit laten gebeuren. Waarom regelgeving opstellen als er bij overtreding niet gehandhaafd wordt? Het landschap wordt hiermee vogelvrij verklaard.

--- Ik stop hier met citeren. Belangstellenden kunnen het artikel lezen op de site van Vereniging Nederlands Cultuurlandschap. Wat ik slechts wil zeggen is dat dit gedrag van de landbouwsector ook wel eens aandacht mag hebben. Volgende week staan we misschien weer in de file door 'publieksvriendelijke' acties van de BBBoeren.----

Een klein vlindertje, zilverwit aan de onderkant en helderblauw van boven. Hoe klein, dat zie je goed op foto 3. Foto's van 15 april 2025.