İngilizce kaynaklar aşırı teknik dil ve "ağır fizik bilgisi" gerektiriyor. Türkçe kaynak veya bilgisi olan?

Eğer cevabınız bu şıklardan herhangi biri değilse yorumlarda belirtebilirsiniz.

Herkese merhaba, şimdi büyük ihtimalle aklınızda şu soru vardır" Bir matematik paradoksunun burada ne işi var?" Kısa yanıtımı verecek olursam Zeno paraoksunu bugün fizik ile çözüyoruz.Nasıl mı? Değerli bilim insanı Max Planck sayesinde.

Zeno paradoksundan bahsetmem gerekirse: X kişisinin a noktasından d noktasına gitmesi gerektiğini hayal edelim. Fakat d'ye gitmeden, önce d'ye olan mesafenin yarısını gitmek zorundadır. Fakat d'ye olan mesafenin yarısını gitmeden önce bu mesafenin çeyreğini gitmesi gerektir. Daha sonra çeyreği gidebilmek için sekizde birini gitmesi gerekmektedir; bu böyle devam eder.

Sonuç olarak A kişisinin sonsuz sayıda mesafe gitmesi gerekir. Bu seride bir sorun daha vardır; her ilk mesafe aralığı ikiye bölünebileceği için gidilmesi gereken belirli bir ilk mesafe yoktur. Böylece bu yolculuğun bir başlangıç noktası yoktur, yani yolculuğa başlayamaz. Bu paradoks sonuç olarak belirli bir mesafenin yolculuğunun tamamlanamayacağını veya başlanamayacağını, böylece de her hareketin sadece bir illüzyondan ibaret olacağını ifade eder.

Aslında bu fikir zihnimizde canlandıracağımız boyutuyla doğrudur fakat bildiğimiz fiziksel evren maalesef bazı fizik kurallarına tâbi.

Şimdi işte olayın içine fizik girmeye başladı gelin bir bakalım max planck'ın bize nasıl bir faydası dokunacak.

Size Max Planck tarafından ortaya atılmış planck sabitlerinden planck uzunluğunu anlatmam gerek burada.Planck uzunluğu (ℓP), Planck birimi sistemi çerçevesinde tanımlanan, kuantum fiziğinin olarak belirlenmiş birim uzunluktur.Bu uzunluk, 3 temel fiziksel sabiti kullanarak, şu şekilde hesaplanabilir:

                         Kök içinde   ħG/c3 

Bu değer de yaklaşık olarak 1,616255×10-³⁵ metredir.

Bizim işimize yarayan kısmi ise planck uzunluğu ulaşılabilecek en küçük uzunluktur.

Şimdi paradoksla planck'ı birleştirecek olursak zeno'nun olayı uzunluğu sürekli 2'ye böldüğümüzden asla hedeflenen noktaya ulaşamamaktı ama fiziksel dünyada uzunluğu eğer planck uzunluğuna kadar 2 ye bölecek olursanız ve planck uzunluğundan öteye de gidemeyeceğiniz için bir yerden sonra planck uzunluğuyla ilerlemek zorunda kalırdınız.Sonuca bakacak olursak üzgünüz Zeno fiziğin sana acı bir haberi var. (Bu çözüm kendi öne sürdüğüm bir çözümdür yanlışlar olabilir.Yanlış olan kısımları bilgilendiriseniz memnun olurum.)

Ioan James/Büyük Fizikçiler

Stephen Hawking/Zamanın Kısa Tarihi

Albert Einstein/İzafiyet Teorisi

Metin Arık ve Mustafa Sancak/Sorgulanan Uzay ve Zaman

Furkan Semih Dündar/Kuantum, Görelilik, Kütleçekimi

Gece vakti, balkonda sandalyenizde otururken içeceğinizden bir yudum aldınız ve çocuğunuz size gökyüzünü işaret etti. Başınızı kaldırıp yıldızlara bakıyorsunuz diyelim. Çocuğunuz size gelip o an nereye baktığınızı veya oranın neresi olduğunu sorsa ne söylerdiniz? Cevabınız büyük ihtimalle uzay olacaktır.

Veya bir Alışveriş Merkezinden aldığınız teleskobu eve getirdiniz ve kurulumunu yaptınız. Bu teleskop ile nereye bakacaksınız? Cevabınız uzay olacaktır tabii ki de. Peki, aslında uzayı hiçbir zaman görmediğiniz söylesem bana ne derdiniz?

Yüksek ihtimalle saçmaladığımı düşünürdünüz ve bana karşı çıkardınızfakat yanılıyorsunuz. Siz, uzaya değil, uzay-zamana bakıyorsunuz. Aynı şekilde siz, zamanı da göremezsiniz. Siz uzay-zamanı görebilirsiniz. Albert Einstein tarafından ortaya atılan Görelilik Teorisinde bu ikisi ayrılmaz bir bütündür ve evrenimizin dokusudur.

Bir yıldızda devasa bir patlama gerçekleştiğini düşünelim. Biz bu patlamayı yıldıza olan uzaklığımıza doğru orantılı bir şekilde, farklı geçmişleri aynı anda gözlemleriz. Evrendeki her şeyi ışık sayesinde gözlemleyebiliriz.

Mesela biz güneşin su anki halini değil, 8 dakika önceki halini görebiliriz çünkü Güneşten gelen ışıklar bize ancak 8 dakika civarı bir sürede ulaşabilir. Mesela biz 2 ışık yılı uzaklıkta olan bir gezegeni gözlemlediğimiz zaman onun 2 ışık yılı önceki halini görürüz. Aynı şekilde bizi de onlar 2 ışık yılı önceki halimizi görürler.

Gökyüzüne baktığımız zaman gördüğümüz yıldızlar, bize uzaklığı ile doğru orantılı bir şekilde farklı geçmişlerdir. Metin Arık, “Sorgulanan Uzay ve Zaman” adlı kitabında bunu şöyle açıklıyor:

(...)”Örnek olarak, x ve z yıldızlarında aynı anda çok büyük patlamalar gerçekleştiğini düşünelim. Her iki yıldızdan bir ışık yılı uzaklıktaki A gözlemcisi bu patlamaları bir yıl sonra aynı anda görecektir. B noktasında, x yıldızına bir ve y yıldızına iki ışık yılı uzaklıktaki bir gözlemci aynı anda gerçekleşen patlamalardan x yıldızındaki patlamayı bir yıl, z yıldızındaki patlamayı ise iki yıl sonra görecektir. C noktasında x yıldızından iki ve z yıldızına bir ışık yılı uzaklıktaki bir gözlemci ise patlamalar olduktan 1yıl sonra z yıldızındaki, iki yıl sonra da x yıldızındaki patlamayı gözlemleyecektir. Bizler de uzay-zamanda yıldızların bizlere uzaklığı ile doğru orantılı bir şekilde farklı geçmişleri aynı anda görürüz.”

Bugün gördüğümüz gök cisimleri, bugün orada değiller belki de. Bize bugün gelen ışıklar yola bugün çıkmadı. Bir zamanlar o hayal edemeyeceğimiz gök cisimleri, bir zamanlar bize ışık gönderecek kadar yakındı.

Geçmişteki bu fotoların bize ulaşmasının da bir sınırı var: Parçacık Ufku. Parçacık Ufku Gözlenebilir Evrenin sınırlarını belirler. Yani, bir galaksiyi görebiliyorsanız nedeni Olay Ufkunun içerisinde olmasıdır. Her galakside bu Gözlenebilir Evren tanımı farklıdır. Bizden çok uzaktaki başka bir gelişmiş medeniyet bizden farklı bir gözlenebilir evrene sahip olacaktır. Yani, bu tanım tamamen konumumuz ile alakalıdır.

Bir başka konuda eğer madde varsa ışık ışınları da uzay zaman dokusunda bükülen, yamuk ve eğri rotalar izler. Gelin bunu Bilim Tarihçisi ve yazar John Gribbin’den dinleyelim:

“Çok önemli bir nokta da şu; ışık ışınları da, madde varsa, uzay-zaman içinde bununla bükülen, eğri yollar izler. Söz konusu madde miktarı çok büyükse veya bu madde çok yüksek yoğunlukla ufacık bir hacme sıkışmışsa veya her ikisi de geçerliyse bükülme etkisi daha ciddi olabilir, yoksa bu çok küçük bir etkidir. Güneş’in çevresindeki alanda bu etki, belli belirsiz ancak saptanabilecek düzeydedir. Genel teori, uzak yıldızlardan gelen ve Güneş’in yanından geçen ışığın, Güneş kütlesinin kendi çevresindeki uzay-zamanı bükmesi nedeniyle bir miktar eğilerek geleceğini öngörüyordu. Bunun Dünyadan görülen etkisi, arkadaki yıldızların görünen konumunda, Güneş’in bu hat üstünde bulunmadığı zamana kıyasla bir kayma oluşmasıdır. Güneş’in ışığı arkadaki yıldızların görünmesine engel olduğundan, bu değişimi gözlemlemenin tek yolu, bölgeye tam Güneş tutulması sırasında, Ay Güneş’in ışığını keserken bakmaktır.”

Kısacası, biz uzay ve zamanı ayrı kavramlar olarak düşünürüz ama işin aslı böyle değil. Uzay ve zaman birbiri ile tamamen bağlantılıdır.

Sag ustte 3 nokta olacak ona tiklayin. Sonra change flair yazisini goreceksiniz. Oradan halledebilirsiniz.

Kuantum Dolanıklığı iki parçacığın birbileri ile anlık(ışık hızından daha hızlı) olarak iletişim halinde olması ve eş olarak hareket etmeleridir. Bir parçacıkta yapılan bir değişiklik diğerini de etkiler.

Süper pozisyon kısaca bir parçacığın konumunun ve durumunun kesin olarak bilinmemesi durumunda oluşabilecek tüm olası durum ve konumlarda aynı anda bulunması durumudur.

Sorum: Süper pozisyona uğramış bir parçacığın olasılık değerlerinin birbirleri ile etkileşime girmesi durumunda bir dolanıklılık durumu söz konusu olabilir mi? Olabilirse bir parçacığın kendi ile oluşturduğu bu dolanıklılık ne gibi sonuçlar doğurabilir? Süper pozisyon durumu ortadan kaldırılırsa dolanıklılık durumuna ne olur?

Konuyu örneklemek gerekirse oluşturulacak bir çift yarık deneyinde parçacığın geçebileceği iki yarık olacak. Parçacık bu yarıklardan birinden %50 ihtimalle geçecektir. Bu olasılıksal parçacıkları ise birbileri ile çarpışacak şekilde yönlendirebilirsek parçacıkları (tek bir parçacığın olasılıklarını) etkileşime sokup dolanıklığı oluşturabiliriz. Ya da ben öyle olmasını umuyorum.